سروش محلاتي: آيتا... ابراهيم اميني در آزمون قدرت سرافراز شد
جاي خالي آيتا... اعتدال
آيت ا...جوادي آملي: کسي نميتوانست آيتا... اميني را به بازي بگيرد
آرمان ملي: مراسم چهلمين روز درگذشت آيتا... ابراهيم اميني از سوي انجمن انديشه و قلم برگزار شد که طي آن آيتا... سروش محلاتي با اشاره به اين پرسش که با توجه به خطرات و آسيبهاي اخلاقي قدرت براي انسان، کسي ميتواند با وجود حضور در قدرت، از آفتهاي آن مصون بماند؟ گفت: بله، آيتا... اميني شخصيتي بود که با وجود حضور در قدرت، توانست از اين خطرات خود را مصون نگه دارد. اين استاد دروس خارج فقه حوزه علميه قم افزود: هرکس آيتا... اميني را ميشناخت ميدانست که ايشان از آسيبهاي قدرت مصون خود را نگه داشتهاند، خانهاي که ايشان در آن سکونت داشت همانطور بود که قبل از انقلاب با ساده زيستي زندگي ميکرد، از نزديکان ايشان هم کسي از ايشان سوءاستفاده نکرد تا به جاه و مالي برسد و از شخصيت ايشان براي ترقي استفاده کند. ايشان ميفرمودند به آيتا... يزدي گفتم که شما در نانوايي حضور نداريد و با مردم ارتباط نداريد اما من با مردم در همان نانوايي ارتباط دارم. سروش محلاتي اما امتياز بزرگ آيتا... اميني را اين دانست که «تفکر و نگاه ايشان به مسائل تحت تاثير قدرت، تغيير نکرد» و افزود: زماني که برخي ميگفتند انديشههاي ديگر را چون با مصالح نظام نميخواند بايد حذف کرد. وي گفت: آيتا... اميني در آزمون قدرت سرافراز شد، چون خودش سوءاستفادهاي نکرد و اجازه سوءاستفاده را به اطرافيانش نداد، اخلاق و رفتارش تحت تاثير قدرت تغيير نکرد و از نظر فکري، اساس قدرت را از مردم ميدانست و تمام تلاش خود را کرد تا اين محدود کردن قدرت و نظارت مردم و پاسخگو بودن قدرت به مردم در قوانين تصويب شود. آيتا...عبدا...جوادي آملي در پيامي به مناسبت چهلمين روز ارتحال آيتا... ابراهيم اميني تاکيد کرد: او مردي پخته و مجرب بود و نميشد او را به بازي گرفت. در بخشي از اين پيام آمده است: اين رادمرد الهي امين امام بود؛ چه در مسائل سياسي چه در مسائل مالي. امين سياست بودن، امين نظام بودن کار آساني نيست چون خود اين بار سياسي و بار اجتماعي اينقدر سنگين است که هضم آن مشکل، نگهداري و نگهباني آن آسان نيست.
روحانيت بايد کنار مردم باشند
علي مطهري هم در اين مراسم گفت: ايشان داراي روشي معتدل بود و سعي داشت در تعريف و تمجيد يا انتقاد از افراد، اعتدال را حفظ کند و به اصطلاح جوزده نباشد؛ برخلاف برخي که در تعريف يا نقد يک شخصيت سياسي اجتماعي دچار اغراق يا تملق و چاپلوسي ميشوند. همچنين سادهزيست بود. در قم بارها ديدم که با پاکت خريد ميوه درحال پيادهروي به سمت منزل است. به گفته او، آيتا... اميني مانند شهيد مطهري عنايت ويژهاي به پاسخ به سؤالات و شبهات دارد. خود ايشان ميگويد براي اين موضوع بسيار سفر کردم. وي تاکيد کرد: کار اصلي روحانيت از نگاه شهيد مطهري، نظارت است و حتي ولايت فقيه را هم ولايت ايدئولوژيک ميداند. از نگاه استاد مطهري، فقيه بر جامعه ناظر است که از مسير اسلام خارج نشود. ولي فقيه را يک ناظر ايدئولوژيک در کنار مردم ميداند. شهيد مطهري تأکيد دارد که پرچم اصلاحات نبايد از دست روحانيت به دست روشنفکران غربزده بيفتد و بايد پيش از ورود ديگران، روحانيت خود پرچم اصلاحات را برافرازند. حجتالاسلام مهدي مهريزي هم يکي از ويژگيهاي بارز شخصيتي آيتا... اميني را اعتقاد عميق و عملياتي به گفتوگو، تضارب آرا و آزادانديشي دانست و گفت: محدود شدن قدرت و نظارت بر آن در کنار تقوا و تربيت اسلامي ميتواند روحانيت را از آسيب دور کند. وي تاکيد کرد: روحانيت با توجه به خاستگاه و جايگاه معنوي و ديني که دارد بايد حساسيتش نسبت به قدرت سياسي بيشتر باشد و براي پرهيز از آسيبهاي قدرت بيشتر مراقبت کند. حجتالاسلام کاظم قاضيزاده نيز با بيان اين که نزديک شدن روحانيت به قدرت ميتواند آثار مثبت و منفي در حوزه فقه و انديشه فقهي داشته باشد، برخي از اين آثار را برشمرد. استاد دروس خارج فقه حوزه علميه قم گفت: وقتي روحانيت اداره کشوري را به عهده بگيرد، طبعا براي فقيهان و پژوهشگران فقهي ميتواند مسائل جديدي مطرح شود. تا وقتي حکومت اسلامي مطرح نبود خيلي از مباحث درباب حقوق مردم، تعامل دولت و ملت، آزاديها يا روابط خارجي در مخيله فقيهان نميگنجيد؛ بحث حقوق شهروندي که مبحثي جدي در جهان امروز است از وقتي براي فقيهان مطرح شد که خود در حکومتداري با آن مواجه شدند. وي در ادامه گفت: قاعدتا وقتي روحانيت به قدرت نزديک ميشود به امکانات زياد سختافزاري، نرمافزاري، مادي و فضاهايي براي پژوهش و امکانات بينالمللي دسترسي پيدا ميکند که ميتواند در پژوهشهاي فقهي مؤثر باشد.