بايد برجام را با اقتدار حفظ كرد
مرتضي مکي در گفتوگو با «آرمان ملي»:
بايد برجام را با اقتدار حفظ كرد
مذاکره با ترامپ دستاوردي ندارد
ايران در زمين آمريکا بازي نکند
آرمان ملي- عليرضا پورحسين: سياستهاي خصمانه و نادرست کشورهاي اروپايي عضو برجام درکنار آمريکا براي توقف فعاليتهاي هستهاي صلحآميز ايران همواره نتيجهاي معکوس داشته و ايران مصممتر به توسعه فناوري هستهاي خود ادامه داده است. تلاش آمريکا براي تمديد تحريم تسليحاتي ايران در شوراي امنيت و اقدام سه کشور اروپايي در آژانس بينالمللي انرژي هستهاي عليه ايران و رفتار مشکوک مديرکل آن سازمان، به گفته بسياري از تحليلگران نه تنها بازدارنده ايران نخواهد بود، بلکه بيترديد به فروپاشي برجام خواهد انجاميد. از سوي ديگر، ديدار مديرکل آژانس با مسئول امور ايران در دولت آمريکا سبب شد تا پشت پرده بسياري از امور مشخص شود. وابستگي و عدم استقلال گروسي که تا پيش از اين توسط برخي مورد پذيرش نبود با اين ديدار با اما و اگرهاي زيادي همراه شده است تا جايي که مسئول شوراي راهبردي سياست خارجي ايران نيز واکنش نشان داده و با انتقاد از سياستهاي آژانس و آمريکا عنوان کرده است که اروپاييها بايد بدانند که نتيجه سياستهاي غلط آنها بيشک موجب فروپاشي کامل برجام خواهد شد؛ مقولهاي که همزمان با داغ شدن دوباره بحث مذاکره با آمريکا اما و اگرهاي زيادي را به همراه داشته است. در راستاي بررسي اين مسائل «آرمان ملي» گفتوگويي با مرتضي مکي، کارشناس مسائل بينالملل داشته است که در ادامه ميخوانيد.
سياست اروپا در قبال ايران چه تغييراتي کرده است؟
در چند هفته اخير شاهد هستيم که کشورهاي اروپايي در قبال ايران يک سياست ابهامبرانگيز در پيش گرفتهاند. به شکلي که از يکسو به صورت مداوم خواهان حفظ برجام هستند و از سوي ديگر نيز فشارهايي بر ايران بهخاطر برنامه موشکي وارد ميکنند. برجام از همان ابتدا مشخصا در مورد برنامه هستهاي ايران بوده است و قرار بر اين نبود تا به موارد ديگر تسري پيدا کند. ايران به همين رفتارهاي ابهامآميز اروپا واکنش نشان داده است و اين به آن معناست که رفتارهاي فعلي اروپاييان باعث ازبينرفتن برجام ميشود. در ادامه و پس از برجام نيز تبعات زيادي در منطقه براي بسياري کشورها بهوجود ميآيد. ايران همانطور که به اروپا هشدار ميدهد بايد نيز مراقب باشد تا در زمين آمريکا و رژيم صهيونيستي نيز بازي نکند و همچنان درصدد حفظ برجام با اقتدار باشيم. اروپا بهخوبي از مواضع ايران آگاه است و ميداند چه تغييراتي در مجلس ايران به وجود آمده است و ميداند که اگر برجام پابرجا نباشد بايد هزينههاي سنگين سياسي و امنيتي پرداخت کنند. اين سياست ابهامآميز اروپا به صورت موقت ميتواند کارايي داشته باشد اما در بلندمدت چارهساز نيست. اروپا به احتمال زياد عليه ايران براي بازگرداندن کليه تحريمها مواضعي اتخاذ نخواهند کرد.
موضعگيري اخير رئيس شوراي راهبردي روابط خارجي ايران در قبال کدام رفتارهاي اروپاييان است؟
اين اولين بار نيست که اروپا براي کشاندن ايران به پاي ميز مذاکره با آمريکا اقداماتي انجام ميدهد. سال گذشته در نشست سازمان ملل نيز روساي فرانسه و انگليس نيز تلاشهايي انجام دادند تا رئيسجمهوري ايران با ترامپ ديدار کند. حال با تصويب پيشنويس قطعنامه عليه ايران، آن هم نزديک انتخابات اکتبر آمريکا، قصد دارند کشورمان را بالاجبار پاي ميز مذاکره با آمريکا بنشانند. اتحاديه اروپا که مدعي حفظ توافق هستهاي با ايران است اما در واقعيت و از زماني که آمريکا از برجام خارج شده گام عملي ملموسي براي عمل به تعهدات خود برنداشته و تنها به صدور بيانيه اکتفا کرده است، حال در آخرين بيانيه از سوي اين سه کشور که شنبهشب صادر شد، تاکيد شده که ما براي حفظ برجام به توافق هستهاي پايبند خواهيم ماند و از ايران ميخواهيم تمامي اقداماتي که در تضاد با توافق بوده را بازگردانده و بدون تاخير به پايبندي کامل بازگردد. اتحاديه اروپا که با خروج آمريکا از برجام تعهد داده بود ضررهاي اقتصادي اين خروج را جبران کند تا ايران از فوايد اقتصادي برجام بهرهمند شود، حال بدون اشاره به خروج آمريکا از برجام و اقدامات اين کشور براي ضربه به برجام، ايران را متهم به برهمزدن بازي کردهاند. اين سه کشور در الي در بيانيه جديد مخالفت خود را با تلاشهاي آمريکا براي اعمال مجدد تحريمها عليه ايران اعلام کردهاند که در ادامه اين بيانيه مدعي شدهاند برداشته شدن تحريمهاي تسليحاتي ايران در اکتبر آينده پيامدهايي براي امنيت منطقه به همراه خواهد داشت. برهمين اساس، اين سه کشور عضو برجام تاکيد کردهاند که تحريمهاي اروپا درباره صادرات تسليحات متعارف و فناوري موشکي تا سال2023 پابرجا ميماند و براي اين موضوع در هماهنگي تنگاتنگ با روسيه، چين و ديگر اعضاي شوراي امنيت سازمان ملل هستند.
در صورت وقوع احتمالي مذاکره ميان ايران و ايالاتمتحده، مذاکره با ترامپ در جايگاه ضعيفتر به نفع ايران خواهد بود يا مذاکره با جو بايدن برنده انتخابات؟
از يکسو ترامپ در تلاش است تا برجامي را باقي نگذارد تا جو بايدن از آن بهرهبرداري کند. در همين راستا قطعنامهاي عليه ايران نوشته است. به همين علت در روزهاي گذشته شاهد هستيم که مذاکرات منطقهاي و بينالمللي خود را نيز آغاز کردهاند تا به اين هدف خود برسند. اين قبيل سياستها نشان ميدهد که آمريکا به دنبال آن است که تا ماه اکتبر برجام را به هر شکل ممکن از بين ببرد. از سوي ديگر ممکن است که ترامپ به مذاکره با ايران بپردازد و از اين مذاکرات يک دستاورد سياسي براي خود حاصل کند تا در انتخابات بتواند از آن استفاده کند. مذاکره با ترامپ نميتواند دستاوردي براي جمهوري اسلامي ايران داشته باشد زيرا مدت زمان کوتاهي تا انتخابات باقي مانده است. ترامپ به احتمال زياد اگر هم به پاي ميز مذاکره بيايد از تحريمهاي ايران کم نميکند و بنابراين نتيجهاي هم براي ايران نخواهد داشت.
