روابط ایران و روسیه آینده روشنی دارد
آرمان ملي- عليرضا پورحســين: سخنگوي دولت در صحبتهاي خود به موضوع ارسال نامهاي از سوي رئيسجمهوري کشورمان به ولاديمير پوتين اشاره کرد و در خصوص نتيجهبخشي مذاکرات ظريف در روسيه اذعان کرد که ايران و روسيه منافع و نگرانيهاي مشترک فراواني دارند که لازمه رسيدگي به آنها، ارتباط مستمر ميان مقامات دو کشور است. امري که گوياي اين است که اين نامه نيز در ادامه هماهنگيهاي طرفين درباره مسائل مهم منطقه و آينده همکاريهاي ايران و روسيه بوده است. بهخصوص از زماني که ايالاتمتحده دشمني بيسابقهاي را با ايران و روسيه در زمينههاي گوناگون در پيش گرفته و هر روز تحريمي در اين زمينه وضع ميکند قطعا تبادل ايده ميان سران دو کشور طبيعي و بهمنظور تسريع در پيشرفت امور است. گاهي لازم است که بخشي از اين هماهنگيها در سطح وزراي خارجه صورت گيرد و گاهي وارد شدن روساي جمهور ضروري است. سفر ظريف همراه با انتقال پيام رئيسجمهوري به پوتين، يک تلاش موفق ديپلماتيک در هر دو سطح بود. به طور کلي براي اين سفر طبق گفته مسئولان دولت ميتوان دو هدف متصور بود که نخست در خصوص تلاش آمريکا براي ادامه محدوديتهاي تسليحاتي جمهوري اسلامي ايران است که لازم بود مجددا مذاکراتي در سطوح عالي با فدراسيون روسيه صورت گيرد و هدف ديگر نيز تمديد قراردادي است که از بيست سال پيش با فدراسيون روسيه در بخشهاي مختلف اقتصادي و سياسي به امضا رسيده است که در اين برهه زماني بيش از پيش ضرورت تمديد آن احساس شد. در راستاي بررسي اين مسائل «آرمان ملي» گفتوگويي با محسن پاکآيين، سفير سابق ايران در جمهوري آذربايجان داشته است که در ادامه ميخوانيد.
در اين برهه زماني ضرورت تعامل ايران و روسيه در کدام حوزهها بيشتر احساس ميشود؟
روابط ايران و روسيه در مسير راهبردي قرار گرفته است و دو کشور به صورت درازمدت روابطي را براي خود تعريف کردهاند. ايران و روسيه نقطه اشتراک مهمي دارند که ميتواند بر درجه اهميت اين اقدام بيفزايد و آن قرار داشتن هر دو کشور زير بار فشارهاي تحريمي آمريکا است. هر دو کشور و حتي کشورهايي نظير چين هماکنون به فکر مقاومسازي اقتصاد خويش در برابر فشارهاي تحريمي ايالاتمتحده و همراهي قدرتهايي نظير اروپا با اين تحريمها هستند. همين مساله ميتواند دايره منافع مشترک دو طرف را بسيار متنوعتر و وسيعتر کند و البته افقهاي زماني را نيز براي اين همکاريها افزايش دهد. معناي ديگر اين منطق به وجود آمدن زمينه جدي همکاري برد-برد ميان روسيه و ايران است. از منظر بينالمللي اتصال اقتصاد کشورهاي يادشده به همديگر ميتواند باعث تحکيم قطبي قدرتمندي در معادلات جهاني شود که داراي اهداف راهبردي و استراتژيک تعريفشده مشترک و بلندمدتي هستند. معناي اين اتفاق بهوجودآمدن يک موازنه تازه در قدرت جهاني است که در آن ديگر بازيگراني مانند ايالاتمتحده نميتوانند با بهرهگيري از شئون مختلف نفوذ خود به يکجانبهگرايي روي بياورند و رقباي خود را به سمت انزوا پيش ببرند. ضمن اينکه از منظر داخلي نيز تعدد اين دست قراردادهاي راهبردي براي ايران هم باعث موازنه سياسي منطقيتري بين شرکاي اقتصادي کشورمان ميشود.
آيا روسيه در جلسه شوراي امنيت در دفاع از ايران در مقابل آمريکا ايستادگي ميکند؟
شواهد گوياي اين است که روسيه در مقابل خواستههاي آمريکا ايستادگي ميکند و در اين زمينه از ايران در شوراي امنيت حمايت ميکند. مقامات رسمي روسيه از جمله سفير دائم روسيه در سازمان ملل نيز گفته است که در حوزه لغو تحريمهاي تسليحاتي از ايران حمايت خواهد کرد. لذا به نظر ميرسد روسيه علاقهمند است که برجام حفظ شود و تلاش ميکند تمام مفاد به توافق رسيده را اجرا کند. اين مقوله صرفا به اين دليل نيست که روابط روسيه و ايران روابط خوبي است بلکه اين کشور حتي با توجه به منافع خود نيز در مقابل ايالاتمتحده ميايستد و از برجام حمايت ميکند. روسيه بهخوبي ميداند که اگر تحريمهاي تسليحاتي ايران لغو نشود ممکن است اصل برجام از بين برود و ايران ديگر دليلي براي حضور در برجام نداشته باشد و به همين علت از اين امر دفاع خواهد کرد و در شوراي امنيت مقابل ايالاتمتحده خواهد ايستاد. کشورهاي 4 + 1 نيز علاقهمند هستند تا برجام حفظ شود پس بعيد به نظر ميرسد اروپاييها نيز حمايت کاملي از آمريکا داشته باشند.
ارسـال نامـه رئيسجمهوري ايران به روسيه بيانگر چه مطالب مهمي است؟
چين و روسيه هماکنون مطمئنترين شرکاي ايران در برجام و پرانگيزهترين طرفهاي اين قرارداد براي حفظ آن هستند. پيش از هر چيز منافع خود اين دو کشور اقتضا ميکند که در موضع دفاع از برجام و تلاش براي لغو نهايي تحريمهاي تسليحاتي ايران باشند و جمهوري اسلامي نيز با درک همين واقعيت بر تحکيم بيشتر موضع اين دو کشور تاکيد دارد. موضوع لغو تحريمهاي تسليحاتي ايران و تلاش تازهاي که آمريکا در همين زمينه آغاز کرده اين ضرورت را ايجاب ميکند که جمهوري اسلامي با اطمينان بيشتر و کسب پشتيبانيهاي قويتري در ميدان کارزار سياسي با ايالاتمتحده حاضر باشد. در چنين ميداني بهطور طبيعي مهمترين و ثمربخشترين اقدامي که ما ميتوانيم انجام دهيم، تحکيم بيشتر حمايت دو کشور روسيه و چين از موقعيت ايران و همينطور برجام است. به طور قطع آمريکا ميداند که لغو تحريمهاي تسليحاتي چه پيروزي بزرگي براي جمهوري اسلامي خواهد بود و از همين رو طبيعي است که تمام تلاش خود را براي جلوگيري از اين کار به کار گيرد و در اين راه بر موقعيت روسيه و چين نيز چشم نخواهد پوشيد. بنابراين جمهوري اسلامي نيز نبايد از رايزني و کسب اطمينان خاطر بيشتر از سوي دو شريک مهم و نزديک خويش در برجام غافل باشد و اين کاري است که به نظر ميرسد در روابط اخير ايران با روسيه و چين در حال انجام است.
