آرمان ملي- مليکا قراگوزلو: مساله حضور زنان در جامعه و حق و حقوق آنها هميشه چالشي مهم در جهان محسوب ميشده است. در بسياري از کشورها، زنان به حقوق خود تا حدودي دست يافتهاند اما اندک کشورهايي هم هستند که روياي رسيدن به حقشان را در سر دارند، براي حقوق طبيعيشان جنگيده و دست به تظاهرات ميزنند. عدالت جنسيتي موضوعي نيست که في البداهه وجود داشته باشد و بهتدريج قابل قبول ميشود. با پيروزي انقلاب اسلامي ورق برگشت و زنان توانستند خود را در عرصههاي مختلف از جمله عرصه سياست نشان دهند، به صورتي که نيمي از تظاهراتکنندگان براي تحقق انقلاب اسلامي را زنان تشکيل ميدادند. طيبه سياوشي عضو کميسيون فرهنگي مجلس گفت: «طي 40 سال انقلاب اسلامي قدمهاي شايسته و پيوسته اما درعينحال آهستهاي براي نقشآفريني زنان در جامعه و حقوقشان با مردان برداشته شده است.» گفتمان انقلاب اسلامي برتري ذاتي مرد نسبت به زن را به چالش کشيد و در تقابل با هويت جنسي، بر هويت انساني زن و مرد تاکيد کرد.
چرا زنان در انتخابات کميسيونها نبودند؟
يک نماينده زن مجلس ديروز خاطرنشان کرد: رئيس و هياترئيسه محترم مجلس نزديک به دو هفته پيش دبيران کميسيونهاي مجلس انتخاب شدند ولي متاسفانه مجلس شاهد نوعي تبعيض در اين حوزه بود. هاجر چناراني اضافه کرد: چرا بانوان تحصيلکرده و شايسته قوه مقننه در آزمون انتخاب دبيران کميسيونها شرکت داده نشدهاند درحاليکه مقام معظم رهبري فرمودهاند زن مسلمان ايراني تاريخ جديدي را پيش چشمان زنان جهان گشود که ميتوان زن بود ولي عفيف و محجبه و شريف بود و درعين حال در متن و مرکز نيز قرار داشت. وي گفت: امروز زنان در سنگر اقتصاد، سياست و ساير حوزهها دوشادوش مردان در حال مبارزه هستند و ما 50 درصد راي زنان را مطالبه ميکنيم ولي متاسفانه در جهت تصويب قوانين حمايتي از زنان اقدامي صورت نميگيرد. وي از هياترئيسه درخواست کرد براساس اصل (101) قانون اساسي از دولت و ساير دستگاهها درخواست نگاه ويژهتري به بانوان داشته باشند. اميرحسين قاضيزاده هاشمي در پاسخ به اين تذکر چناراني گفت: «هياترئيسه نيز معتقد است انتخابها بايد بر اساس شايستگي باشد و هر نوع نگاه جنسيتي ناپسند و نادرست است. کساني که شايستگي کسب سمتي در مجلس دارند بايد انتخاب شوند. البته اينطور که من سوال کردم براي انتخاب دبير کميسيون اصل 90 يکي از زنان انتخاب شده و در عين حال اين مساله قابل بررسي است.»
يکسان بودن در انسانيت
پروانه سلحشوري يکي از زنان مجلس دهم است که بر تحقق حقوق زنان تاکيد دارد. او با اشاره به جايگاه زن در جامعه ايران گفت: «زنان و مردان شباهتهاي بيولوژيکي، فيزيولوژيکي و روانشناختي دارند و در انسانيت برابر هستند، اما تفاوتهاي حقوقي زنان و مردان از يک جامعه به جامعه ديگر و از يک کشور به کشور ديگر و از يک سيستم حکومتي به سيستم حکومتي ديگر ظهور و بروز پيدا ميکند.» سلحشوري با اشاره به وجود شکاف جنسيتي در ايران، خاطرنشان کرد: ديدگاههاي فمينيستي زن را در تقابل با مرد قرار ميدهد و رشد و پيشرفت زنان را بدون ارتباط با مردان تعريف ميکند، اما تحقق حقوق زنان با همراهي مردان ميسر خواهد شد. در واقع زنان در يک جامعه زماني ميتوانند به حقوقشان برسند که مردان آن جامعه باور کنند همانگونه که زنان فرزندي خوب براي خانواده، مادري خوب براي فرزندان و شاگردي خوب براي مدرسه و دانشگاه هستند، ميتوانند يک سياستمدار خوب، يک معلم خوب، يک پزشک خوب و يک کارآفرين خوب هم باشند. حدود شش درصد مجلس شوراي اسلامي را زنان تشکيل ميدهند؛ اين در حالي است که وجود نگاه زنانه بهويژه در امر قانونگذاري اهميت دارد. در واقع نقش مادري به درک بهتر مسائل کمک ميکند.»
حضور 30 درصدي زنان در مجلس دهم
پروانه مافي عضو فراکسيون زنان مجلس پيشين، در گفتوگو با «آرمان ملي» و در پاسخ به اظهارات چناراني بيان کرد: «يکي از مهمترين نقشهاي زن، مادري است. در روز زن و مادر از زنان تشکر ميشود و اين هميشه وجود داشته است.» وي همچنين افزود: «اکنون نميشود مجلس جديد را قضاوت کرد. زيرا تازه يک ماه است که کارش را شروع کرده است. اينکه خانم چناراني ميگويد در مجلس جديد به زنان فرصت داده نميشود اشتباه است. شنيدم که قرار بر اين است که دبير کميسيون اصل 90 از ميان زنان باشد. زنان و همچنين مردهايي که با حضور زنان در پستهاي مديريتي موافق هستند بايد تلاش کنند که حق زنان پايمال نشود.» وي افزود: «در مجلس دهم زنان در همه کميسيونها حضور فعال داشتند. ما در مجلس دهم خوب توانستيم حضور داشته باشيم. تلاش زيادي براي ورود به هياترئيسه کرديم که موفق نشديم. خود من براي هياترئيسه کانديدا شدم و 105 راي آوردم. در هر سال تعدادي از زنان کانديدا ميشدند و راي خوبي هم ميآوردند اما نهايتا با اختلاف 10 راي کرسي را واگذار ميکردند. در مجلس يازدهم هم خود زنان بايد در اين راه تلاش کنند و مردهاي موافق را هم همراه کنند. اگر اين حمايت باشد قطعا موفق ميشوند.» مافي در ادامه اذعان داشت: «مهمترين گزينه اين است که فراکسيون زنان بتواند مصوباتي داشته باشد که به حضور زنان در جامعه کمک کند. ما تلاش زيادي داشتيم و دولت را تحت فشار گذاشتيم که موثر هم بود و توانستيم اين 30 درصد را محقق کنيم. در مجلس دهم نمايندههاي مرد بيشتر حمايت ميکردند ولي در اين مجلس هم زنان ميتوانند کاري کنند که البته کارشان سختتر است. بايد از تجربه زنان مجلس قبل را استفاده کنند و ارتباطشان را با زنان مجالس گذشته و زناني که پستهاي مديريتي دارند، حفظ کنند.