علل و دلايل سفرهاي نخست‌وزير عراق

سفر نخست‌وزير عراق به عربستان، ايران و سپس ايالات‌متحده آمريکا از اهميت خاصي برخوردار است که شايد مهم‌ترين آن ميانجيگري ميان کشورهاي ايران و عربستان باشد. اين در حالي است که کشورمان همواره بر مواضع خود که حقانيت دارد استوار و باثبات ايستاده است. از طرفي عربستان سعودي نيز که به دلايل مختلف خود را در جايگاه حق مي‌بيند با آمريکا و ديگر کشورهاي عربي هماهنگ است. عربستان هميشه نقش حامي مالي کشورهاي منطقه را ايفا کرده و از قديم هيچ‌گاه خود را درگير مسائل منطقه و کشورها نکرده است. حتي ملک عبد‌ا... پادشاه فقيد سعودي استراتژي رعايت قوانين و حقوق بين‌الملل را پيش گرفته بود. با اين حال برخي مسائل در روابط طرفيني ميان ايران و عربستان وجود دارد که از تعامل و همکاري ميان دو کشور مي‌کاهد. يکي از مهم‌ترين اين مسائل رژيم‌صهيونيستي است. سعودي‌ها با صهيونيست‌ها ارتباط دارند و در مساله فلسطين با آنها مذاکره مي‌کنند. اين در حالي است که جمهوري اسلامي ايران اساسا موجوديت رژيم‌صهيونيستي را به رسميت نمي‌شناسد. هر چند برخي مسائل نيز مثل نحوه مواجهه کشورها با يکديگر در منطقه نيز وجود دارد که سبب مي‌شود تا ارتباط دو کشور در حد روابط ديپلماتيک باقي بماند. به‌نظر مي‌رسد هر چند که ايران همواره اعلام کرده که مشکلي در ايجاد ارتباط با هيچ کشوري بجز رژيم صهيونيستي ندارد اما برخي کشورها مثل عربستان سعودي درصدد ارتباط براي امور ديگري هستند. از اين جهت است که تاکنون نيز تلاش مقامات سابق عراقي براي ميانجيگري ميان ايران و عربستان بي‌نتيجه مانده است. لذا با توجه به رويدادهاي گذشته عزم آقاي مصطفي الکاظمي نخست‌وزير جديد عراق که با سفر به دو کشور درصد وساطت ميان تهران و رياض بوده بي‌فايده و بي‌نتيجه است. اين در حالي است که اعراب به توسعه اقتصادي روي آوردند و عربستان، امارات، عمان، کويت و قطر در اين راه قدم‌هاي مهمي برداشتند. عراق نيز با ثروتي که دارد به چنين راهي متمايل خواهد بود. علتش نيز اين است که ممکن است ايران متمايل باشد که عراق از سياست‌هاي ايران پيروي کند منتها در آنجا کل عراق و قبايل و ائتلاف‌هاي آن يکپارچه نيست و مثلا اعراب قبايلي که سني هستند بيش از ايران به مواضع عربستان نزديک‌ترند. در چنين وضعيتي که وزير امور خارجه کشورمان به عراق يا ساير کشورهاي منطقه سفر مي‌کند بايد نوعي آمادگي براي تعامل از سوي ساير کشورها نيز وجود داشته باشد. از طرف ديگر از آنجايي که عربستاني‌ها در باتلاق يمن گير کرده‌اند و حاضر به بازگشت از مسير خود نيز نيستند و ايران نيز همواره از مردم مظلوم يمن دفاع کرده راهکاري براي تعامل دوطرفه ميان ايران و عربستان کمتر به‌نظر مي‌رسد؛ چرا که سعودي‌ها مسلما زير بار سياست‌هاي ايران نخواهند رفت. با اين حال عراق نيز درصدد است که راه توسعه را پيش بگيرد و با وجود روابط خوب و حسنه با ايران از تحريم‌هاي آمريکا پيروي مي‌کند و حتي به دليل تحريم پول گاز و برقي را که از ايران دريافت مي‌کند نمي‌تواند بپردازد. سفر آقاي الکاظمي به عربستان و آمريکا نيز به اين دليل است که مي‌خواهد با کشورهاي مختلف بدون در دسر ارتباط دوجانبه برقرار کند تا بتواند منافع ملي کشور خودش را تامين کند.