چند متغير در بازار ارز تاثيرگذار بوده است، رشد نقدينگي در اقتصاد ايران که مربوط به سال جاري و سال گذشته نيست و ما در همه سالهايي که رشد نقدينگي متناسب با رشد اقتصاد نبود با وقفه زماني، اثر آن را از طريق افزايش نرخ تورم در افزايش نرخ ارز ديدهايم. نميشود که رشد نقدينگي از ديدهيم. نيم شود کاز سال 92 که زير 500 هزار ميليارد تومان بوده و الان به بيش از پنج برابر رسيده در بازار و شاخصهاي پولي باشد، اما اثري در نرخ ارز نگذاشته باشد. بنابراين اين يک پديده پولي است که وقتي حجم پول زياد ميشود، تورم افزايش يافته و در اثر آن بايد افزايش نرخ ارز را هم داشته باشيم. از طرفي ديگر بحث عرضه ارز وجود دارد و به هر دليلي حالا اسم آن تحريمهاي ظالمانه يکجانبه آمريکا باشد يا هر عنوان ديگري، اخلال در تزريق ارز و نبود سياستي براي کنترل تقاضا، عوامل مهمي در افزايش يا نوسانات شديد ارز محسوب ميشوند. نکته سوم بحث اميد يا چشمانداز آينده است، اگر به هر دليلي چشمانداز روشني براي تجارت وجود نداشته باشد، به عنوان مثال کرونا اتفاق ميفتد و همه مرزها نه تنها در ايران بلکه در جهان بسته ميشود و نياز ارزي باقي ميماند،اين هم عاملي براي تغييرات نرخ ارز است.گذشته از همه اينها وقتي به هر دليلي مردم به دنبال پناهگاه براي پول هستند،اين پناهگاه براي پولهاي بزرگ مسکن و براي پولهاي کوچک ارز و سکه و داراييهاي ديگر باشد هم ميتواند مزيتبرعلت تغييرات نرخ ارز شود. امروز بازار ارز ايران مجموعهاي از متغيرهاي مختلف اقتصادي، سياسي، اجتماعي و اپيدميکرونا است و برايند آن، اين شده که شاهد نوسانات شديد نرخ ارز هستيم. تا زمانيکه هر يک از علل ذکر شده پا برجاست اين نوساسات هرچند وقت يکبار تکرار خواهد شد و اگر ميخواهيم اين نوسانات تکرار نشود ابتدا بايد تورم در اقتصاد ايران کنترل و مهمتر از آن هم رشد نقدينگي کنترل شود. تا زمانيکه روابط تجاري ما به شرايط عادي برنگردد اين نوسانات هم دور از انتظار نخواهد بود. متوليان بازار ارز و پول بايد شيوهها و ادبيات مختلفي براي کنترل بازار داشته باشند تا در بزنگاهها از هر ابزاري که ممکن است پولي، ارزي و حتي اوقات سياسي است، براي کاهش يا حذف آثار رواني بازار ارز بهره ببرند. بايد قواعد بازار را بپذيريم دولتها در هر موضوعي چه تعيين قيمت مرغ باشد چه تعيين قيمت ارزکه دخالت کنند، شايد به عنوان يک مسکن، در کوتاهمدت بتواند کمککننده باشد،اما در بلندمدت بازار مسير خودش را خواهد رفت. تا زمانيکه سبک عرضه ارز اصلاح نشود نوسانات ادامه خواهد داشت.