ضربه مهلک آتش به اکوتوریسم زاگرس
يکي از جذابترين و پرطرفدارترين رشتههاي گردشگردي و جهانگردي بومگردي، طبيعت گردي يا اکوتوريسم است. با توجه به اينکه رشته کوه زاگرس و تنوع زيست محيطي و ذخاير ژنتيکي آن، يکي از منابع غني در کشور به حساب ميآيد، برکسي پوشيده نيست، آتش سوزيهاي اخير به اکوتوريسم منطقه ضربهاي مهلک وارد کرده است که جبران آن حدود نيم قرن زمان نياز دارد. در آتشسوزيهاي جنگلهاي زاگرس که بخش عظيمي از آن مناطق حفاظت شده هستند، علاوه بر نابودي گياهان، بسياري از موجودات زنده ديگر، اعم از جانوران، ميکروبها، قارچها و باکتريها که همگي براي اکوسيستمها مفيد هستند، از بين ميروند. بر اساس مطالعات، بازيابي برخي از اين گونهها به حالت اوليه خود ممکن است نيمقرن طول بکشد. اين در حالي است که تجربههاي موفقيتآميز اکوتوريسم در کشورهاي جهان بهويژه در دهههاي اخير نشانگر رشد و توسعه اقتصادي و افزايش اشتغالزايي و مهمتر از آن موفقيت چشمگير در نگهداري از منابع طبيعي است. بررسيهايي که در اين زمينه انجام شده نشاندهنده اين است که درآمدهاي بهدستآمده از طرحهاي اکوتوريسم از درآمد نفت پيشي گرفته است. اين در حالي است که توريسم برخلاف نفت ثروتي پايدار است و چنين ثروت و مساله پايداري به شرط مديريت بهينه ميتواند بهترين نقطه اتکا در برنامهريزيهاي ما در منابع طبيعي و گردشگري باشد. در ميان گزينههاي مختلف نظام جهاني گردشگري، اکوتوريسم با اهداف حفاظت از محيط زيست، التزام به جوامع محلي و احترام به ويژگيهاي فرهنگي جوامع ميزبان از جمله گزينههاي برنامهريزي است که داراي بيشترين سازگاري با مفهوم توسعه پايدار است. توسعه پايدار عبارت است، از ايجاد تعادل ميان توسعه و حفاظت از محيط زيست با توجه به جنبههاي اقتصادي و اجتماعي است و فرآيندي است که طي آن مردم يک کشور نيازهاي خود را بر ميآورند و زندگي خود را ارتقا ميبخشند، بدون اينکه از منابعي که به نسلهاي آينده تعلق دارد، مصرف کنند. در حقيقت توسعه پايدار در گرو رفاه اجتماعي است و بدون توجه به مسائل جامعه و نگاه جامعه محور، مديريت محيط زيست و منابع طبيعي امکانپذير نخواهد بود. منابع طبيعي و جنگلهاي کشور سرمايه ملي هستند بنابراين سازمانها و نهادهاي دولتي بايد نجات آنها را يک وظيفه ملي بدانند و نه وظيفه نهادهاي ديگر. از اين رو بايد ستادي به نام ستاد بحران با حضور نيروهاي مسلح، سازمان جنگلها، سازمان حفاظت محيط زيست، نيروهاي مردمي و سازمانهاي مردم نهاد تشکيل شود تا با در اختيار داشتن امکانات بتوانند هنگام آتشسوزي در جنگلها و مراتع بهصورت مشترک و با سرعت وارد عمل شوند، چراکه سرعت عمل در زمينه مهار آتشسوزي بسيار مهم است چون زمانيکه دامنه آتشسوزي گسترش پيدا کند ديگر مهار آن دشوار و خسارات وارد شده به جنگلها زياد ميشود. نهادهاي دولتي و مردم بايد هشيار باشند و يک سري اقدامات پيشگيرانه را انجام دهند. رسانهها از جمله صدا و سيما بايد از طريق اطلاعرساني در زمينه رفتارهايي که ميتواند منجر به آتشسوزي شود، فرهنگسازي کنند. مردم بايد بدانند که جنگلها و مراتع سرمايههاي ملي هستند و اهميت اين موضوع بايد براي آنان روشن شود تا از روشن کردن آتش و بيرون انداختن سيگار در جاده خودداري کنند همچنين سازمانهاي دولتي نيز بايد با يکديگر در زمينه اطفاي حريق جنگلها و منابع طبيعي هماهنگ باشند.
