آرمان ملي ـ نسترن فراهاني: پس از فيلتر تلگرام بهعنوان يکي از شبکههاي اجتماعي پرطرفدار در ايران و موج نقدهايي که نسبت به اين اقدام انجام شد، به نظر ميرسد که امروز بايد نگران دوراهي مجلس براي فيلتر يا عدم فيلتر شبکههاي اجتماعي ديگر باشيم. اوايل تيرماه و با حضور وزير ارتباطات در مجلس براي نخستين بار نمايندگان مجلس يازدهم از جمله رئيس مجلس او را با سيلي از انتقادات بابت «لجامگسيختگي» اينستاگرام مواجه ساختند، اين درحالي است که اکثر قريببهاتفاق نمايندگان در شبکههاي اجتماعي از جمله اينستاگرام حساب کاربري دارند.
يک بام و دو هواي بهارستان
نقدها به وزير ارتباطات در خصوص فيلترينگ اينستاگرام ادامه داشت تا زماني که حسن نوروزي، نماينده مردم رباطکريم در مجلس از تصميم کميسيون حقوقي و قضايي پارلمان براي فيلتر کردن اينستاگرام خبر داد. پس از اعلام اين خبر و تقريبا پس از گذشت حدود سه هفته از اين جنجال دوباره مجلس يازدهم، احمد اميرآبادي فراهاني، عضو هياترئيسه مجلس شوراي اسلامي طي يک توئيت در اين رابطه حساب کاربري خود در توئيتر نوشت: «در راستاي اجراي برنامه تحول مجلس و نمايش شفافيت آراي نمايندگان در کميسيونها و نظارت عموم مردم بر عملکرد نمايندگان خود، يکي از موارد قابل اجرا در کميسيونها پخش زنده جلسات از طريق شبکههاي اجتماعي بهويژه اينستاگرام است.» اين در حالي است که نمايندگان مجلس يازدهم هم در اينستاگرام و ديگر شبکههاي مجازي خارجي عضويت دارند و هم در اسفندماه شعارهاي تند و تيزي عليه آن سر دادهاند، در نهايت آنطور که واضح است ظرفيتهاي فضاي مجازي بهخصوص اينستاگرام در جهت اطلاعرساني و گردش اطلاعات، نمايندگان را به يک دوراهي بين فيلترينگ و گردش آزاد اطلاعات بدون محدوديت قرار داده است. چنانکه خود نمايندگان نيز نميدانند که در جهت اهداف انقلابي خود قدم بردارند و طبق گفتهها اينستاگرام را نيز به سرنوشت تلگرام دچار کنند يا اينکه از مواضع خود دست بردارند و فضاي مجازي را به همين حال رها کنند. آنچه مسلم است مجلس يازدهم با همين دستفرمان نميتواند در حوزههاي مختلف جلو برود چرا که با اعتراض گسترده جامعه مواجه خواهد شد و آن زمان است که کار براي بهارستاننشينان مشکل ميشود. بهنظر ميرسد مجلس يازدهم بايد از ميان پيگيري منويات و اهداف خود و پيگيري مطالبات جامعه در ساحتهاي مختلف يک رويکرد را انتخاب کند چرا که نميتوان همزمان از فضاي مجازي استفاده کرد و سخن از فيلترينگ آن به ميان آورد.
شفافيت در تناقض با فيلترينگ
اينستاگرام و شبکههاي اجتماعي متداول علاوه بر کمک به چرخش اطلاعات، امروزه بخش زيادي از مشاغل را هم تشکيل ميدهند که در شرايط کرونا کمي ميتواند تسهيلبخش امور باشد، البته تلگرام هم نقش بسزايي در اين درآمدزايي داشت که با فيلترينگ آن قشري از جامعه که از طريق سوشالمديا امورات درآمدزايي خود را ميگذرانند دچار مشکل شدند. جواد امام، فعال سياسي اصلاحطلب در گفتوگو با «آرمان ملي» در اين باره معتقد است: «اگر مجلسيها در مورد شفافيت ادعايي دارند بايد بدانند که فيلترينگ فضاي مجازي و ايجاد محدوديت براي جامعه نقض کامل شفافيت و صداقت با مردم است.» او اضافه کرد: «امروز فضاي مجازي بخش کيفي و باقيماندهاي از رسانه آزاد در کشور محسوب ميشود اگر قدمي در جهت فيلترينگ فضاي مجازي برداشته شود نشاندهنده اين است که برخي نهادها شفافيت و آزادي فکر و نظر را در جامعه برنميتابند اگر واقعا دنبال جامعه آزاد و گردش آزاد اطلاعات باشيم نبايد از فضاي مجازي بترسيم و تلاشي در جهت محدوديتها در اين راستا داشته باشيم، سوشالمديا و فضاي مجازي در زمان کرونايي امروز بخش جدي و مهمي از ارتباطات مردم را تشکيل ميدهند.»
نتيجه معکوس فيلترينگ
جواد امام با بيان اينکه نبايد با محدوديتهاي جديد بر مشکلات مردم اضافه کنيم اظهار کرد: «اولويت جامعه ما امروز معيشت و رفاه است و مجلس جديد اگر ميخواهد کاري براي مردم انجام بدهد بايد در اين راستا باشد نه اينکه بار ديگري هم به دوش مردم بيندازد و محدوديت را به جامعه تحميل کنيم. اگر فيلترينگ تلگرام نتيجه مطلوب برخي افراد را داده است ميتوانند انتظار داشته باشند اينستاگرام هم همان نتيجه را در برداشته باشد اما آنطور که به نظر ميرسد هر نوع ايجاد محدوديتي براي مردم آنها را نسبت به مسئولين بياعتمادتر کرده است، قطعا مردم راههاي ديگري را براي حضور در فضاي مجازي پيدا خواهند کرد.» اين فعال سياسي اصلاحطلب تاکيد کرد: «پيشرفت تکنولوژي هم چنين اجازهاي را به حکومتهاي امروز نميدهد. حقوق مردم براي برخي هنوز به رسميت شناخته نشده و خودشان را نسبت به مردم برتر ميدانند. اگر بهکارگرفتن روشهاي محدودکننده ادامه پيدا کند فاصله ميان حکومت و مردم بيشتر ميشود و قطعا جواب معکوس خواهد داد.»