طبق آخرين تصميمات اتخاذشده توسط بانک مرکزي سقف اعطاي تسهيلات مسکن براي زوجهاي تهراني 240 ميليون تومان تعيين شده است که 40 ميليون تومان آن مربوط به وام جعاله ميشود و زوجين براي دريافت 200 ميليون تومان ديگر ميتوانند از بانک مسکن اوراق تسه تهيه کنند. اين بدان معناست که هر برگ تسه 500 هزار تومان ارزش دارد و زوجين در مجموع ميتوانند 480 برگ تسهيلات مسکن تهيه کنند. بررسي قيمت روز اوراق تسه در ابتداي ارديبهشت نشان ميداد که هر برگ تسه 47 هزار و 400 تومان قيمت داشت و زوجين براي دريافت وام 240 ميليون توماني در مجموع بايد 22 ميليون و 752 هزار تومان هزينه ميکردند. حال در پايان اولين هفته مرداد بررسي بازار اوراق تسهيلات مسکن حاکي از آن است که زوجين براي دريافت امتياز 480 برگ اوراق تسهيلات مسکن مربوط به تير 1399 بايد 34 ميليون و 717 هزار تومان پرداخت کنند. يعني افزايش 12 ميليون توماني ارزش روز اوراق تسه فقط طي سه ماه. حال اگر افراد بخواهند از طريق فرابورس اقدام به خريد اوراق تسه مربوط به مرداد 98 (تسه9805) کنند، با در نظر گرفتن قيمت 88 هزار و 253 توماني هر برگ، رقم پرداختي زوجين به 42 ميليون و 361 هزار تومان ميرسد. يعني حدود 20 ميليون بيشتر از قيمتهاي سه ماه پيش. رشد لجامگسيخته قيمت اين اوراق باعث ميشود تا ارزش وام پرداختي مسکن روز به روز کمتر شود و اوراق تسه از بازار سياه سردرآورد. در واقع اين دلالان هستند که اکنون عنان اين بازار را در دست گرفتهاند و طي سه ماه توانستهاند ارزش اوراق را تا حدود دو برابر افزايش دهند. در چنين روندي زوجين براي دريافت وام 240 ميليون توماني در ابتداي امر بايد بيش از 15 درصد ارزش اين وام، پسانداز داشته باشند. حال اگر نرخ سود اين وامها هم مورد محاسبه قرار بگيرد، در واقع وامگيرندگان بايد بيش از 30 درصد از مبلغ وام را براي اخذ آن بپردازند. چنين روندي باعث شده تا جذابيت سفتهبازي اين اوراق افزايش يابد و گروه هدفي استقبالي از آن نشان ندهند. البته امير هاموني، مديرعامل فرابورس، اعلام کرده دو موضوع کاهش دامنه مجاز نوسان قيمت و استفاده از حجم مبنا در اين نمادها ازجمله پيشنهادهايي است که براي اجرا مورد بررسي قرار دارد.
رشد قيمت مسکن عامل سوداگري تسه
رشد ميانگين قيمت مسکن از ديگر عوامل افزايش انگيزه کسب سود از اوراق تسه به حساب ميآيد. در حالي که ميانگين قيمت هر مترمربع واحد مسکوني در پايتخت طي فروردين 15 ميليون تومان، آخرين گزارش وزارت راه و شهرسازي نشان ميدهد در پايان تير ماه اين رقم به 21 ميليون تومان رسيده است. عددي که نسبت به خرداد 99 رشد 10 درصدي و نسبت به تير سال گذشته جهش 54 درصدي را تجربه کرده است. يعني اگر وام 240 ميليون توماني هيچ هزينهاي هم نداشته باشد، فقط کفاف خريد يک اتاق 11 تا 12 متري را ميدهد و حتي نميتواند کمکهزينه خريد واحدهاي 25 متري باشد. مشخصا در چنين شرايطي اوراق تسهيلات مسکن از مسير اصلي خود خارج شده و سر از بازار سياه درميآورد.