فقر پایتختنشین!
تهران شهري با جايگاهي خاص است بدين معنا که هر تصميمي در اين شهر درباره حوزههاي اقتصادي گرفته شود يا اگر نوساني در پايه قيمتي اقلام و کالاها و ... رخ دهد به نوعي ميتواند در کل کشور تاثيرگذار باشد. بهعنوان مثال، با افزايش قيمت مسکن، طلا و ارز در بازارهاي پايتخت، نوسانات به سرعت به شهرهاي ديگر منتقل ميشود، اما مشکل اصلي وضعيت نابساماني است که در ماههاي اخير ايجاد و باعث شده تا تامين مايحتاج مردم در اين شهر سختتر شود. افزايش سرسامآور قيمت مسکن بهعنوان مهمترين نياز مردم در کنار ساير مشکلات، بزرگترين تهديدي است که زندگي آنها را با چالش جدي روبهرو کرده است. در همين زمينه، آمار دفتر اقتصاد مسکن وزارت راهوشهرسازي ميگويد متوسط قيمت مسکن در مرداد 1392 حدود 8/3 ميليون تومان بوده که با رشد حدود 5/4 برابري در ارديبهشت سال 99 به 17 ميليون تومان افزايش يافته است و متوسط رشد قيمت مسکن از مرداد 92 تا ارديبهشت امسال 343 درصد افزايش يافته است و همچنان روند صعودي به خود گرفته که معضلي مهم براي خانوادههاي تهراني محسوب ميشود.
معيشتي گرانتر از ساير شهرها
در کنار مسکن، تامين نيازهاي اساسي زندگي از قبيل خوراک، پوشاک و معيشت خانواده هم هست، در شهر تهران قيمتها براساس محل زندگي افراد متفات است و ثباتي ندارد، يعني فرقي نميکند در کدام سمت شهر باشيد هزينهها براساس محل زندگي متفاوت خواهد بود. از طرفي با افزايش هزينههاي زندگي در تهران برخي از خانوادهها مجبور به خروج از مرکز شهر و رفتن به حواشي شدند که خود اين موضوع دليلي بر فقيرتر شدن مردم است و تبعات ديگري را موجب ميشود. افزايش هزينههاي حملونقل، معيشت، مسکن، سلامت و ... هرگز نميتواند با حداقل دستمزدهايي که به تصويب ميرسند، تامين شوند. مردمي که روزي در جايگاه متوسط زندگي ميکردند امروز فقيرتر و مردم مستمندتر هم چند پله بيشتر سقوط کرده و حتي از حواشي شهر هم دور شدهاند. فقر ايجاد شده در شهر باعث به محدويت توسعه انساني منجر و صدمات گسترده و طولاني مدتي به بار ميآورد. براي همين در ماده 95 قانون برنامه چهارم توسعه، تکاليف متعددي براي کاهش فقر و نابرابري برعهده دولت گذاشته شده است که متاسفانه به درستي اجرايي نشده است.
درآمد بيشتر به چه قيمتي؟
براساس آمارهايي که سازمان آمار ايران منتشر کرده متوسط درآمد خانوار درکل کشور در سال گذشته 54 ميليون تومان بوده درحاليکه متوسط درآمد خانوارهاي تهراني 81 ميليون تومان بوده است. هرچند ميزان درآمد خانوار تهراني بالاترين رقم را از آن خود کرد، اما ميزان هزينههاي خانوار نيز رقمي بسيار بالاتر از ساير استانهاي کشور برآورد شده است. براساس اعلام مرکز آمار ايران خانوارهاي تهراني هشت ميليون تومان بيشتر از هزينههاي سالانهشان در سال گذشته درآمد کسب کردند. اين آمارها به خوبي نشان ميدهد که تهرانيها در کنار افزايش درآمدها با افزايش هزينهها هم مواجه و حتي شايد نسبت به مردم ساير شهرها از کيفيت زندگي پايينتري برخوردار بودند. از اين نظر که با افزايش هزينههاي زندگي مجبورند بيشتر کار کنند. رشد درآمد همزمان با رشد هزينهها اتفاقي طبيعي است و هر خانوادهاي براي بهبود وضعيت خود سعي ميکند تا با رشد تورم و افزايش قيمتها براي تامين مايحتاج خود تلاش کند و اين وضعيت در شهر تهران با ساير شهرها متفاوت است.اينکه گفته ميشود درآمد تهرانيها هشت ميليون تومان بيشتر شده در مورد همه مردم صدق نميکند. تهران شهري 12 ميليوني است که همه ساکنانش درآمد بالايي ندارند و به جرات ميتوان گفت بخش زيادي از مردم با حاکم شدن تحريمها، نوسانات ارزي و کاهش ارزش پول ملي داراييهاي خود را از دست داده يا پسانداز خود را خرج تامين معيشتشان کردند. از طرفي بسياري از بنگاههاي اقتصادي بزرگ مستقر در اين شهر با تعديل نيرو بخش زيادي از شاغلان را خانهنشين کردند. بنابراين نميتوان افزايش هشت ميليون توماني درآمدها را به همه مردم تعميم داد شايد بخشي اينگونه باشند، اما در مورد همه صدق نميکند. از طرفي بيشترين جمعيت تحت پوشش سازمانهاي حمايتي در شهر تهران زندگي ميکنند که اين خود گوياي وضعيت نامساعد اقتصادي بخشي از مردم تهران است که در قياس جمعيتي با ساير شهرها نکتهاي قابل تأمل است.
هزينه زندگي در نيويورک نصف تهران!
شاخصهاي زندگي شهري در همه جاي دنيا باهم متفاوت هستند ولي شاخصهاي مشترکي هم وجود دارد، يکي از اين شاخصها هزينه زندگي است که تعيين ميکند با ميزان هزينه، دسترسي به امکانات و سطح درآمد؛ کيفيت زندگي مردم چگونه است. مجله اکونوميست هر سال گزارشي را درباره وضعيت زندگي مردم در شهرهاي بزرگ جهان را منشتر ميکند. در ارديبهشت امسال واحد اطلاعات اکونوميست در هفتادمين گزارش سالانه هزينههاي زندگي خود نوشت شهر تهران به صد و ششمين شهر گران جهان تبديل شده است و براساس رتبهبندي اکونوميست رتبه تهران نسبت به سال گذشته 14 پله افزايش داشته و در فهرست شهرهاي آسيايي از برخي شهرهاي اروپايي و آمريکايي سبقت گرفته است. شاخص هزينههاي زندگي در تهران 52 تعيين شده يعني متوسط هزينه زندگي در تهران تقريبا نصف شهر نيويورک بوده و اين شاخص در مقايسه با سال قبل شش واحد افزايش داشته است. اين گزارش نشان ميدهد که مردم تهران با وجود افزايش درآمد بيشتر نسبت به ساير مردم در شهرهاي ديگر، کيفيت زندگيشان تغييري نکرده است.
