ترامپ در حال حاضر بازنده انتخابات آمريکا است
جلال ساداتيان در گفتوگو با «آرمان ملي»:
ترامپ در حال حاضر بازنده انتخابات آمريکا است
تلاش مضاعف ترامپ براي مذاکره با ايران
ترامپ با ايران درگير نميشود
آرمان ملي- عليرضا پورحسين: در مقابل فشارهاي همهجانبه ايالاتمتحده براي کشاندن ايران به پاي ميز مذاکره و متوسل شدن به اهرمها و ترفندهاي مختلف براي در تنگنا قرار دادن ايران، برخي مقامات کشورمان تهديد کرده بودند که با فعال شدن مکانيسم ماشه از پيمان عدم توسعه سلاحهاي کشتار جمعي خارج خواهند شد. از اين رو اروپا تا حدودي کوتاه آمد و مهلت لغو تحريمهاي ايران را که تا مهرماه است مورد توجه قرار داد اما در اين فاصله فشارهاي آمريکا افزايش پيدا کرد و حتي اعلام کردند که مکانيسم ماشه را فعال ميکنند اما به دليل خروج از برجام و اعمال تحريمها عليه ايران ديگر نميتوانند اين کار را انجام بدهند. آمريکا به سمت راه ديگري حرکت کرد و به اسناد و ادعاهاي رژيم صهيونيستي استناد کرد. اين اسناد به آژانس ارائه شد و از اين رو دبيرکل جديد اعلام کرد دو مکان مشکوک در ايران وجود دارد. ايران اين مراکز را نظامي خواند و اعلام کرد حق بازرسي وجود ندارد و از سوي ديگر به دنبال مقابله با بدعتهاي جديد بود. به دنبال اين موضوع سه کشور اروپايي قطعنامهاي پيشنهاد کردند که به موجب آن ايران به همکاري با آژانس ملزم ميشود. ايران اين مورد را نپذيرفته و وزارت خارجه ايران مطرح کرد که اروپا قادر به حفظ استقلال خود نبود و در برابر آمريکاييها کوتاه آمد و اين امر را کاملا سياسي دانست. اين امر سبب شد تا برخي نگرانيها در خصوص ارجاع پرونده ايران به شوراي امنيت و در پي آن فعال شدن مکانيزم ماشه به وجود آيد. در راستاي بررسي اين مساله «آرمان ملي» گفتوگويي با جلال ساداتيان، کارشناس مسائل بينالملل و سفير سابق ايران در بريتانيا داشته است که در ادامه ميخوانيد.
تلاشهاي ترامپ عليه ايران در ماههاي اخير در راستاي چه اهدافي انجام ميشود؟
ترامپ بهخوبي ميداند که در ايام نزديک به انتخابات نميتواند با ايران درگير شود، به همين علت از اين مقوله پرهيز ميکند و به دنبال يک دستاورد است که بهترين دستاورد براي او کشاندن ايران به پاي ميز مذاکره است. نميتوان گفت ترامپ قطعا بازنده انتخابات آمريکا است اما اگر امروز انتخابات رياستجمهوري در ايالاتمتحده برگزار ميشد به احتمال زياد او رقابت را به بايدن واگذار ميکرد؛ از همين رو با توجه به آگاهي که از وضعيت وخيم خود دارد در حال تلاش مضاعف براي کشاندن ايران به پاي ميز مذاکره است و از آنجايي که هيچ کشوري حضور او در برجام را قبول ندارد به دنبال اين است تا مکانيزم ماشه را از طريق کشور ديگري فعال کند و با يک فشار نهايي پيش از انتخابات ايران را تسليم کند.
آيا مقابله ايران در برابر آژانس و اروپا نتيجه ميدهد؟
ايالاتمتحده آمريکا به تصور اينکه اروپا و ديگر طرفهاي برجام با او در خروج از برجام همراهي ميکنند، از برجام خارج شد اما مواضع اروپا در جهت اينکه مانع خروج آمريکا از برجام و مانع همکاري ديگر کشورها با آمريکا شود، آمريکاييها را ناراحت کرد. بعد از آن تلاشهايي شد تا اتحاديه اروپا به تعهدات خود عمل کنند. آنان اما از يکسو تحت فشار آمريکا و از سوي ديگر، تحت تعهدات برجام که از سوي قطعنامه 2231 شوراي امنيت حمايت ميشد، قرار داشتند و نهايتا گفتند که ما نميتوانيم براي همکاري شرکتهاي بزرگ چندمليتي که حجم معاملات آنان با آمريکا بسيار گسترده است، کاري کنيم. ايران از کنار اين حرف تا حدي گذشت اما خواست که اروپا از طريق شرکتهاي کوچک و متوسط همکاري کنند زيرا 11 تعهد داشتند و بايد از ايران نفت خريده و ديگر کشورهاي اروپايي را به تعامل با ايران تشويق ميکردند. بايد نيازهاي ايران را بهصورت گسترده تامين کرده و همه تحريمهاي هستهاي را بردارند اما هيچ يک از اين کارها را نکردند. تذکرات ايران هم خيلي فايده نداشت لذا ايران طي 5مرحله ميزان تعهدات برجامي خود را کاهش داد. آنها در مقابل تهديد کردند که مکانيزم ماشه را فعال ميکنند. ايران هم متقابلا تهديد کرد که از NPT خارج ميشود. اروپاييها قدري کوتاه آمدند يعني مدت مربوط به مکانيزم ماشه را گستردهتر کردند.
واکنش ايران در قبال اين فشارها چه بايد باشد؟
اين موضع اروپا، آمريکاييها را عصباني کرد و مشاهده کرديم که پمپئو گفت ما به برجام برميگرديم و مکانيزم ماشه را فعال ميکنيم. در پاسخ به آنان گفته شد که اين کار ممکن نيست زيرا بايد به تعهدات برجامي خود عمل ميکرديد اما شما از برجام خارج شدهايد و اکنون امکان اين را نداريد که به عنوان يک عضو از مکانيزم برجام استفاده کنيد لذا درصدد برآمدند که از مسيرهاي ديگر اغراض خود را دنبال کنند. بهترين محملي که پيدا کردند هم استناد به اسنادي بود که رژيمصهيونيستي دو سال گذشته از ايران دزديده و مدعي شده بود ايران در دو سايت بهصورت مخفيانه غنيسازي ميکند. بازرسان آژانس بينالمللي انرژي اتمي در سايه فعاليتهاي مديرکل جديد گفتند که ايران اجازه بازديد از اين سايتها را نداده است. البته ايران بيش از تمام بازرسيهاي آژانس در کشورهاي ديگر با اين نهاد همکاري کرده و اجازه بازرسي کامل داده است. به هر صورت آقاي گروسي دو گزارش به شوراي حکام ارائه کرده است که در آن بحث عدم همکاري ايران را مطرح کرده است. بر اين اساس، قطعنامهاي عليه ايران تصويب شد و از ايران خواستهاند که با بازرسان همکاري کرده و اجازه بازديد از اين دو سايت را بدهد. ايران از امروز بايد به تعامل با ساير کشورهاي حاضر در شوراي حکام بپردازد تا بار ديگر يک راي قاطع عليه ايران صادر نشود. ايران بايد تمام تلاش خود را انجام دهد تا پرونده به شوراي امنيت ارجاع داده نشود. بعيد به نظر ميرسد آمريکا بتواند اجماع جهاني را عليه ايران ايجاد و قطعنامههاي شوراي امنيت را فعال کند اما بايد ايران محتاطانه عمل کند زيرا ترامپ ممکن است دست به هر اقدامي بزند.
