قرارداد با روسيه متفاوت با چين

معاهده ايران و روسيه تحت عنوان قانون معاهده اساس روابط متقابل و اصول همکاري بين جمهوري اسلامي ايران و فدراسيون روسيه است که در سال 1379 در مسکو و در حضور روساي جمهور دو کشور امضا شد. مدت اين معاهده که به تصويب مجلس دو کشور هم رسيده، در اصل 10 سال است اما پس از اتمام دوره تا به حال دو بار هر کدام 5 سال تمديد شده است. اين معاهده شامل مقدمه و بيست و يک ماده‌اي است. اين معاهده بر همکاري دو کشور در حوزه انرژي، از جمله هسته‌اي اشاره کرده و تصريح مي‌کند طرفين به گسترش مناسبات درازمدت و متقابلا مفيد خود به منظور تحقق طرح‌هاي مشترک در زمينه‌هاي حمل‌ونقل، انرژي، احداث نيروگاه‌هاي اتمي، صنايع، علوم، فنون، کشاورزي و بهداشت عمومي مساعدت خواهند نمود. در بخش‌هاي ديگر بر همکاري‌هاي دو کشور در حوزه‌هاي مختلف اقتصادي، سياسي و امنيتي نيز اشاره شده است. آنچه حائز اهميت است اين است که قرارداد ايران و روسيه اساسا با قراردادي که در آينده با چين به امضا خواهد رسيد ماهيت متفاوتي دارد و آن نيز نشات گرفته از جايگاه متفاوت اقتصادي چين است که در دنيا يکه‌تازي مي‌کند اما روسيه يک اقتصاد متوسط جهاني است. به همين علت اين دو قرارداد از اين حيث شباهت زيادي ندارد اما نقاط مشترک اين دو قرارداد در وهله اول تلاش ايران براي کاهش فشارهاي آمريکا پيش از جلسه سپتامبر شوراي حکام و پس از آن جلسه شوراي امنيت است. در وهله دو نفت نيز مي‌تواند يکي از نقاط مشترک اين دو قرارداد باشد اما اساسا قرارداد ايران و چين در راستاي تحقق کمربند جاده ابريشم است که به شکلي چارچوبي مشترک ميان چين و بسياري از کشورهاي ديگر است که امارات، پاکستان و مصر نيز از جمله آنها هستند اما روابط و قرارداد با روسيه در چارچوب و در بستر خاورميانه شکل مي‌گيرد و ايران با علم به اينکه در سال‌هاي آينده ايالات‌متحده از منطقه عقب‌نشيني خواهد کرد بنابراين تلاش مي‌کند که همکاري استراتژيک با روسيه در خاورميانه داشته باشد. همکاري ايران و روسيه در سوريه نمونه بارز آن بود. اين مصاديق است که تفاوت‌هاي بسياري ميان قرارداد ايران با چين و روسيه ايجاد کرده است. بايد توجه کرد که هر کشوري به دنبال منافع داخلي خود است به شکلي که شاهد هستيم امروزه فدراسيون روسيه هم با رژيم صهيونيستي و هم با عربستان و هم با ايالات‌متحده و با ايران ارتباط دارد تا منافع خود را به صورت کامل پوشش دهد. در همين راستا عنوان کرده است که در مناقشات اين کشورها دخالت نخواهد کرد به شکلي که شاهد هستيم در تنش ميان ايران و رژيم‌صهيونيستي در سوريه دخالتي انجام نمي‌دهد. اين قرارداد را مي‌توان به نحوي مقابله روسيه با ايالات‌متحده دانست اما نمي‌توان به صورت صددرصد بر آن متکي بود زيرا جنس سياست خارجي روسيه کوتاه‌مدت است.