اجراهای تئاتر آنلاین میتوانند خوب باشند
رئیس هیاتمدیره خانهتئاتر میگوید: در شرایط حاضر با تئاترآنلاین مخالف نیست ضمن اینکه خود هنرمندان در شکل سابق اجرا و در شرایط حاضر، در معرض آسیب هستند؛ تئاتر بههر شکل باید ادامه یابد.
استمرار مهمتر از فرم است
ایرج راد بیان کرد: در شرایط حاضر و موقعیتی که وجود دارد من با کار تئاترکردن به این شکل و شمایل (آنلاین) مخالف نیستم. ضمن اینکه نباید دور از نظر داشت که مساله این است که خود هنرمندان در شکل اجراهای سابق آنهم در شرایط حاضر، در معرض آسیب هستند؛ بهدلیل عدم حفظ فاصلهاجتماعی و تمریناتی که باید انجام شود و مستلزم در کنار همدیگربودن است، بهعلاوه اینکه مساله امکانات پشت صحنه مطرح است و بهویژه در مورد گریم هنرمندان، مساله وجود دارد. گریمور نمیتواند از تمام هنرمندان حفظ فاصله کند، ضمن اینکه بهداشت لوازم خود گریمور هم مطرح است و مسائلی از این دست که در تئاتر موضوعیت دارد، سلامت هنرمندان را مورد مخاطره قرار میدهد؛ اما هنرمندان تئاتر گاهی از خودگذشتیهای فوقالعادهای داشتهاند و در این زمینه هم ممکن است خیلی به این مساله فکر نکنند و بهدلیل اینکه کاری کرده باشند، کارشان را به شکلی ارائه دهند. وی افزود: ولی موضوع این است که باید دید این کار به چه طریقی میتواند پخش شود که خصوصیت حداقلی تئاتر را حفظ کند؛ چون وقتی تئاتر بهصورت زنده اجرا و پخش میشود، عملا بدل بهنوعی گزارش تئاتر میشود و نه خود تئاتر. مانند
اینکه بروید و یک موسیقی را در یک کنسرت ببینید و این تاثیرات بسیار متفاوت نسبت به زمانی دارد که بهشخصه آن موسیقی را میشنوید؛ در کنسرت برجستگی و تاکیدها مشخص است. ایرج راد تاکیدکرد: در تئاتر دکوپاژی که تماشاگر مشاهده میکند، براساس چیزی است که کارگردان خواسته و بازیگر به آن سمت معطوف است تا بدین شکل نگاه تماشاگر معطوف بدان شود؛ اما در کار آنلاین انگار دکوپاژ توسط کارگردان دیگری شکل میگیرد و اوست که تصمیم میگیرد تصاویر به چه شکل و از چه زوایایی و با چه دیدی پخش شود و خود این موضوع بسیار مهم است. مانند کار تئاتر تلویزیونی است که ضبط و پخش میشود و اینجا با تهمیداتی که کارگردان از قبل در نظر رفته است بهصورت زنده دکوپاژ میشود و تصاویر را میدهد چون یک دوربین در اینجا وجود ندارد که صرفا صحنه را نمایش بدهد و این جذاب نیست و چند دوربین هستند که براساس یک دکوپاژ قسمتهای مختلفی را که کارگردان تلویزیونی دکوپاژ کرده است را توسط دوربینها و سویچری که پشت دستگاه نشسته است، پخش میکنند و در ارتباط با تماشاگر قرار میدهند. وی ادامه داد: اما وقتی تئاتر بهصورت آنلاین پخش میشود، میشود آن را دید اما تماشاگر در سالن
حضور ندارد و این ارتباط از طریق یک فضای الکترونیک برقرار میشود. اینکه این کار چقدر بتواند تاثیرگذار باشد، بستگی به عوامل متعدد و گروهی دارد که در این زمینه کار میکنند و میتواند برخی اوقات کار گزارشی خوبی باشد، همچنان که ممکن است اینگونه نباشد. این بازیگر تئاتر، سینما و تلویزیون، خاطرنشان کرد: ولی در این موقعیت اگر هنرمندانی خواستهاند این کار را بکنند ما نباید جلوی آنها را بگیریم؛ آن هم به این بهانه که کسی حق ندارد به شکل دیگری کار کند. آنها خواستهاند کار کنند و جایی هم حمایت میکند؛ امیدواریم تماشاگرانی که در این شکل در ارتباط قرار میگیرند، بتوانند کارهایی را در حد مطلوب تماشاکرده و با آنها ارتباط برقرار کنند. اما در این شرایط چه کار میتوان کرد؟ نمیشود تئاتر را بهصورت استاندارد قبلی داشته باشیم و تئاتریها اگر مدتی طولانی کار نکنند، چه کنند؟ اگر این داستان دو، سه سال بهطول بینجامد، نتیجه تئاتر چه خواهد شد؟ و به کجا خواهد رسید؟
حضور کمرنگ در سینما
این بازیگر در پاسخ به این موضوع که چرا در این سالها بهویژه در دهه اخیر حضور کمرنگی در سینما داشته است، بیان کرد: متاسفانه بهدلیل مسائل خانهتئاتر، نه یکدهه که شاید برای بیست سال بخشی از عمرم صرف مسائل صنفی شد؛ توانستم بهصورت محدود کار کنم اما این که همه هموغم خودم را برای کار (بازیگری) بگذارم، نشد. وی با اشاره به روزمرگی روزهای کرونا و علت کمکاری پیش از آن افزود: این روزها عمدتا در خانه هستم؛ اما مدتهاست که سریال کار نکردهام چون کارهایی که پیشنهادشده کارهایی نبوده است که بخواهم، ضمن اینکه شرایط کاری شرایط مناسبی نیست. قبل کرونا هم شرایط خوب نبود و مشکلاتی وجود داشت (پرداخت پول توسط تهیهکننده گاهی با مشکل مواجهه میشود و...) قبل از کرونا مجموعهای بود با عنوان سرگذشت (محکومین۲) به کارگردانی سیدجمال سیدحاتمی که در یک قسمت آن بازی کردم؛ در این سالها اگر کاری بود که خیلی دوست میداشتم، شاید از مسائل دیگر آن میگذشتم؛ ولی (کاری که کلیت آن و سپس نقش روی من تاثیر بگذارد)، مورد خاصی نبوده است. «راد» تصریح کرد: پیشتر تئاتر آقای اشمیت کیه؟ (نوشتۀ سباستین تیری و ترجمه شهلا حائری) را روی صحنه داشتیم و
قرار بود مجداد تیرماه در تماشاخانه ایرانشهر اجرا شود که به این وضعیت (کرونا) برخورد کردیم. امروز هم بیشتر ترجیحام انجامدادن کار تئاتر است که امیدوارم با بهبود شرایط بشود کار بیشتری را در این حوزه انجام داد.
کارهایی که کرونا نیمهتمام گذاشت
این بازیگر یادآورشد: برخی از دوستان ما هم که کارهای اینچنینی (مرتبط با هنر و تئاتر) برایشان پیش نمیآمد، کارهای متفرقه دیگری را انجم میدادند که امروزه همه معلق شده و به لحاظ اقتصادی در وضعیت مناسبی نیستند؛ قولهای کمکهای کوچکی در مورد برخی زمینهها بهصورت مقطعی داده شده است و تاحدوی هم مسکنهای کوتاهمدتی توانسته است برخی مشکلات را حل کند، اما اینها موثر و چارهساز نیست و میبایست فکر دیگری کرد. وی افزود: باید حمایتهای مالی صورت گیرد تا بتوانیم این وضعیت را پشتسر بگذاریم. تعداد زیادی کار و اجراها بود که بهدلیل کرونا در شروع اجرا متوقف شد. این گروهها لطمات زیادی دیدند، چرا که چندینماه تمرین کرده بودند؛ دکوری که ساخته و لباسی که آماده شده بود و همه کارهایی که آماده اجرا بود، یکباره تعطیل شد، مساله مالی نصیبشان نشد، همه آنچه انجام داده بودند بلااستفاده ماند (مانند آقای اشمیت کیه که ۱۵ شب اجر کرده بودیم و قرار بود تا دوباره اجرا شود و دکور و لباس و ... حاضر و آمده برای اجرا بود اما به اجرا درنیامد)؛ و چندین گروه با زیانهای زیادی روبهرو شدند یا کارهایی که در میانه اجرا متوقف شدند و اینها متحمل زیان
شدند؛ علاوه بر این موارد کارهایی بود که قرار بود در زمانهای بعدتر اجرا شو، همه متوقف شد و این در شرایطی است که در تئاتر حمایتهای لازم صورت نمیگیرد. رئیس هیاتمدیره خانهتئاتر در انتها بیان کرد: صحبتهایی شده و کمکهایی قرار است تا از طریق صندوق اعتباری هنر صورت گیرد و جلسهای هم با آقای صالحی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی و آقای نوبخت برگزار شد که آقای نوبخت هم در آنجا قولهای مساعدی را دادند که مبالغی به صندوق اعتباری هنر پرداخت شود و صندوق اعتباری هنر هم این اقدامات را انجام بدهد که یکی شامل پرداخت بیمه چندماهه بود و موضوع دیگر حمایت از برخی از گروههای مذکور بود که دچار ضرر و زیان شدهاند. موضوع دیگر وامهای قرضالحسنهای بود که قرار بود به هنرمندان داده شود؛ امیدوارم همه اینها اجرایی شود.
