زیرپوست بازار ارز ایران چه میگذرد؟
پنجشنبه استثنايي بازار ارز در حالي به پايان رسيد که بررسيها نشان ميدهد قيمت ارز در بازار آزاد حالا از 18 هزار تومان عبور کرده است. پنجشنبه هفته گذشته صرافان روز پرکاري را به پايان رساندند؛ روزي که شبيه پنجشنبههاي گذشته نبود و شلوغي بازار محسوستر از روزهاي قبل بهچشم ميآمد. صرافان ميگويند دليل افزايش قيمت دلار تغييراتي است که در وضعيت عرضه ايجاد شده است. يکي از صرافان نرخ خريد را 17هزار تومان اعلام کرد و وقتي با اين سوال روبهرو شد که چرا صرافيهاي بانکي دلار را 17هزار 500تومان ميخرند، گفت: «برو صف وايستا و به آنها بفروش». همکاران وي نيز ميگفتند دلار در اين محدوده قيمتي نميماند و از اينرو بهتر است ما ريسک بالايي نکنيم. هر چند صرافان محتاطتر از هميشه معامله ميکردند و حجم خريد را به کف رسانده بودند، مشتريان فراواني در اين منطقه حضور داشتند، کساني که ميگفتند دلار بهزودي از 20 هزار تومان ميگذرد. اما پشتپرده بازار ارز چه ميگذرد؟
وعدههايي از جنس ارز
چند روز قبل بود که رئيس کل بانک مرکزي در صفحه شخصي خود تاکيد کرد گشايشي در بازار ارز رخ خواهد داد و قيمتها در بازار واقعي نيست. منظور او از غيرواقعي بودن قيمت البته بالابودن قيمتها بود. او دلايلي را اعلام کرد و به استناد آن وعده کاهش قيمت دلار را داد؛ افزايش قيمت نفت، ترميم وضعيت صادرات غيرنفتي و ايجاد شرايطي مساعد براي دسترسي ايران به بخشي از درآمدهاي ارزي خود در خارج از کشور، اما خبر دسترسي ايران به ذخاير ارزياش با انتقاد شديد از کرهجنوبي دال بر عدم همکاري با ايران در اين زمينه در محاق قرار گرفت. برخي از فعالان بازار ميگفتند احتمالا همين مساله سبب جوسازي دلالان شد چرا که در روزهاي اخير با هدف پيشگيري از پايينآوردن قيمت معاملات صوري بين خود ترتيب ميدادند و قيمت اعلام ميکردند. از ابتداي هفته گذشته تا روز سهشنبه هر دلار به قيمت 16هزار و 930تومان فروخته ميشد، اما روز پنجشنبه قيمتها به 17هزار و 750تومان در صرافيهاي بانکي رسيد. يکي از صرافان در سبزهميدان در پاسخ به سوالي مبني بر اينکه قيمت دلار افزايشي ميماند يا خير؟ گفت: هيچ چيزي تغيير نکرده، قيمت بالا ميرود، مردم ميخرند و بعد قيمت دوباره کمي کاهش مييابد و اين داستان مدتهاست در بازار ادامه دارد. او با اشاره به اينکه صرافان ارز چنداني نخريدند، افزود: البته من فکر ميکنم همين که صرافان و دلالان ارز نخريدند، نشان ميدهد ممکن است قيمتها روندي کاهشي داشته باشد.
قيمت واقعي دلار چقدر است؟
قيمت واقعي دلار چقدر است؟ اين سوال به تعداد سوالشوندگان جواب دارد اما نه پاسخي سر راست و دقيق؛ بلکه پاسخهاي مبهم و دو پهلو. همه ميگويند قيمتها واقعي نيست اما کسي ريسک اعلام قيمت دلار را به جان نميخرد. دلار در بسياري از دورهها يا بهعبارت ديگر در اغلب سالها پايينتر از قيمت واقعي ميايستد و تلاش دولتها براي مهار قيمت دلار که نوعي سوبسيد به واردات و نوعي جريمه براي توليد است، به فشردهشدن فنر ارز منجر ميشود و هر تحريم خارجي ميتواند زمينه را براي جهش نرخ دلار فراهم کند. در قلب ارزي پايتخت اما صرافان چندان مطمئن درباره بالاماندن نرخ ارز صحبت نميکردند بلکه ميگفتند جاي پاي قيمتها سفت نيست و بهزودي وضعيت در بازار تغيير ميکند. شايد همتي اينبار در آزموني سخت قرار گرفته باشد، آيا دلار بهرغم وعدههاي وي رکوردهاي عجيب در بازار بهجا خواهد گذاشت؟
