«بوم‌گرد» و تلاش برای گردشگری مسئولانه

اين روزها سفر شکل و شمايل جديدتري پيدا کرده است. اگر قبلا سفر براي ما رفتن از شهري به شهر ديگر و ديدوبازديد اقوام بود، امروز مفهوم گسترده‌تري يافته است و شکل و شمايل آن نيز متنوع شده است که البته ابعاد جهاني يافته است. به‌عنوان مثال شما وقتي به مناطق گردشگري ايران رجوع مي‌کنيد، از چهار فصل رنگارنگ، جغرافيا، بناهاي تاريخي، فرهنگ، آداب و رسوم، صنايع دستي تا تنوع غذاها، ظرفيت‌هاي اقتصادي توريستي و... به‌چشم مي‌آيد. اين زيبايي‌ها تا جايي ديدني است که حتي تماشاي آن از پشت شيشه تلويزيون هم جذاب است و شايد همين جذابيت باعث شد تا دو مستندساز به‌نام‌هاي تورج کلانتري و امير منيري دست به کار شوند و بخواهند بخشي از زيبايي‌هاي اين اقليم وسيع را به تصوير بکشند. آنها مجموعه مستند مسابقه «بوم‌گرد» را طراحي کردند که تورج کلانتري که هم تهيه‌کنندگي و هم کارگرداني اثر را بر عهده دارد، در اين باره مي‌گويد: محيط‌زيست براي ما اهميت بسياري دارد. البته محيط‌زيست مسئولانه. چيزي که مردم بدانند و آن را رعايت کنند. مثلا اگر دلشان مي‌خواهد به يک روستا سفر کنند، وقتي از آنجا خارج مي‌شوند، اهالي روستا بابت خرابي‌هايي که به بار آمده، ناراحت نباشند.

فصل اول مسابقه

در همين راستا آنها در بين اقليم‌هاي زيبا و متفاوت ايران گيلان را انتخاب مي‌کنند و فصل اول مسابقه خود را به آن اختصاص مي‌دهند. در بين شهرهاي گيلان هم در نهايت به روستاي قاسم‌آباد مي‌رسند. کلانتري در اين باره عنوان مي‌کند: دليلش اين است که فضاي بکر اين روستا بسيار موردتوجه قرار دارد. يکي از صنايع دستي قابل توجه در روستاي قاسم‌آباد، چادرشب‌‌ بافي است که اين هنر مردم اين خطه از ايران زمين ارتقاي بسيار زيادي داشته است. البته نه به اين لحاظ که حمايت دولتي را به‌دنبال داشته است، بلکه مردم اين سنت را حفظ کرده‌اند و حتي هنر چادر شب‌بافي ثبت يونسکو هم شده است. از طرف ديگر يکي ديگر از شاخصه‌هاي استان گيلان، تنوع غذاهايش است که برخي غذاهاي اين استان ثبت جهاني شده است. بنابراين ما مرکزيت اين اثر تلويزيوني را روستاي قاسم‌آباد قرار داده‌ايم و در قالب رقابت خانواده ها به اين موضوع، دامداري، حصيربافي، ماهيگيري و... هم پرداخته‌ايم.

اشتغالزايي هدف اوليه

وي ادامه مي‌دهد: از آنجا که ما در حوزه رسانه کار مي‌کنيم، تصميم گرفتيم با ساخت يک مستند مسابقه جذاب به فرهنگ جذاب بخشي از روستاهاي ايران بپردازيم. براي ساخت اين مستند مسابقه علاوه بر اينکه به موضوع اشتغالزايي توجه کرده بوديم، تلاش کرديم به‌گونه‌اي عمل کنيم که به روستاهايمان لطمه نخورد و هويت آنها حفظ شود.

مسابقه خانواده‌هاي معمولي

در اين مستند مسابقه 3خانواده حضور دارند و با هم به رقابت مي‌پردازند که کلانتري در اين‌باره توضيح مي‌دهد: ما براي انتخاب شرکت‌کنندگان در اين برنامه مثل خيلي از توليدات ديگر که شرکت‌کننده دارند، فراخواني را منتشر کرديم؛ در ادامه بعداز اين اتفاق 350گروه براي مصاحبه آمدند. ما هم از بين اين تعداد بنا به ظرفيت و توانايي که هر کدام داشتند، سه گروه را انتخاب کرديم. خانواده‌هايي که همه از دل همين جامعه و مردم هستند. مثلا يکي از آنها کاسب است، ديگري تازه ازدواج کرده و مي‌خواهد به سربازي برود، آن يکي در حوزه مرمت آثار تاريخي و عکاسي مشغول است و خلاصه اعضاي هر کدام از گروه‌ها در حرفه‌اي مشغول به کارند، فضاها هم براي مردم آشناست. به همين دليل مخاطبان مي‌توانند به‌راحتي به‌واسطه همين ماجرا با شرکت‌کنندگان ارتباط بيشتري برقرار کنند و به آنها نزديک‌تر شوند. تلاش براي انعکاس معناي واقعي بوم‌گردي يکي از اهدافي است که در اين برنامه آن را دنبال مي‌کنيم. در کنار اين موضوع، معرفي مناطق مناسب بوم‌گردي و چگونگي همراه‌شدن با اين شيوه سفر هم از ديگر مواردي است که در دل قصه رخ مي‌دهد. در حقيقت خود روستاييان ستارگان اين برنامه هستند. کلانتري ادامه مي‌دهد: براي اين برنامه در بخش‌هاي مختلف يا بهتر است بگوييم همه قسمت‌هايي که مي‌بينيد، برنامه‌ريزي شده است. در واقع ما براي هر بخشي از قبل طراحي کرده بوديم که هر خانواده قرار است با چه چيزي روبه‌رو شود. علاوه‌بر اينها در اين مسير هر خانواده يک مربي دارد که از دل همان منطقه و روستايي است که به آنجا مي‌رويم. براي هماهنگي بيشتر، ما با تک‌تک اين مربيان صحبت کرديم و در کنار آشنايي بيشتر با منطقه و تعامل با آنها، تصميم گرفتيم آيتم‌هايي را در نظر بگيريم که به‌واسطه آنها هر گروهي بتواند امتياز بگيرد. در اصل خانواده‌ها در اين بوم‌گردي در عين آشنايي با زيست‌بوم هر منطقه درگير رقابتي مي‌شوند که به هيجان ماجرا اضافه مي‌کند.