کرونا و ادامه روند چکهای برگشتی
آرمانملي: شيوع ويروس کرونا بسياري از کسبوکارها در کل جهان را به رکود عميقي فرو برد. در ايران هم، وضعيت به مراتب سختتري در بازارها و براي صاحبان کسب و کار به وجود آمد که آنها را ناتوان از پاسخگويي به تعهدات مالي خود کرد. شاهد بوديم که پس از شيوع ويروس کرونا در کشورمان، چکهاي برگشتي به صورت بيسابقهاي رشد کرد که در نهايت اين وضعيت منجر شد تا بانک مرکزي از دستورالعملهاي سختگيرانه خود عقبنشيني کرده و تسهيلاتي را براي دارندگان چک در دستور کار خود قرار دهد. کسري يا فقدان موجودي، عدم تطابق امضا، نقص امضا، مغايرت تاريخ عددي و حروفي، مخدوشبودن امضا با مندرجات چک، مغير مبلغ حروفي و عددي چک و مسدود بودن حساب ازجمله اصليترين عوامل برگشتخوردن چک در اقتصاد ايران برشمرده شده است.
بررسيها نشان ميدهد که در حالي که ميزان چکهاي برگشتي در دي 98 (پيش از شيوع کرونا) از نظر تعداد 9/3 درصد و از نظر مبلغ 7/7 درصد افزايش داشت و در بهمنماه نيز ميزان چکهاي برگشتي از نظر تعداد 6/3 درصد و از نظر مبلغ 1/4 درصد بالا رفت؛ به يکباره در اسفندماه (پس از شيوع کرونا) با رشد بيسابقه و شتابان چکهاي برگشتي مواجه شديم. خبرگزاري ايرانا به استناد آمارهاي ارائهشده از بانک مرکزي در اين زمينه نوشت: حدود 9 ميليون و 500 هزار فقره چک به ارزش بيش از 1494 هزار ميليارد ريال در اسفندماه 98 در کل کشور مبادله شد. حدود هشت ميليون و 500 هزار فقره چک به ارزش حدود 1318 هزار ميليارد ريال در اين مدت وصول شد که نسبت به ماه قبل از نظر تعداد و مبلغ به ترتيب 2/8 درصد و 5/19 درصد افزايش داشته است. همچنين در اسفند 98 حدود يک ميليون و 36 هزار فقره چک به ارزش حدود 177 هـزار ميليارد ريال در کل کشور برگشت داده شده است که نسبت به ماه قبل از نظر تعداد و مبلـغ به ترتيب 2/44 درصد و 9/51 درصد افزايش را نشان ميدهد. بر اين اساس، در دوره مورد بررسي، ترتيب 9/10 درصد تعداد و 8/11 درصد ارزش چکهاي صادره برگشت داده شده است. اين در حالي است که در اسفندماه سال 1397، فقط معادل 8/8 درصد تعداد و 9/4 درصد ارزش چکها برگشت خورده بود.
تعداد چکهاي برگشتي در فروردينماه
براساس تازهترين آمار بانک مرکزي، حدود يک ميليون و 113 هزار فقره چک به ارزش حدود 131 هزار ميليارد ريال در فروردين 99 در کل کشور برگشت خورد که نسبت به ماه قبل از نظر تعداد 4/7 درصد افزايش و از نظر مبلغ 26 درصد کاهش داشته است. 3/18 درصد از تعداد کل چکهاي مبادلهشده در فروردين ماه، برگشت خورده است. حدود شش ميليون و 100 هزار فقـره چک به ارزشي بيش از 652 هزار ميليارد ريال در فروردين ماه 99 در کل کشـور مبادله شد که نسبت به ماه قبل از نظر تعداد و مبلغ به ترتيب 36 درصد و 4/56 درصد کاهش داشته است. در ماه مورد گزارش در استان تهران، حدود يک ميليون و 800 هزار فقره چک به ارزشي بالغ بر 306 هزار ميليارد ريال مبادله شد. در فروردين ماه 99 در کل کشور حدود پنج ميليون فقره چک به ارزشي بيش از 521 هزار ميليارد ريال وصول شد که نسبت به ماه قبل از نظر تعداد و مبلغ به ترتيب 3/41 درصد و 4/60 درصد کاهش را نشان ميدهد. از کل تعداد و مبلغ چکهاي مبادله شده در ماه مذکور به ترتيب 7/81 درصد و 80 درصد وصول شده است. حدود يک ميليون و 92 هزار فقره چک به ارزشي حدود 127 هزار ميليارد ريال در فروردين ماه 99 در کل کشور به دلايل کسري يا فقدان موجودي برگشت داده شده است. در واقع در کل کشور از نظر تعداد 1/98 درصد و از نظر ارزش 9/96 درصد از کل چکهاي برگشتي به دلايل کسري يا فقدان موجودي بوده است.
