انفجار لبنان به اختلافات داخلی این کشور ربطی ندارد
آرمـان ملي - علـيرضا پورحــسيــن: تــعداد جانباخــتگان انفــجار روز سهشنبه، در بيروت به 100 نفر و شمار زخميها به بيش از 4هزار نفر افزايش پيدا کرد. مقولهاي که بهشدت اذهان عمومي را در درگير کرده مقوله عاملان انفجارهاي بندر بيروت است که بارها مسئولان لبناني اعلام کردهاند آنها را بهشدت مجازات خواهند کرد. استاندار بيروت گفته است که نيمي از شهر در اثر انفجار تخريب شده و انفجار بيروت را شبيه به انفجار هيروشيما دانسته است. حجم خسارات وارده به بندر بيروت و اطراف آن در اثر انفجار تا 5ميليارد دلار و چه بسا بيشتر برآورد شده است. حتي فرودگاه اصلي بيروت که شش مايل با بندر فاصله دارد در اثر انفجار تخريب شده است. و تخمين زده ميشود که بيش از 300هزار نفر آواره شدند. حجم بسيار زيادي از خسارتها که به گفته بسياري آينده لبنان را بهشدت تحت تاثير قرار ميدهد و چه بسا حتي با برخي کارشکنيها و اهدافي خاص اين اقدام انجام شده باشد تا جايي که شوراي امنيت به درخواست گروه عربي و با هدف بررسي انفجار بيروت که بحران بزرگي براي دولت و مردم اين کشور ايجاد کرده، جلسه برگزار خواهد کرد. در راستاي بررسي اين مساله «آرمان ملي» گفتوگويي با فريدون مجلسي، ديپلمات پيشين و کارشناس مسائل بينالملل داشته است که در ادامه ميخوانيد.
ريشههاي انفجار بيروت را چه ميدانيد و اين حادثه چه تبعات موازي در پي خواهد داشت؟
انفجار بيروت شبيه به انفجار نطنز است اگر اين انفجار در يک مرحله رقم ميخورد يک مقوله مجزا بود اما شاهد هستيم که انفجار در دو مرحله به وقوع ميپيوندد. اين انفجار بسيار عجيب است و علائم انفجار نيز غيرعادي به نظر ميرسد. طرفين نيز در داخل لبنان و خارج لبنان به قدري يکديگر را تهديد کردهاند که مشخص نيست اين اقدام مربوط به اين تهديدها است يا خير. قطعا اين اقدام از سوي نيروهاي داخل لبنان رقم نخورده است. انفجار لبنان ربطي به اختلافات داخلي اين کشور ندارد. تندروها، جناحهاي راست و چپ و نيروهاي حاشيهاي در لبنان از اين انفجار هيچ سودي نخواهند برد. هدف خاصي در وراي اين انفجار وجود ندارد که به نفع هر يک از اين گروهها باشد فقط يکي از سران کتائب در اين ميان جان باخت که نميتوان آن را نيز عمدي قلمداد کرد يا براي آن چنين حادثه بزرگي ايجاد کرد و ارتباط اينها را منطقي دانست.
آينده لبنان را پس از وقوع اين انفجار چگونه پيشبيني ميکنيد؟
پيشبيني آينده لبنان نيز پس از اين حادثه به شدت سخت شده است. مردم لبنان خوي صلحطلبي دارند بنابراين قطعا پس از اين اتفاق به يکديگر نزديکتر خواهند شد و به توافقاتي خواهند رسيد. در اين ميان شيعيان لبنان نيز نقش موثري خواهند داشت زيرا مردمي مقاوم و صلحطلبي هستند که ميتوانند اراده اين ملت را براي برخاستن مجدد افزايش دهند. قطعا لبنانيها به دنبال اين هستند تا ستيزهجويان را از مردم و ساير جريانها جدا کنند تا اين اقدام موجب ناامني در لبنان نشود. همه رهبران و مقامهاي سياسي لبنان بايد تلاشهاي زيادي را در همه حوزهها براي نجات لبنان از بحرانهاي اجتماعي، اقتصادي و بانکي انجام دهند. اين يک مساله عادي نيست و متاسفانه به دليل بيمبالاتي و اختلاف مسئولان و گروههاي مختلف لبناني، لبنان حق خويش را در سازمان ملل نيز چند ماه پيش از دست داد. سازماني که لبنان يکي از موسسان آن بوده و هميشه در آن حضور داشته است. سازمان ملل متحد به دليل تخلف لبنان و پرداخت نکردن اشتراک سالانه خود به اين سازمان در سالهاي 2018 و 2019 ميلادي حق راي اين کشور را در مجمع عمومي سلب کرد. صنعت بانکداري لبنان در وضعيت خطرناکي قرار دارد؛ صنعتي که در کنار دو صنعت گردشگري و کشاورزي يکي از اساسيترين پايههاي اقتصاد لبنان بوده است. غرق شدن لبنان در کشمکشهاي سياسي، نبود برنامهها و سياستهاي اقتصادي و مالي فعال، دور شدن از مطالبات مردمي و اصرار بر سهميهبنديهاي گروهي، دليل آغاز جنبش اعتراضي مردم لبنان خواهد بود. جنبشها در لبنان بعضا، مسالمتآميز و متمدن اما فعال بوده و هدف آنها اصلاح وضعيت کنوني و نجات لبنان از ويراني است. هزاران کارگر، کارمند، جوانان حزبي و فعالان مدني، دانشجويان و معلمان دانشگاهها و مدارس خصوصي و دولتي با تظاهرات و تجمع و تحصن در قالب جنبش اعتراضي از 25مهرماه سال گذشته تاکنون در شهرهاي مختلف لبنان خواستار اصلاح ساختار سياسي، پايان دادن به سومديريت و فساد مقامها، رفع بيکاري، گراني و تورم، جلوگيري از کاهش ارزش پول ملي و افزايش حقوق و مزايا، بودند. مقولهاي که بايد در آينده به آن توجه ويژه کرد.
آيــا اين انــفجار ميتواند منشاهاي خارجي نيز داشته باشد؟
انفجاري که بر اثر وجود بالغ بر 2700 تن اوره در سواحل بيروت رقم خورد، يک حجم غيرقابل تصور و پرتبعات است که در ذهن گنجانده نميشود. انفجار در انباري که در سال 2014 افتتاح شده و يک بناي تازه است و حتي برخي معتقدند در اين سيلو در زمان تاسيس ممکن است مواد منفجره جايگذاري شده باشد تا در روز موعود آن انفجار شود. به قدري اين اتفاق عجيب است که نميتوان آن را صرفا يک اشتباه ساده دانست و در همين راستا شائبههاي زيادي در اين ميان وجود دارد. معمولا اشتباهات کوچک منجر به وقوع حوادثي به اين بزرگي نميشوند. اين ماده انفجاري همان مادهاي است که در اوکلاهاماسيتي يک مرکز اداري را با خاک يکسان کرد و چندين نفر بر اثر انفجار آن کشته شدند و در آنجا نيز فاجعه بزرگ به بار آورد. اين شباهتها وجود دارد اما به علت اينکه لبنان همواره محل نزاعهاي مختلف بوده است نميتوان در اين رابطه با جدي اظهارنظر کرد و بايد منتظر تحقيقات تکميليتر ماند.
