امید، از اهرمهای شکست موانع در زندگی است، زندگی معجونی از غم و غصه، درد و رنج، شادی و خوشی است و بهترین ابزار رسیدن به هدف در این دنیای خاکی صبر و امید است. چه بسیار بیماران سرطانی و صعبالعلاج که با ابزار امید بهبود یافتهاند و چه بسیار افرادی که در زندگی شخصی و کاری خود با شکست مواجه شده اما دست روی زانوی خود گذاشته و بار دیگر کمر همت بسته و با امید به آینده به مقصود رسیدهاند. واژه امید در گفتوگو با افراد موفق یا کسانی که در برابر بیماریهای سخت مقاومت کرده و بهبود یافتهاند، بیش از هر چیز دیگری تداعی میشود، اینکه با صبر و امید به آینده میتوان از پس هر سختی با موفقیت بیرون آمد. نکتهای که بسیاری از روانشناسان بر آن باور دارند. محمدرضا محمدی روانشناس بالینی براین باور است که فرد یا افراد امیدوار برای رسیدن به هدفی که در سر دارند به ندرت دچار اضطراب و نگرانی یا اینکه افسردگی میشوند و با وجود تمام مشکلات برای رسیدن به مقصد راه خود را ادامه میدهند.
مرحله اول شکست کرونا؛ امیدواری
وی افزود: در وضعیت بحرانی کنونی که ویروس کووید۱۹ بیشتر مناطق کشور را به رنگ قرمز یا هشدار آورده است، در وهله اول امیدوار بودن به شکست کرونا و مقابله با این ویروسکشنده بهترین هدف برای تمامی افراد جامعه باید مطرح شود و از این رو تشویق مردم به رعایت دستورالعملهای بهداشتی، استفاده از ماسک به عنوان بخشی از لوازم ضروری زندگی باید مورد تاکید قرار گیرد. محمدی گفت: امید یعنی باور رسیدن به هدف در هر شرایطی و از این رو هر فردی که در مسیر رسیدن به اهداف خود اراده لازم را دارا است و راه رسیدن به آن را پیدا کرده این دسته را افراد امیدوار میخوانند. کسانی که در مسیر رسیدن به هدف کمتر یا اصلا دچار تزلزل، افسردگی یا اضطراب حتی خستگی نمیشوند و در واقع ناامیدی را شکست میدهند. این متخصص اعصاب و روان افزود: فرد امیدوار همیشه برای هر مشکلی راه چارهای پیدا میکند. از شکست نمیهراسد و راههای متفاوتی را برای رسیدن به خواستههای خود امتحان میکند. فرد یا افراد امیدوار به خود اطمینان دارند که میتوانند اوضاع را بهتر کنند. وی با بیان اینکه فرد ناامید تا پای مرگ پیش میرود و حتی اقدام به خودکشی میکند، افزود: برای غلبه بر
ناامیدیها باید راههای درمان را تشخیص داد. برای بیرون راندن فرد یا افراد ناامید از سیاه چاله افسردگی باید حس امید را در دل آنها زنده نگاه داشت.
شناسایی اشکال ناامیدی
محمدی با بیان اینکه برای تقویت امید و گسسته نشدن رشته ناامیدی در فکر و ذهن مردم، اشکال ناامیدی که احتمالا هر یک برگرفته از یک یا چند اختلال زمینهای یا چند نیاز اساسی است را باید شناسایی و به فکر درمان آنان شتافت، افزود: وابستگی یا نیاز، غلبه و بقا سه شرط امیدوار بودن است و هر فردی که این موارد را دارا باشد در رسیدن به مقصد نهتنها دچار تزلزل و روانپریشی نخواهد شد؛ بلکه انگیزه از خودبیگانگی، ناتوانی و شکست را به عنوان موارد ناامیدکننده، پشت سر خواهد گذاشت. این روانشناس بالینی تاکید کرد: برای مقابله با ویروس کشنده کرونا انگیزههای ناامیدی در بین افراد جامعه که ناشی از عدم کارکرد سیستمهای انگیزشی شامل از خود بیگانگی، ناتوانی و در نهایت به خودکشی یا فنا ختم میشود را باید با کمک متخصصان روانشناس و روانپزشک شناسایی و بر ناامیدی آنان غلبه کرد. وی افزود: برای هر شکل از موارد ناامیدی، مجموعهای از راهکارهای درمانهای روان و جسم ارائه شده که شامل بازسازی افکار، دستیابی به نوع صحیح روابط امیدبخش و تمرینات خاص معنوی است که با تاکید بر این موارد میتوان امید و آرامش را در زندگی روزمره بازگرداند و حفظ کرد. محمدی
تصریح کرد: در مواقع بحرانی برای اینکه امید را بتوان در فکر و ذهن مردم حفظ و ناامیدی را برطرف کرد باید تا جایی که امکان دارد افراد خود باخته که فکر می کنند رها شده اند و دیگر لیاقت عشق ورزی ندارند را بیشتر مورد حمایت قرار داد. وی گفت: احساس بیانگیزگی بهویژه در بین اقشار آسیبپذیر و محروم جامعه که فرصت رشد در نتیجه به چالش کشیده شدن دو نیاز وابستگی و بقا که ممکن است در میان این اقشار بیارزش یا کمارزش جلوه کند، بهخصوص در روزهای کرونایی که بیشتر نمود پیدا کرده، بهطور طبیعی ناامیدی را در سطح جامعه افزایش خواهد داد که با تشخیص به موقع این موارد میتوان بر اضطراب، افسردگی و ناامیدی غلبه کرد.