مهدي آيتي در گفتوگو با «آرمان ملي»:
«مجلس تكصدا» كاربردي نخواهد داشت
اختلافات مجلس بهواسطه تعاملات سياسي حل ميشود
اصلاحطلبان آرمانگرا با قاليباف به توافق نميرسيد
آرمان ملي- عليرضا پورحسين: برخورد و نگاه سياسي مقولهاي بود که در مجلس دهم، زمان زيادي در اين نهاد را هدر داد و مانع از کارايي و عملکرد مفيد مجلس شد. در اين ميان حتي چهرههاي کليدي، موثر و حرفهاي نيز تحتتاثير برخوردهاي نمايندگان نتوانستند از ظرفيتهاي عظيم خود به خوبي استفاده کنند. از طرفي نيز ارتباطات خارجي مجلس به خوبي شکل نگرفت؛ مقولهاي که شايد عدمتحقق آن را بايد در ضعف ديپلماسي پارلماني جستوجو کرد. همچنين روابط دولت با مجلس نيز چندان حسنه نبود. اين ارتباط ناخوشايند دولت با مجلس بود که سبب شد دو مرتبه خواسته دولت مبني بر شکلگيري وزارت بازرگاني با مخالفت مجلس روبهرو شود؛ امري که ميتوانست با تعامل بهتر با مجلس تحقق يابد. اين قبيل اتفاقات در مجلس دهم سبب شد بسياري رياست محمدباقر قاليباف را بر مجلس يازدهم بر ساير کانديداها ترجيح دهند و علت اين امر را قدرت تعامل با ساير نهادها اعلام کردند. امري که شايد بتواند جايگاه مجلس را تا حدودي ارتقا دهد. در اين راستا «آرمان ملي» گفتوگويي با مهدي آيتي، نماينده دوره ششم مجلس شوراي اسلامي داشته است که در ادامه ميخوانيد.
آيا اختلافات اخير در مجلس يازدهم پايدار خواهد بود و گريبان مديريت آن را خواهد گرفت؟
برخي معتقد بودند جبهه اصولگرا به دو قسمت اکثريت و اقليت تبديل شده است و اکثريت اصولگرايان تمايلي به حضور قاليباف در مجلس ندارند اما از همان اول نيز مشخص بود که اين تحليل اشتباه است و قاليباف علاوه بر اينکه راي اول کشور شد، توانست حتي رئيس مجلس نيز شود. من معتقد هستم در اين عرصه قاليباف کاملا آگاهانه اقدام کرده است و تمامي گامهايي که در راستاي انتخابات مجلس برداشته هدفمند بوده است. بنابراين به نظر من پس از آغاز به کار مجلس يازدهم ائتلافهاي جديدي در مجلس شکل خواهد گرفت، همانطور که در مجلس دهم نيز اين اتفاق رقم خورد. عدهاي در مجلس دهم تحتعنوان ليست اميد وارد مجلس شدند اما پس از آغاز به کار مجلس از ليست اميد فاصله گرفتند و اسم خود را مستقل و اصولگراي ميانهرو گذاشتند و عملا از جبهه اصلاحات جدا شدند. اشخاصي که در ذيل ليست پايداري بودند به احتمال فراوان پس از آغاز مجلس به سمت قاليباف سوق پيدا ميکنند. مقولهاي که در رايگيري انتخاب رئيس مجلس نيز به وضوح ديده شد. مقولهاي که مشخص است طبق آن، اين اختلافات پابرجا خواهد ماند اما بايد توجه کرد که قاليباف تا چه ميزان ميتواند جايگاهي متفاوت براي خود دست و پا کند. سابقه چند دوره اخير نشان ميدهد روحيه معاملهگري در مجلس ايجاد شده و اين نهاد اهل معامله سياسي شده است. بنابراين با اعطاي سهمهايي به برخي جناحها، اختلافات دروني در آن کم خواهد شد و قاليباف به خوبي ميتواند سهمدهي را در اين عرصه مديريت کند.
آيا رياست قاليباف بر مجلس يازدهم منجر به ارتقاي جايگاه اين نهاد خواهد شد؟
کيفيت مجلس بسيار حائز اهميت است. کيفيت مجلس چندين ويژگي دارد. نخست، سلامت نمايندگان است که اگر از نظر اقتصادي و اخلاقي در شرايط مطلوبي باشند، امر سلامت در اين حوزه محقق ميشود. سابقه و خوشنامي نمايندگان نيز بسيار مهم است. مقوله ديگراينکه منتخبان کارشناس و کاربلد در حوزهاي باشند که متصدي آن ميشوند. اشخاصي که به قانون اساسي و قانونگذاري تسلط دارند قطعا ميتوانند کارشناسان مطلوبي در مجلس باشند. در برههاي از زمان که کشور در بنبست اقتصادي و اجتماعي قرار گرفته است بايد از متخصصان اين حوزه وارد اين عرصه نشدهاند از آنها مشورت گرفت و بازيها و تعارفات جناحي را کنار زد. از سويي ديگر طبق گفته مقام معظم رهبري نمايندگان مجلس بايد شجاع باشند و دور از ملاحظات سياسي ايرادات را بيان و برطرف کنند. نماينده مجلس نبايد تحتتاثير اتفاقات داخل و خارج مجلس از کنار حق عبور کند و آن را بيان نکند؛ اين بزرگترين آفتي است که همواره پارلمان را در ايران تهديد ميکند. آنچه ميتوان پيشبيني کرد اين است که مجلس يازدهم در زمينههاي فوق با کمبودهاي جدي روبهرو است.
آيا احتمال دارد رياست قاليباف بر مجلس منجر به افزايش تنشها در عرصه سياسي شود؟
اختلافات نمايندگان و جناحهاي مختلف حاضر در مجلس يازدهم که غالبا اصولگرايان هستند با شروع مجلس و طي معاملاتي که بين آنها صورت ميگيرد حل ميشود. گروههاي سياسي همواره معاملهگر هستند و در اين راستا قطعا مجلس يازدهم نيز به اين عمل دست خواهد زد. بحثهاي پيش از آغاز مجلس مباحثي درراستاي تقسيم قدرت در مجلس ميان اصولگرايان است. گروههاي سياسي حاضر در مجلس در راستاي بقاي خود چارهاي جز ائتلاف ندارند و بعيد است در اين ميان اتفاق ديگري رخ دهد. مشاجره و منازعه بزرگترين آسيبي است که مجلس يازدهم را تهديد ميکند و به همين دليل قطعا عقلاي حاضر در مجلس از سوق يافتن مجلس به چنين سمت و سويي جلوگيري خواهند کرد. هر چند بر مديريت ايشان نقدهاي زيادي وارد است و مشکلات زيادي در آن وجود دارد اما قاليباف برنامهريزي و سازماندهي را بيش از چهرههاي ديگر اصولگرا ميداند. با وجود اينکه عملکرد ايشان در دوره شهرداري تهران با اما و اگرهاي زيادي همراه است و نسبت به آن نقد دارم اما اين تجربه توانسته در اين برهه زماني کمکي اساسي به ايشان کند و از اين نظر از ساير مدعيان تکيه زدن به کرسي مجلس در ميان اصولگرايان يک سر و گردن بالاتر است. از سوي ديگر بايد اذعان کرد مجلس تکصدا، مقولهاي مضر است و شکلگيري آن به صلاح کشور نيست. از سوي ديگر اگر اصلاحطلبان حاضر در مجلس يازدهم با اصولگرايان معامله کنند، ميتوانند براي خود جايگاهي به دست آورند. اصلاحطلبان آرمانگرا در اين عرصه قطعا با اصولگرايان و قاليباف کنار نخواهند آمد و معامله انجام نميدهند.