ماسک، کاهشدهنده استرس و تنش روانی در جامعه
معاون دفتر سلامت رواني، اجتماعي و اعتياد وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکي با بيان اينکه بروز واکنشهايي مثل ترس، اضطراب، استرس و خشم در هر شرايط بحراني و غيرمنتظره امري عادي است، گفت: يکي از رفتارهايي که در شرايط کرونا تاثير بسيار زيادي در کاهش يا افزايش استرس و تنش رواني در جامعه داشته و دارد، استفاده از ماسک به عنوان يک رفتار بهداشتي و خود مراقبتي است. علي اسدي با بيان اين مطلب افزود: رفتار، مهارتي آموختني، قابل يادگيري و قابل انتقال به ديگران است، به همين دليل بخش عمده اي از رفتارهاي افراد برگرفته از نوع و مدل رفتار اطرفيان به ويژه افراد نزديک مثل خانواده، هم کلاسي و همکاران است. وي خاطرنشان کرد: از اين رو گفته ميشود همانندسازي با ديگران به ويژه شخصيتهاي شناخته شده، محبوب يا مقبول امري است که در ايجاد رفتارهاي اجتماعي و الگوبرداري نقش مهم و بسزايي دارند. معاون دفتر سلامت رواني، اجتماعي و اعتياد وزارت بهداشت با تاکيد بر اينکه همانطور که ميدانيم بروز واکنشهايي مثل ترس، اضطراب، استرس و خشم در هر شرايط بحراني و غيرمنتظره امري عادي است، توضيح داد: زيرا هنگامي که افراد آگاهي و آمادگي لازم را براي مواجهه و مقابله با يک اتفاق ندارند بهطور طبيعي واکنشهاي هيجاني غيرمنتظره از خود نشان ميدهند که در شرايط عادي و طبيعي کاملا غيرمنطقي به نظر ميرسند. وي ادامه داد: به همين دليل وجود ترس و اضطراب در جامعه در دوره کرونا امري طبيعي است زيرا اين پديده براي مردم بسيار ناشناخته، غيرمنتظره و آسيب زا بود. در چنين شرايطي توجه و تمرکز بر مديريت رفتار اجتماعي مردم از اهميت بالايي برخوردار است، زيرا واکنش افراد نسبت به يک هشدار يا پيام ميتواند نقش و تاثير زيادي در نوع رفتار ديگران داشته باشد. معاون دفتر سلامت روان يادآور شد: از ديدگاه روانشناسي اجتماعي براي نهادينه کردن يک رفتار لازم است به عواملي مثل، ماهيت و اهميت رفتار، ضرورت و نياز انسانها نسبت به يادگيري آن رفتار، ساده بودن رفتار، در دسترس بودن ابزار و امکانات مورد نياز، فراگير بودن رفتار و قابل تکرار بودن آن رفتار توجه کرد. اسدي ادامه داد: به عنوان نمونه يکي از رفتارهايي که در شرايط کرونا تاثير بسيار زيادي در کاهش يا افزايش استرس و تنش رواني در جامعه داشته و دارد، استفاده از ماسک به عنوان يک رفتار بهداشتي و خود مراقبتي است، بهطور طبيعي هرگاه در کوچه و خيابان يا محل کار و زندگي خود با افرادي برخورد ميکنيم که از ماسک استفاده کردند، بهطور غيرارادي ميزان استرس ما در برخورد با اين اشخاص کمتر است و بالعکس افرادي که اين رفتار را ندارند يا اصول اوليه بهداشتي را رعايت نميکنند باعث افزايش تنش و استرس در ديگران ميشوند. وي افزود: به لحاظ روانشناختي مشاهده رفتارهاي خوشايند يا مورد انتظار از ديگران باعث احساس لذت در ما و ايجاد پذيرش و باور مثبت نسبت به اين گروه از افراد ميشود که اين موضوع نقش بسيار ارزشمند و مهمي در تعاملات و روابط بين فردي و اجتماعي دارد. معاون دفتر سلامت وزارت بهداشت با بيان اينکه به تعبيري مشاهده رفتارهاي بهداشتي در ديگران باعث کاهش تنش رواني در سطح کلي جامعه ميشود و اين موضوع ميتواند به عنوان يک الگوي رفتاري مثبت در جامعه تبليغ و مورد تشويق قرار گيرد، بيان داشت: استفاده کردن از سيستم پاداش و تنبيه در تداوم و گسترش يک رفتار اجتماعي نقش مهمي دارد. به عنوان مثال افرادي که در محيط هاي کاري و اداري اصول بهداشتي را رعايت مي کنند خدمات بهتر يا سريعتري دريافت کنند. اسدي خاطرنشان کرد: از منظر روانشناسي يادگيري به دليل پاداشي که مغز بهواسطه آن رفتار دريافت مي کند خود به خود ميل و تمايل به تکرار و تداوم آن رفتار دارد. به همين دليل رفتارهاي اجتماعي متاثر از هم هستند و بهقول جامعهشناسان رفتارهاي فردي بر جامعه اثر ميگذارند و جامعه بر رفتار افراد. وي يادآور شد: از اين رو ميتوان گفت که مفهوم يادگيري اجتماعي در گروي تعاملات بين فردي است و رشد اجتماعي در گروي يادگيري فرهنگ و رفتار اجتماعي است.
