الکاظمي پايه مصالحه رياض و تهران را بنا ميکند؟
بازگشت تحرکات ديپلماتيک به خاورميانه
الکاظمي پايه مصالحه
رياض و تهران را بنا ميکند؟
در غياب سلطان قابوس، پادشاه فقيد عمان و بيماري «شيخ صباح احمد جابر الصباح» امير کويت، محمد جواد ظريف، وزير خارجه ايران عازم بغداد، پايتخت عراق شد تا ايدههاي اوليه مصالحه ميان رياض و تهران را به مقامات عراقي تحويل دهد و مصطفي الکاظمي رداي وساطت را به تن کند و سهشنبه عازم عربستان سعودي شود. مصطفي الکاظمي، نخستوزير جديدالورود عراق، به اعتبار رفاقت و نزديکي با «محمد بن سلمان» وليعهد عربستان سعودي و رابطه نزديکي که با مقامات تهران دارد، اين روزها شانس اول ميانجيگري و کاهش تنش در منطقه معرفي شده است. الکاظمي به مدت 4 سال رياست دستگاه اطلاعاتي عراق را برعهده داشت و به همين خاطر روابط نزديکي با تهران و رياض دارد. بر همين اساس، الکاظمي در نخستين تور منطقهاي خود از زمان نخستوزيري، فردا سهشنبه عازم رياض ميشود و عصر سهشنبه به تهران ميآيد تا با مقامات ارشد کشور از جمله مقام معظم رهبري ديدار کند. الکاظمي قرار است براي اولين بار در سه سال گذشته، بهعنوان نخست وزير عراق عازم واشنگتن شود و به کاخ سفيد برود. تحليلگران ميگويند الکاظمي دستور کار توازن قوا در عراق، کاهش تنش در منطقه، وساطت ميان ايران و عربستان و بازگرداندن بغداد به آغوش عربي را در کيف نخستين ماموريت خارجي خود حمل ميکند. طي روزهاي گذشته، رسانههاي مختلف ايراني و عربي به ارائه تحليل و گمانهزنيهايي درباره رفت و آمدهاي بينالمللي و منطقهاي اخير در عراق پرداختند، ژان ايولودريان، وزير خارجه فرانسه، اخيرا عراق را ترک کرده و وزير خارجه ايران يک روز پيش از سفر الکاظمي به رياض عازم اين کشور شده است. ناظران معتقدند در اين سلسله سفرها، مسائل مهمي از جمله حضور نيروهاي نزديک به ايران در عراق، ادامه حضور نيروهاي آمريکايي در عراق، رابطه دولت جديد عراق با عربستان و ايران از يک سو و آمريکا از سوي ديگر، مسائل اقتصادي و بهداشتي، تبادلات تجاري ميان عراق و همسايگانش مورد بررسي قرار ميگيرند. علاوه بر آن، بغداد با بازگشايي مرزهاي مشترک با ايران و از سرگيري روابط تجاري ميان ايران و عراق چراغ سبزي را به ايران نشان داده است.
پروندههاي سنگين الکاظمي در نخستين تور خارجي
الجزيره در گزارشي درباره 3 سفر پيش روي نخستوزير عراق با انتخاب تيتر «سعودي، ايران سپس آمريکا... سفرهاي الکاظمي براي خروج عراق از بحرانها» نوشت: مصطفي الکاظمي، نخست وزير عراق در نخستين سفر خارجي خود نخست به عربستان، سپس ايران و در نهايت آمريکا سفر خواهد کرد، وي پروندههاي سنگيني را همراه دارد. به گفته ناظران نخستين تور خارجي الکاظمي که از دوشنبه آغاز خواهد شد، با هدف تقويت توازن در روابط خارجي عراق و کاهش تنش ميان آمريکا و عربستان از يک سو و ايران از سوي ديگر است. عضو کميسيون روابط خارجي مجلس عراق ميگويد اين ديدار با هدف شکست انزواي حکومت عراق در دولت قبلي اين کشور صورت ميگيرد. دولت جديد عراق ميخواهد اين پيام را ارسال کند که بهدنبال سياست توازن در روابط خارجي خود است. عراق همچنين خواستار کمکهاي ملموسي به مردم عراق در راستاي مقابله با بحرانهاي مالي و اقتصادي، بهداشتي و امنيتي است، درخواستهايي که به گفته اين نماينده پارلمان عراق، الکاظمي در سفرهاي عربستان و آمريکا مطرح ميشود.وي درباره اهداف سفر الکاظمي به ايران نيز گفت که اين سفر براي اطمينان دهي به نگرانيهاي متحدان ايران در عراق از ائتلاف عراقي آمريکايي عربي انجام ميشود. وي ابراز اميدواري کرد که حکومت الکاظمي تمام تلاش خود را براي دور کردن اين کشور از عرصه تقابل آمريکايي ايراني که برخلاف مصالح مردم عراق است انجام دهد. احسان الشمري، رئيس مرکز استراتژيهاي سياسي سلسله سفرهاي الکاظمي را تاکيدي بر مبدا توازن در روابط خارجي عراق و کسب حمايت بيشتر از حکومت الکاظمي دانست، بهويژه آنکه عراق در شرايط کنوني با بحرانهاي عميقي دست و پنجه نرم ميکند و تهديدهاي بزرگي پيش رو دارد. وي تاکيد کرد: سه سفر پيش روي الکاظمي اين پيام را بهدنبال دارد که بحران در منطقه به نفع عراق نيست، اين سفرها همچنين داراي پروندههاي مشترکي نيز هستند و البته بعيد است که عراق مساله ميانجگري ميان طرفهاي مختلف را بپذيرد چراکه مساله بسيار پيچيده است.وي درباره اهداف سفر الکاظمي به تهران نيز اينگونه ميگويد: کاظمي بر توازن در روابط ميان تهران و واشنگتن تاکيد دارد و داراي روابط خوبي با تهران است که خود پيامي به متحدان و شرکاي ايران در داخل عراق است، علاوه بر آن کاظمي بهدنبال اطمينان دهي به ايرانيان است که عراق به عرصه اقدامات ضدايراني تبديل نخواهد شد.
3 پيام اصلي سفر ظريف به بغداد
روزنامه الاخبار لبنان نيز با انتخاب تيتر «ظريف در بغداد پيش از تور منطقهاي الکاظمي: بازگشت وساطت ميان رياض و تهران» نوشت: انتظار ميرود تحرکات ديپلماسي در منطقه با وساطت عراق ميان رياض و تهران بار ديگر زنده شود، تحرکاتي که با ترور سردار سليماني و استعفاي عادل عبدالمهدي متوقف شده بود. اين تحرکات با سفر محمد جواد ظريف، به بغداد آغاز و سپس سفر الکاظمي به دو پايتخت کشورهاي همسايه عراق پيگيري ميشود. الاخبار در ادامه مينويسد: محمدجواد ظريف، وزير خارجه ايران در حالي به عراق سفر ميکند که اين سفر از سوي هيات عاليرتبهاي از وزارت اطلاعات و امنيت ملي عراق انجام ميشود. بر اساس منابع ارشد حکومت عراق در گفتوگو با الاخبار، اين ديدار براي فراهم کردن شرايط ديدار مصطفي الکاظمي، نخست وزير عراق از تهران پايتخت ايران انجام شده است. به نوشته الاخبار، سفر هيات عالي رتبه ايراني به عراق پس از ترور سردار سليماني، فرمانده سپاه قدس ايران در عراق به دست نيروهاي آمريکايي شامل 3 پيام اصلي است. نخست ترسيم چشم انداز روشني از وضعيت عراق. اين چشم انداز به نزديکي يک گروه محدود نميشود. به گفته منابع آگاه رهبري ايران در تازهترين رويکرد خود از محافل تصميمگيري در اين کشور خواست که تصويري کامل و با اشراف کافي از وضعيت عراق ارائه شود. اين درخواست منجر به سفر ظريف به عراق آشکارا و يا به دور از توجهات و ديدار با مسئولان اين کشور شده است. دوم توسعه روابط دوجانبه ميان ايران و عراق در زمينههاي مختلف سياسي، اقتصادي و بهداشت است. بغداد بهدنبال بهره مندي از تخصص ايرانيان در مقابله با ويروس کرونا است. اين در حالي است که تهران بهدنبال ارائه کمکهاي بيشتري به عراق نيز است و در همين راستا، پيشنهادات وسوسه برانگيزي را در زمينه آب و برق به عراق ارائه کرده است و سوم، وساطت احتمالي به رهبري الکاظمي ميان تهران و رياض. ايران و عربستان در تلاش براي ترسيم تفاهماتي بهصورت غيرمستقيم با يکديگر هستند و الکاظمي به ايفاي نقش وساطت در اين زمينه برخواسته است که به گفته نزديکان نخست وزير عراق وضعيت خوشبينانهاي در اين زمينه وجود دارد. بهويژه آنکه الکاظمي روابط خوبي با طرف سعودي دارد و از سوي ديگر، تهران بهدنبال کاهش تنش در منطقه است. الاخبار در پايان مينويسد: انتظار ميرود، ظريف يک سلسله ايدهها که ماده اوليه تفاهم با سعودي است را در سفر بغداد پيگيري کند. يک روز پس از آن، کاظمي به عربستان خواهد رفت و جعبه اين افکار را براي ارائه به آنها همراه خواهد داشت و با پاسخهاي احتمالي بازخواهد گشت. اگر موفق شد، پايههاي مصالحه ميان تهران و رياض را بنا خواهد خواهد کرد.
