زبان قاطع ظریف در دفاع از حقوق ملت
آرمان ملي- حميد شجاعي: «هرگونه محدوديت جديد توسط شوراي امنيت، برخلاف تعهدات اساسي داده شده به ملت ايران است؛ در چنين سناريويي گزينههاي ايران قاطع خواهد بود» اين جمله فصلالخطاب مواضع ايران بود که از زبان محمدجواد ظريف، سردار ديپلماسي کشور در نشست مجازي شوراي امنيت بيان شد. جملهاي که هم تهديد بود و هم نرمش. به عبارتي راهبرد ايران ديگر صبر استراتژيک نخواهد بود. وزير خارجه کشورمان کمافي سابق با سخنرانيهاي بيبديل خود در تاريخ ديپلماسي ايران بار ديگر انزوا و يکجانبهگرايي آمريکا و نگاه واقعگرايي ايران را به جهان نشان داد و با دفاع از حقوق ايران در برجام و قطعنامه 2231 از ساير کشورها خواست که به توافق بازگردند و ظلم تحريمهاي يکجانبه از ايران برداشته شود. سخناني که نه تنها آمريکا را به انزوا کشاند؛ بلکه تاييد اروپاييها را نيز به همراه داشت.
اقتدار سردار ديپلماسي
جلسه مجازي شوراي امنيت شامگاه سهشنبه برگزار شد اما اين جلسه با ساير جلسات اين شورا فرقي اساسي داشت و آن هم حضور و سخنراني محمدجواد ظريف وزير امور خارجه جمهوري اسلامي ايران بود. البته از قبل نيز پيشبيني ميشد که ظريف بسيار خوب، متفکرانه، هوشمندانه، مستدل و مستند از حقوق ايران در برجام و قطعنامه 2231 شوراي امنيت دفاع کند. اما سخنان سردار ديپلماسي کشورمان به قدري اقتدارآميز و از موضع بالا بود که آمريکاييها نه خود توانستند واکنشي نشان دهند و نه آنطور که از پيش هماهنگ کرده بودند توانستند متحدين خود را عليه ايران و برجام همراه سازند. سخنان ظريف دقيق و بجا بود و در بزنگاههاي مختلف در جاي خود نشست تا حاضرين را به نوعي آچمز کند. اشاره نغز و ظريف وزير امور خارجه در دو مقطع آغازي و پاياني اظهاراتش به سخنان دکتر مصدق نشانگر هوش ظريف در شناخت جامعه جهاني و شوراي امنيت بود. جايي که بيان کرد: مايلم سخنراني خود را با همان عباراتي آغاز کنم که نخستوزير مصدق 59 سال قبل در اين شورا به کار برد. او گفت: «شوراي امنيت تاسيس شد تا ملل بزرگ و کوچک بهطور يکسان بتوانند دور يک ميز بنشينند و براي حفظ صلح مطابق با اهداف و اصول ملل متحد همکاري کنند. شورا نميتواند وظيفه خطير خود را انجام دهد، مگر اينکه قدرتهاي بزرگ به اصولي که شورا براي محقق کردن آنها ايجاد شده است احترام بگذارند». ظريف سپس هشدار داد: چنانچه بار ديگر شورا تعلل ورزد، به منزله يک نسل عقبگرد در چندجانبهگرايي و حاکميت قانون خواهد بود. وي همچنين در پايان صحبتهاي خود نيز به اظهارات مصدق در شوراي امنيت 1951 اشاره کرد و گفت: «اين شورا نخواهد توانست، در توجه به استدلالهاي مستحکم ما به قانون، قصور ورزد. بااين حال، اين شورا يک نهاد حقوقي نيست، بلکه در درجه اول يک نهاد سياسي است که بالاترين مسئوليتهاي سياسي را بر عهده دارد. بنابراين بي ترديد درک خواهد کرد که ما به فشار چه از جانب دولتهاي خارجي و چه از جانب نهادهاي بينالمللي تن در نميدهيم». سخنان بحق و کوبنده وزير امور خارجه به حدي بود که ستايش بسياري از موافقان و مخالفان را با خود به همراه آورد.
جان کلام ظريف چه بود؟
رئيس دستگاه ديپلماسي در ويدئوکنفرانس شوراي امنيت بارها توانست با سخنان صريح، بيپرده و در چارچوب قانون خود حاضران را به عبارتي ميخکوب کند. ظريف با اشاره به خودکامگي آمريکا، نقض برجام و قطعنامه2231 شوراي امنيت و کنايه به همراهي تروئيکاي اروپايي با خواستههاي آمريکا از ناتواني آنها در عمل به تعهداتشان سخن گفت. هر چند که نقطه عطف سخنراني ظريف را ميتوان در به چالش کشيدن جامعه ملل و شوراي امنيت ديد. جايي که گفت: «جامعه بينالمللي بهطور کلي - و شوراي امنيت ملل متحد بهطور خاص- با تصميم مهمي روبهرو هستند: آيا ما حاکميت قانون را حفظ ميکنيم، يا با تسليم در برابر هوسهاي يک متخلف، به قانون جنگل بازميگرديم؟» آنچه در سخنان ظريف موج ميزد حکايتگر صلحطلبي و عمل به تعهدات ايران بود که بارها از سوي آژانس مورد تاييد قرار گرفت و در طرف مقابل نقض برجام و قطعنامه 2231 از سوي آمريکا و اروپاييها. البته ظريف هوشمندانه به بحث محدوديتهاي زماني ايران در قطعنامه نيز و شيطنت آمريکا و اروپاييها براي ادامهدار کردن تحريمهاي تسليحاتي ايران پرداخت و اذعان کرد: چارچوب زماني رفع محدوديتهاي تسليحاتي که در قطعنامه 2231 پيشبيني شده، بخش لاينفک از تفاهم سخت به دست آمده است، که طرفهاي برجام را قادر ساخت تا در نهايت در مورد بسته کلي برجام و قطعنامه 2231 توافق کنند. قطعنامه آشکارا و مصرانه خواستار «اجراي کامل چارچوب زمانبندياش است». هر تلاشي براي تغيير يا تعديل زمانبندي پذيرفتهشده به معناي لطمه تماميت قطعنامه 2231 است. شورا نبايد اجازه دهد که تنها يک دولت اين فرايند را مورد سوءاستفاده قرار دهد. وزير امور خارجه کشورمان در نهايت تهديد کرد: هرگونه محدوديت جديد توسط شوراي امنيت، بر خلاف تعهدات اساسي است که به ملت ايران داده شده است. در چنين سناريويي، گزينههاي ايران، همانطور که قبلا به بقيه طرفهاي برجام اطلاع داده شده، قاطع خواهد بود.
واکنشها به سخنراني ظريف
پس از سخنان وزير امور خارجه در نشست مجازي سازمان ملل مقامات و مسئولين نسبت به اظهارات وي واکنش نشان دادند. محمود واعظي رئيس دفتر رئيسجمهور در توئيتي نوشت: «يکجانبهگرايي و دکترين خروج واشنگتن، پيش از آنکه معاهدات بينالمللي را تضعيف کرده باشد، رهبري جهاني آمريکا را به چالش کشيده؛ جهان واقعيت غيرقابل اعتماد بودن آمريکا را پذيرفته است.» حسامالدين آشنا، مشاور فرهنگي رئيسجمهور با اشاره به سخنراني وزيرامور خارجه در جلسه سهشنبهشب شوراي امنيت سازمان ملل؛ در توئيتي نوشت: «ايران به قامت تاريخ بلندش براي دفاع از حقوق و منافع خود در شوراي امنيت ايستاد.» حسامالدين آشنا در ادامه نوشت: «ظريف نام و مرام مصدق را در استدلال حقوقي و بينالمللي زنده کرد. کدخدا هم حتي نتوانست رعيتش را با خود همراه کند چه برسد به روسيه و چين! استکبار حيلههاي ديگري هم در آستين دارد. هوشيار باشيم». نماينده دائم ايران در سازمان ملل سهشنبه در توئيتر خود نوشت؛ امروز بار ديگر اعضاي شوراي امنيت سازمان ملل متحد حمايت خود را از برجام و قطعنامه 2231 اعلام کردند. حميد بعيدينژاد اظهار کرد: سخنان آنها اثبات کرد که آنها از اقدامات آمريکا براي گسترش تحريم تسليحاتي عليه ايران به دليل نقض قطعنامه 2231 حمايت نميکنند. سفير ايران در سازمان ملل ادامه داد: آمريکا بايد پيشنويس قطعنامه غيرموجه خود را فورا پس بگيرد؛ قبل از اينکه دوباره رد شود.حميد بعيدينژاد، سفير ايران در لندن نيز در توئيت ديگري نوشت: «جلسه شوراي امنيت سازمان ملل، با حمايت دائم از توافق هستهاي ايران و محکوميت سياستهاي آمريکا، ثابتکننده اتحاد ميان همه اعضا بجز آمريکا بود. آمريکا به حدي، حتي ميان متحدانش، منزوي شد که پمپئو مجبور شد جلسه را خيلي زود ترک کند.»
