ایران میتواند ناجی دنیا شود؟
براي پي بردن به اهميت ساخت اين واکسن براي مردم دنيا، يک مثال ساده ميتواند گوياي شرايط موجود باشد. چندي پيش ادعاي کشف و توليد داروي بيماري کوويد -19 با سر و صداي بسياري در رسانههاي جهان منتشر شد که از ادعاي کشف داروي کرونا در فرانسه توسط يک محقق حکايت داشت. دراين باره ديديه رائولت، پزشک و دانشمند سرشناس فرانسوي، از کشف داروي کرونا خبر داد و چند روز بعد هم اعلام کرد که پيامهاي تهديدآميزي دريافت کرده است! بسياري از کاربران شبکههاي اجتماعي از او بهعنوان قهرمان ملي و حتي ناجي مردم جهان در برابر کرونا نام بردند، اما بسياري ديگر نيز که بيشترشان را پزشکان و همکاران خود آقاي رائولت تشکيل ميدهند، با زير سوال بردن اين ادعا از نظر علمي، او را فردي «فرصتطلب» معرفي کردند. نوعي دارو به نام هيدروکسي کلروکين که از سالها پيش تاکنون براي درمان مالاريا از آن استفاده ميشده «احتمالا» با ترکيب با آزيترومايسين و دو ماده ديگر ميتواند بيماري کوويد- 19 را درمان کند. اين ادعا البته با انتقادات تخصصي فراواني هم روبهرو شد و منتقدان اين دانشمند فرانسوي ميگويند کلروکين هنوز به حد کافي روي افراد آزمايش نشده و فاقد پروتکلهاي علمي است. در نهايت اين ادعا به نتيجهاي نرسيده و همچنان ويروس کرونا و بيماري کوويد- 19 در حال عالمگيري است.
ايران با چراغ خاموش در مسير ساخت واکسن
آنچه که مسلم است اين روزها تلاش براي توليد واکسن يا داروي مناسب براي درمان کرونا در آزمايشگاههاي دانشگاههاي تهران و شيراز آغاز شده است، پيش از اين محمدحسين يزدي، معاون پژوهشي مرکز تحقيقات واکسن دانشگاه علوم پزشکي تهران، از تشکيل و فعاليت چندين گروه پژوهشي براي توليد واکسن در ايران خبر داد و گفت: «در ايران شش تا هفت کانديدا معرفي شده است و موسسات مختلف در حال انجام تحقيقات لازم روي اين موضوع هستند. اينکه کدام يک از اين کانديداها موفق به ساخت اولين واکسن دارنده ليسانس و تاييديه نهايي کاربرد انساني، وارد بازار شود، يک بحث رقابتي بين کشورها هم هست». اين گروهها تاکنون در اخباري از موفقيتهاي اوليه خود هم خبر دادند که البته چندان مورد توجه قرار نگرفت.
گامهاي تند ايران در ساخت واکسن
تا اينکه چندي پيش وزير بهداشت از موفقيتهاي پژوهشگران ايراني در ساخت واکسن کرونا خبر داد و اينبار خبر در شکل وسيعي در کشور پخش شد و بارقهاي از اميد در ميان دههاهزار مبتلا به اين ويروس که برروي تختهاي بيمارستان به اميد بهبود، مراحل آزمون و خطا را سپري ميکنند و ميليونها نفر که چهرهشان پشت ماسک پنهان شده است، ايجاد شد. روز گذشته علي ربيعي، سخنگوي دولت در نشست خبري خود از موفقيتهايي در ساخت واکسن کرونا در داخل کشور خبر داد و گفت: «طبق گزارش وزير بهداشت، کشور در ساخت واکسن کرونا به موفقيتهايي دست يافته است، در داروهاي نو ترکيب به سمت توليد رفتيم». همزمان وزير بهداشت نيز اعلام کرد که اغلب تستهاي مدلهاي حيواني اين واکسن پاس شده و در آينده بسيار نزديک براي کلينيکال ترايال (مطالعات باليني) در انسان وارد عمل خواهيم شد. سعيد نمکي که در مراسم افتتاح نمايشگاه بينالمللي فارمکس خاورميانه 2020 به اين موضوع اشاره کرد، افزود: خوشبختانه ما در ساخت واکسن کوويد-19 گامهاي موثري برداشتيم و امروز تعداد قابل توجهي از دانشمندان ما با تکيه بر دانش بومي و استفاده از تجربيات جهاني در کنار يکديگر در ساخت واکسن کوويد19 گامهاي تندي را برميدارند. خود نيز در چهار ماه گذشته لحظه به لحظه کنارشان بودم و موارد را دنبال کردم و البته اقدامات را خيلي هم با فرياد اعلام نکرديم.
پلاسما درماني، راه ديگر
پلاسما درماني نيز يکي ديگر از راههاي درمان کروناست که ايران در کنار بسياري از کشورهاي جهان، به نتايج مثبتي در اين زمينه دست پيدا کرده است. حسن ابوالقاسمي، سرپرست پروژه طرح پلاسمادرماني ايران و استادتمام دانشگاه بقيه ا...(عج)، درباره سرانجام پلاسمادرماني مبتلايان به ويروس کوويد- 19 گفت: ما به اين نتيجه رسيدهايم که پلاسمادرماني ميتواند روشي قطعي براي درمان کرونا باشد، منوط بر اينکه زود انجام شود. او درباره نتايج کنوني کار هم گفت: «ما به افرادي با وضعيت ناپايدار هم پلاسما تزريق کرديم؛ در اين اقدام نتايجي هم به دست آورديم، اما چه بيمار بدحال باشد و چه شرايط بهتري داشته باشد، تا حد ممکن بايد زودتر تحت درمان قرار بگيرد. نبايد اجازه دهيم بيمار 10 روز در آيسييو بستري باشد و سپس اقدام به تزريق پلاسما کنيم. حتي بايد از پلاسما براي افرادي که در معرض خطر بالاي ابتلا هستند، براي پيشگيري از ابتلا استفاده کرد». بهنظر ميآيد اين روش در کنار تلاش براي يافتن دارو و همچنين واکسن هم تحقيقات گستردهاي دارد، هرچند اميدها بيشتر واکسن را نشانه گرفته، چراکه ميتواند نگرانيهاي کنوني را از بين ببرد و شرايط جوامع بشري را دچار تحول کند.
