رسانه ملی در تنگنای اعتماد مخاطب
آرمان ملي- حميد شجاعي: مخاطبپذيري امري است که حيات هر رسانهاي بدان وابسته است و هر زمان که رسانهاي مخاطب خود را از دست بدهد بايد خود را تمامشده بداند. صداوسيما چند سالي است که با افت مخاطب روبهرو شده و با برخي سياستهاي انتقادآميز و بعضا سرمايهسوزيهايي که در ريزش مخاطب تاثير مستقيم داشته به اين مساله دامن زده است. اين خود جاي پرسش است که اعتماد جامعه نسبت به صداوسيما در چه ميزاني قرار دارد؟ مسلما درصد مخاطب اين رسانه پاسخ اين پرسش را نيز ميدهد. حجتالاسلام سيدرمضان موسوي مقدم قائممقام صداوسيما معتقد است: «امروز بالاي 90 درصد اعتماد به رسانه ملي و بالاي 80 درصد رضايت نسبت اين رسانه وجود دارد.»
صداوسيما و کاهش معنادار مخاطب
عملکرد صداوسيما طي يک دو دهه گذشته همواره مورد نقد بوده و کمتر ديده شده که مديران اين رسانه به سمتوسوي خواست مخاطب قدم بردارند. چه اينکه در اکثر قريببهاتفاق اوقات درصدد برآمدهاند که سياستها و رويکردهاي خود در حوزههاي مختلف را به عنوان محتواي مخاطبپذير به جامعه ارائه دهند. اين در حالي است که به قرائت بسياري از کارشناسان امر و صاحبنظران با روي کار آمدن فضاي مجازي و شبکههاي اجتماعي اقبال جامعه به اين رسانه فراگير روزبهروز روند کاهشي داشته است و اگر نباشد جذابيت برخي برنامههاي سرگرمکننده، مسابقات ورزشي يا بعضا برخي سريالها عملا ميتوان گفت که اين رسانه به جهت مخاطبپذيري با بنبست رسانهاي مواجه شده است. عملکرد چند سال اخير صداوسيما به نحوي بوده که به جاي تکريم سرمايهها به سمت سرمايهسوزي حرکت کرده است. نمونههاي متعددي نيز از اين سرمايهسوزي ميتوان برشمرد. کنار گذاشتن چهرههاي تاثيرگذار در جامعه همچون عادل فردوسيپور و برنامه جريانساز نود يا برنامه خندوانه رامبد جوان که هر کدام درصد بالايي از مخاطب را براي صداوسيما به ارمغان ميآورد خود مصداق بارز سرمايهسوزي اين رسانه است. درحاليکه طبق نظرسنجيها و برآوردها اکنون صداوسيما در رقابت با فضاي مجازي و شبکههاي اجتماعي در مکان دوم و سوم مخاطبپذيري قرار گرفته و اين نوع نگاه بعضا بسته صداوسيما نسبت به فرايندها را نشان ميدهد. اينکه صداوسيما خودخواسته و به رغم ميل باطني براي جذب مخاطب به سمت آوردن سلبريتيها براي مجريگري يا حضور در برنامهاي ميرود خود نشاندهنده کاهش معنادار مخاطب اين رسانه است. نکته اين است که تا زماني مديران اين سازمان اين واقعيت را که صداوسيما با ريزش تاثيرگذار مخاطب مواجه گرديده نپذيرند، نميتوان در پي راههايي براي بازگرداندن مخاطب ازدسترفته بود.
فضاي مجازي بزرگترين دشمن رسانه ملي
قائممقام صداوسيما چهارشنبهشب در مجمع عمومي نمايندگان طلاب و فضلا که در سالن جلسات جامعه مدرسين با رعايت پروتکلهاي بهداشتي برگزار شد، اظهار کرد: امروز بزرگترين مشکل رسانه ملي، وجود فضاي مجازي است که در گذشته با ماهواره مواجه بوديم؛ اما امروز دشمن، بسيار نزديکتر شده و با فضاي مجازي وارد جبهه ما شده و جولان ميدهد. ايسنا نوشت؛ حجتالاسلام سيدرمضان موسويمقدم گفت: امروز بيش از 75 درصد پهناي باند در فضاي مجازي در تسخير توئيتر، اينستاگرام، تلگرام و... است که بحث مفصلي دارد و امروز شاهد صدمات تاسفباري در اين زمينه هستيم. قائممقام رسانه ملي تصريح کرد: امروز بالاي 90 درصد اعتماد به رسانه ملي و بالاي 80 درصد رضايت نسبت اين رسانه وجود دارد و در حوزه توليد نيز در آثار نمايشي موفقيتهاي خوبي داشتهايم؛ البته اشکالات بسياري نيز وجود دارد که بايد اصلاح شود.
انتقادات دکتر رفيعي به صداوسيما
يک استاد حوزه و دانشگاه در برنامه تشرف که از شبکه يک سيما پخش ميشد از مسئولين صداوسيما خواست به تاسي از روش معصومين بهخصوص امام رضا(ع)، فضاي نقد و گفتوگوي صريح در حوزه مسائل ديني و سياسي را در برنامههاي صداوسيما ايجاد کنند. حجتالاسلام دکتر ناصر رفيعي گفت: من سالها در برنامه سمت خدا بودم اما بهاندازه مناظره اينستاگراميام با حسن آقاميري بازخورد نداشت. وي بيان کرد: فقط خواستم بگويم اين فضا فراهم است. اينکه ما در گوشهاي بنشينيم يا نه تندتند متهم کنيم و از افراد را از قطار دين و انقلاب افراد را پياده کنيم خوب نيست. دکتر رفيعي افزود: در مسائل سياسي و ديني نيز برخي حرفهايي دارند که ممکن است خوشايند ما نباشد. همينها را به گفتوگو بگذاريم و مردم نيز قضاوت کنند. لذا خواهش من اين است که آقايان مسئولان صداوسيما والله پيش خدا مسئوليد، قدرت دست شماست فرداي قيامت جلوي شما را ميگيرند که آقا شما در صداوسيما تريبون دستتان بود چقدر براي جوانها وقت گذاشتيد که شبهاتشان رفع شود؟ استاد سطح عالي حوزه علميه قم عنوان کرد: مردم کاري به شبکه ندارند بلکه به جاذبه برنامه کار دارند. گفتم شما بيايد 5 جلسه راجع به حجاب کارشناسي بنشينم صحبت کنم. ده دختر نيز بنشانيد نه چادريها آنها که حجاب دارند، آنهايي که بدحجاب هستند بگويند چه دليلي دارند که حجاب را رعايت نميکنند. وي تصريح کرد: من هم حرف بزنم؛ نترسيد و اينها را زنده روي آنتن ببريد.
