انتقاد از وضعیت معیشتی تئاتری‌ها در دوران کرونا

اصغر همت با ابراز تاسف از وضعيت اقتصادي و تنگناهاي مالي هنرمندان تئاتر در دوران کرونايي گفت: ظاهرا ضرب‌المثلي که مي‌گويد «سير از گرسنه خبر ندارد، سوار از پياده» اين روزها جاي خود را در تئاتر پيدا کرده چون مسئولان کار‌ کرده و نکرده، در اين مدت حقوق خود را دريافت کرده‌اند اما بچه‌هاي ما در کار کرايه خانه و فراهم آوردن مايحتاج عمومي مانده‌اند. اين بازيگر با‌سابقه مشغول بازي در نمايش «تنها خرچنگ خانگي لاي ملافه‌ها خانه مي‌کند اتللو» بود که با شيوع کرونا و تعطيلي تئاتر از اجرا باز ماند. او در گفت‌وگو با ايسنا از وضعيت معيشتي هنرمندان انتقاد کرد و از دلخوشي‌هاي بيهوده‌ در تئاتر سخن گفت و عقايدش را در اين زمينه مطرح کرد. همت با يادآوري شيوع کرونا در زمستان گذشته گفت: پيش از کرونا بسياري از گروه‌هاي تئاتري در سراسر ايران مشغول اجراي نمايش بودند که به دليل تعطيلات کرونايي، از اجرا باز‌ماندند و همچنان بلاتکليف مانده‌اند. به اينها اضافه کنيد گروه‌هاي در حال تمرين و نوبت اجرا را. اين بازيگر با اشاره به اينکه سال‌هاست مرکز هنرهاي نمايشي، تهيه‌کنندگي تئاتر را کنار گذاشته و به پرداخت کمک هزينه بسنده کرده است، يادآوري کرد: هرچند مرکز هنرهاي نمايشي همچون گذشته به طور کامل تهيه‌کننده نمايش‌ها نيست ولي تئاتر بودجه‌اي براي توليد دارد که در اين چند ماه تعطيلي، هزينه نشده است. از سوي ديگر همين کمک‌هزينه‌ها هم براي خودش مبلغي مي‌شود ولي متاسفانه اين بودجه‌ نه در تهران و نه در ديگر شهرها هزينه نمي‌شود. همت گفت: دل‌خوش کرده بوديم که گروه‌هايي که در حال اجرا يا مشغول آماده‌سازي نمايش‌هايشان بودند، مبلغي از اين بودجه را دريافت مي‌کنند که اين هم عملي نشد و دلخوشي بيهوده‌اي بود. تازه ما جزو خوش‌شانس‌ها بوديم که به دليل شرکت در جشنواره، کمک هزينه‌اي دريافت کرده‌ايم که بعيد است حتي کفاف هزينه پذيرايي از اعضاي گروه را بدهد. حال هزينه ساخت دکور سنگين‌مان، بماند. اين مدرس تئاتر با ابراز تاسف از وضعيت دشوار گروه‌هاي نمايشي افزود: اخيرا هم اعلام کرده‌اند هر گروهي که اجرايش را ادامه بدهد، نيمي از کمک هزينه‌اش را مي‌گيرد که به جايي نمي‌رسد و کل مبلغ آن نيمي از دستمزد يکي از اعضاي گروه هم نيست! همت با اشاره به ديگر مورد مندرج در پروتکل بهداشتي تئاتر مبني بر اينکه نيمي از ظرفيت سالن بايد خالي بماند، افزود: هيچ معلوم نيست تکليف اين صندلي‌هاي خالي چه مي‌شود. اجرا با اين وضعيت، توجيه اقتصادي ندارد؛ آن هم در سالني مانند قشقايي با 90 و اندي صندلي که در شرايط فعلي، حدود 45 نفر را مي‌تواند ميزباني کند. بازيگر نمايش «تهرن» و «پرتره مرد ريخته» افزود: بيشتر مردم جامعه درگير بيکاري شده‌اند و تاکنون دولت از هر گونه کمکي براي جبران اين وضعيت امتناع کرده است. بار روي دوش مردم بيشتر هم شده يا مجبورند براي امرارمعاش، خود را در معرض بيماري قرار دهند يا بسوزند و بسازند. حالا هم که مواجه با موج فزاينده اين ويروس شده‌ايم، بيشتر کارها از اجرا در اين وضعيت انصراف داده‌اند و بعضي‌ها هم که به اجبار اجرايشان را شروع کرده‌اند، هيچ نتيجه مثبتي نگرفته‌اند. بايد نگران سلامتي آنها هم باشيم. او از وضعيت بهداشت پشت صحنه‌ها به عنوان ديگر مساله مهم نام برد و گفت: به جز معضلات اقتصادي، امنيت گروه‌هاي نمايشي کجا مي‌رود. آن هم در پشت صحنه‌هاي دخمه مانند ما. اگر هم پشت صحنه را کنترل کنيم، تکليف روي صحنه چه مي‌شود. نمي‌توانيم که روي صحنه ماسک بزنيم يا فاصله اجتماعي را رعايت کنيم. آيا اينها ارزش اين بازگشايي را داشت فقط به اين قيمت که اعلام شود اجراي تئاتر از سر گرفته شد؟! اين بازيگر با سابقه با انتقاد از وضعيت اقتصادي تئاتر افزود: پيش از کرونا هم 95 درصد گروه‌هاي نمايشي با ضرر رو به رو بودند و تئاتر خصوصي هم به اين وضعيت دامن زد. حالا آن سالن‌ها که عموما غير استاندارد هستند و از همان اول از گروه‌هاي نمايشي چک مي‌گرفتند، آنها هم متضرر شده‌اند. اميدوارم اينکه مي‌گويند سالن‌ها چک‌هاي گروه‌هايي را که در حال اجرا بوده‌اند پس نمي‌دهند، واقعيت نداشته باشد که اين هم خود مشکل ديگري است؛ آش نخورده و دهان سوخته! او با ابراز تاسف از وضعيت معيشتي قشر ضعيف جامعه در شرايط فعلي، خاطرنشان کرد: وضعيت اين اقشار را ببينيد. شرايط تئاتري‌ها حتي از اين قشرها هم بدتر است. مسئولان فقط وعده دادند، بدون پرداخت ريالي کمک. تنها مي‌گويند تمام بدهي‌هاي گذشته را پرداخت کرده‌اند، اين چه ارتباطي دارد با مشکلات پيش آمده؟ چه ارتباطي دارد با بودجه جاري تئاتر ؟ همت يادآوري کرد: در تمام اين سال‌ها بسياري از ما از راه همکاري با تلويزيون، سينما يا تدريس، کمبودهاي خود را جبران کرده‌ايم چون تئاتر هرگز ما را تامين نکرده است ولي امروز که با اين وضعيت رو به رو شديم، بايد براي هنرمندان تئاتر فکري کرد؛ کاري که تا به امروز به تعويق افتاده است.اين هنرمند در پايان با اشاره به پيگيري تشکل‌هاي هنري براي تعريف فعاليت هنري به عنوان شغل، اضافه کرد: حتما که نبايد قانوني براي پرداخت حقوق ايام بيکاري وجود داشته باشد. در وضعيتي مانند بحران کرونا، دولت بايد راسا اقدام و راهکاري پيدا مي‌کرد ولي همه کساني که قرار است براي ما تصميم‌گيري کنند، خيلي دغدغه خاطر ما را ندارند. ظاهرا ضرب‌المثلي که مي‌گويد «سير از گرسنه خبر ندارد، سوار از پياده»، امروز در تئاتر ما مصداق پيدا کرده است.