صربستان در يک قدمي پيوستن به اتحاديه اقتصادي اوراسيا

اتاق بازرگاني صربستان با صدور بيانيه‌اي اعلام کرد که دولت فدراسيون روسيه موافقت خود را براي تصويب توافقنامه تجارت آزاد بين اتحاديه اقتصادي اوراسيا و جمهوري صربستان تائيد و براي تصويب به دوماي اين کشور ارسال کرده است. اتاق بازرگاني صربستان در اين رابطه با انتشار اطلاعيه اي اعلام کرد، مطمئنا تصويب پيش‌نويس قانون فدرال توسط فدراسيون روسيه يک علامت مثبت است که تا پايان امسال مي‌توان پايان فرآيند عضويت صربستان در اوراسيا را در دوما و تصويب آن از چهار عضو ديگر اتحاديه اقتصادي اوراسيا انتظار داشت. قابل ذکر است که صربستان توافقنامه با اتحاديه اقتصادي اوراسيا را در 25 اکتبر سال 2019 (3 آبان 1398) در مسکو به امضا رساند. اين توافقنامه از سوي نخست‌وزيران فدراسيون روسيه، بلاروس، قزاقستان، جمهوري قرقيزستان، ارمنستان و صربستان به امضا رسيد. پارلمان صربستان در نشست 24 فوريه امسال ( 2020) اين توافق نامه را به تصويب رساند. بنابر گزارش‌هاي دريافت شده حدود 50 کشور اروپايي و آسيايي علاقه‌مند به همکاري با اتحاديه اقتصادي اوراسيا هستند، در اين راستا مي‌توان گفت تاکنون ويتنام و سنگاپور و توافقنامه موقت که منجر به ايجاد تجارت بدون گمرکي با ايران مي شود به امضا رسيده است. همچنين مذاکرات با مصر آرژانتين، اردن و تايلند در شرف انجام است. توافقنامه صربستان با اتحاديه اوراسيا شامل توافقنامه‌هاي معتبر تجارت آزاد نيز مي‌شود که صربستان با فدراسيون روسيه، بلاروس و قزاقستان دارد. توافق شده است که صربستان مي‌تواند به کشورهاي عضو اوراسيا از جمله 2 هزار تن سيگار، 400 تن پنير نيمه‌سخت و سخت، مقادير نامحدود پنير بز و گوسفند صادر کرد. شرکت‌هاي اروپايي و جهاني در حال باز کردن توليدات خود در صربستان هستند تا به اين طريق از دسترسي آزاد و بدون‌گمرکي با کشورهايي که صربستان با آنان توافقنامه تجارت آزاد دارد، استفاده کنند. صربستان با صادرات حدود يک ميليارد دلار در سال هاي 2018 و 2019 ميلادي (1397-1398) اولين صادرکننده محصولات و توليدات از منطقه جنوب شرقي اروپا به فدراسيون روسيه است. تنها کشورهاي اتريش و مجارستان از کشورهاي اين منطقه از اروپا به شمار مي‌روند که بيشتر از صربستان به فدراسيون روسيه صادرات داشتند. بيشترين همکاري هاي صربستان با کشورهاي منطقه اوراسيا در زمينه‌هاي کشاورزي و توليدات مواد غذايي، انرژي، صنعت، فناوري‌هاي نوين و نوآوري‌ها، صنايع زيرساخت و ساز و شيميايي، همکاري‌هاي مالي و بيمه، حمل‌و‌نقل، همکاري هاي علمي و فني، گردشگري و فناوري اطلاعات و ارتباطات ثبت شده است. داده‌هاي دريافتي نشان مي‌دهد که تبادلات تجارت خارجي صربستان با کشورهاي اتحاديه اوراسيا از سال 2015 رو به افزايش بوده است. تبادلات تجارت خارجي صربستان در سال 2019 با کشورهاي اوراسيا بالغ بر 9/3 ميليارد دلار بوده که صادرات کالا به ميزان يک ميليارد دلار و واردات بالغ بر 2.82 ميليارد دلار بوده است. شاخص‌هاي تجارت خارجي صربستان در سال 2020 به دليل بيماري همه‌گير ويروس کرونا و همچنين نوسانات ارز روبل ناشي از افت قيمت نفت در ماه مارس(اسفند- فروردين) کاهش يافته است. به همين دليل صادرات صربستان به کشورهاي عضو اوراسيا در 5 ماه امسال (2020) نسبت به مدت مشابه سال گذشته 3/7 درصد کاهش يافته است و صادرات به روسيه کاهش 1/7 درصد داشته است. واردات صربستان از کشورهاي عضو اوراسيا نيز با کاهش 4/9 درصد رو به رو بوده، اين در حالي‌ است که واردات از روسيه 9/9 درصد ثبت شده است. محصولات بالقوه براي صادرات به بازار کشورهاي عضو اوراسيا عبارتند از ميوه و سبزيجات کنسرو شده، مربا، آب ميوه، کمپوت، ميوه‌هاي خوراکي و ساقه‌هاي گل رز، کاشي هاي سراميکي، مبلمان، غذاي حيوانات اهلي و همکاري در زمينه هاي ساخت‌و‌ساز و اطلاعات و ارتباطات برآورد شده است. براساس داده‌هاي نظرسنجي افکار عمومي که نوامبر 2019 ميلادي (آبان-آذر) انجام شده است، 7/47 درصد شهروندان صربستان از عضويت کشورشان در اتحاديه اروپا حمايت کردند و 6/17 درصد شهروندان اين کشور خواهان ورود به اتحاديه اوراسيا با روسيه و 8/34 درصد مخالف هر دو بودند. برخي از مقامات صربستان با اشاره به اينکه توافقنامه تجارت آزاد با اوراسيا يک توافقنامه تجاري است و سياسي نيست گفته‌اند که صربستان با ترکيه نيز توافقنامه مشابهي را امضا کرده و اين امر براي بالا بردن سطح تبادلات تجاري و اقتصادي و همکاري در حوزه‌هاي مختلف است. ارمنستان، بلاروس، قزاقستان، قرقيزستان و روسيه اعضاي اتحاديه اقتصادي اوراسيا به‌شمار مي‌روند. جمعيت کل کشورهاي عضو اتحاديه در ژانويه 2016 حدود 182 ميليون نفر، معادل 5/2 درصد جمعيت جهان بوده است. ميانگين نرخ بيکاري نيز در ميان کشورهاي عضو 3/5 درصد است که 9/4 درصد کمتر از نرخ متوسط بيکاري در اتحاديه اروپا به شمار مي‌رود. توليد ناخالص داخلي اتحاديه اقتصادي اوراسيا در سال 2014ميلادي، 2/2 تريليون دلار بود که 2/3 درصد توليد ناخالص داخلي دنيا را تشکيل مي‌داد. همچنين، کشورهاي عضو اتحاديه اوراسيا سالانه 607 ميليون تن نفت خام و 682 ميليارد متر مکعب گاز طبيعي توليد مي‌کنند که به ترتيب 14.6درصد، 4/18 درصد کل توليدات جهاني است. بيشترين وزنه در آمارهاي اشاره شده براي روسيه است. در اکتبر سال 2000 ميلادي اولين نهاد همکاري مشترک پس از شوروي توسط بلاروس، قزاقستان، قرقيزستان، روسيه و تاجيکستان با هدف تاسيس يک رژيم تجارت آزاد و ايجاد يک نظام گمرکي واحد ميان اعضا به نام «جامعه اقتصادي اوراسيا» شکل گرفت. ايجاد شرايط لازم براي ثبات توسعه اقتصادي کشورهاي عضو به منظور بهبود استاندارد زندگي اتباع کشورهاي اتحاديه، برقراري بازار مشترک براي کالاها، خدمات، سرمايه و نيروي کار در داخل اتحاديه، مدرن‌سازي جامع، همکاري و رقابتي کردن اقتصاد کشورهاي اتحاديه در اقتصاد جهاني از اهداف مهم اين اتحاديه اقتصادي محسوب مي‌شوند.