موضوع «میکروبیوم و دستگاه گوارش» که برای هفته سلامت گوارش در سال ۹۹ انتخاب شده است، از اهمیت زیادی برخوردار است. میکروبهای روده ما اکثرا مضر نیستند، این میکروبها با ما زندگی مسالمتآمیزی دارند و سبب تولید ویتامینها میشوند که در افزایش سیستم ایمنی، پیشگیری از سرطانها و افسردگی، بیماریهای تحریکپذیر روده و کبدچرب، نقش اساسی دارند و اگر ترکیب آنها به هم بخورد میتواند برای فرد مضر باشد. بههم خوردن ترکیب میکروبیوم رودهای در افراد و ایجاد برخی از بیماریها نقش دارد. کبدچرب که از بیماریهای شایع جوامع امروز بشری است، میتواند علائم و عوارض متعددی داشته باشد و میتواند با فشارخون بالا و دیابت همراه شود، نقش میکروب رودهای ناسالم در بروز آن مشخص شده است. در مورد سایر بیماریها مانند چاقی، لاغری غیرعادی و بیماری کولیت عصبی یا روده عصبی تحریکپذیر هم این نقش کاملا چشمگیر است و امروزه داروهایی تحت عنوان «پروبیوتیک» یا محصولات غذایی حاوی پروبیوتیک گاهی در درمان این بیماران استفاده میشود.در مورد علت تغییر میکروبیوم طبیعی افراد به سمت میکروبهای مضر برای بدن تئوریهای مختلفی وجود دارد، در نوزادانی که به روش سزارین به دنیا آمدهاند، نوزادانی که از خوردن شیر مادر محروم ماندهاند و یا در دوران کودکی و بزرگسالی برای هر بیماری استفاده بیرویه از آنتیبیوتیک داشتهاند، احتمال تغییر میکروبوم رودهای بالا است. افرادی که در تغذیه خود از سبزیجات و میوههای کمتری استفاده میکنند و تمایل به مصرف کربوهیدراتها و نشاسته مصنوعی دارند، احتمال تغییر میکروبوم رودهای در آنان بالا بوده و این موضوع میتواند با بیماریهایی مانند کبدچرب، چاقی، سرطان، روده تحریک پذیر و نفخ روده همراه باشد. مصرف سبزیجات، دوغ و ماست میتواند نقش مهمی در ایجاد ترکیب میکروبی مفید داشته باشد و بهتر است افراد از مصرف شیرینیجات مصنوعی و مواد کربوهیدراتدار و همچنین مصرف بیرویه آنتیبیوتیکها بهشدت پرهیز کنند. بسیاری از افراد سالم علائم روده تحریکپذیر یا نفخ دارند که تغییرات میکروبی رودهای مفید در این افراد میتواند سبب کاهش نفخ آنان شود. مطالعات نشان داده است در افراد مبتلا به سرطان روده بزرگ، ترکیب میکروبی که حاوی میکروبهای ایجاد کننده سولفور هستند، میتوانند با تغییراتی که در مواد غذایی خصوصا کربوهیدراتها ایجاد میکنند، سبب ایجاد آسیب به سلولهای روده و تغییر آنها شوند. بهنظر میرسد با شناسایی این میکروبها در مدفوع افراد سالم و ایجاد تغییرات در ترکیب میکروبی روده فرد بتوان از ایجاد بیماریهای گوارشی پیشگیری کرد.