احتمال وتو قطعنامه آمريکا زياد است
علي اصغر زرگر در گفتوگو با «آرمان ملي»:
احتمال وتو قطعنامه آمريکا زياد است
ايران اهرمهاي فشار زيادي در اختيار دارد
آرمان ملي- عليرضا پورحسين: تحريم تسليحاتي ايران در شهريور ماه طبق برجام به پايان ميرسد و آمريکا ميخواهد به اين بهانه با بازگشت به برجام سيستم مکانيسم ماشه را عليه ايران فعال کند در حالي که مقامات آمريکا و کشورهاي مختلف گفتهاند که بازگشت آمريکا به برجام با توسل به قطعنامه 2231 ممکن نيست. حتي اگر فرض کنيم که اين امکان وجود داشته باشد، ايران بايد اين بازگشت را بپذيرد که طبق نظر مسئولان بلندپايه ابتدا بايد تمامي تحريمها عليه ايران لغو شود و مذاکرات با ايران صرفا در چارچوب برجام خواهد بود اما به نظر ميرسد آمريکا سعي دارد بدون طي اين مراحل به برجام بازگردد و از ابزار برجام به عنوان يک سلاح عليه ايران استفاده کند. ممکن است اروپاييها تحت فشار آمريکا با ايده فعال کردن مکانيسم ماشه موافقت کنند اما خواست ايران براي بازگشت به برجام مهم است و روسيه و چين با فعال کردن اين مکانيسم و ممانعت از لغو تحريم تسليحاتي مخالفند و احتمالا اين کشورها را همراهي نخواهند کرد. در راستاي بررسي اين مسائل «آرمان ملي» گفتوگويي با علياصغر زرگر، کارشناس مسائل بينالملل داشته است که در ادامه ميخوانيد.
پيشبيني شما در مورد اقدامات اخير ايالات متحده عليه ايران چيست ؟
ايالات متحده به دنبال انجام اقدامات پيشدستانه عليه ايران است و اميد دارد در اين زمينه چين و روسيه راي ممتنع صادر کرده و با موافقت هشت کشور ديگر يک قطعنامه عليه ايران صادر کند. تا اين لحظه روسيه و چين موافقت خود را با اين مساله اعلام نکردهاند. آنچه که در وهله اول به چشم ميخورد اين است که چين و ايالات متحده هر روز از يکديگر دور ميشوند و به همين دليل بعيد به نظر ميرسد عليه ايران به توافق برسند. در اين زمينه چين و روسيه مقاومت هايي نشان خواهند داد و شايد بتوان با اطمينان گفت که از اين منظر در زمان کنوني نبايد نگران بود.
از نظر قانوني آمريکا ميتواند ادعاي خود را عليه ايران به اثبات برساند؟
آمريکا اعلام کرده است که اگر نتواند قطعنامه را به تصويب برساند، به عنوان يک عضو دائم شوراي امنيت، از طريق قطعنامه 2231 به علت اينکه در شوراي امنيت مطرح شده است سيستم ماشه را عملياتي خواهد کرد. به نظر ميرسد دولت ترامپ به اين دليل استدلال ميکند که هنوز هم يک عضو برجام است چرا که نام ايالات متحده در قطعنامه 2231 به عنوان يک کشور عضو برجام ذکر شده است. اين قطعنامه هرگز براي حذف نام ايالات متحده پس از خروج ترامپ از اين توافق اصلاح نشده است. اين اقدام آمريکا آشکارا براي بازيچه قراردادن قطعنامه در راستاي استراتژي دولت ترامپ است. هيچ سابقهاي براي بند ماشه در قطعنامه 2231 شوراي امنيت وجود ندارد. اين قطعنامه توافق هستهاي را تاييد کرده و تحريمهاي سازمان ملل را برداشته است.هنگامي که قطعنامه 2231 تدوين شد، هيچ کسي پيشبيني نميکرد که ايالات متحده روزي ادعا کند که ديگر در برجام مشارکت ندارد اما هنوز هم يک عضو برجام بر اساس قطعنامه 2231 است و به همين دليل حق دارد که سازوکار ماشه را اجرايي کند. بنابراين اگر دولت ترامپ سعي کند تحريمهاي سازمان ملل را با استفاده از سازوکار ماشه بار ديگر اعمال کند، شوراي امنيت در فضايي بيسابقه و غيرمترقبه قرار خواهد گرفت و مشخص نيست که ايالات متحده در اين نبرد پيروز خواهد شد يا خير. توجيه دولت ترامپ و استدلال آن مبني بر اينکه ايالات متحده ميتواند به سازوکار ماشه متوسل شود، ضعيف است. اين به عهده اعضاي باقيمانده برجام است که متعهدانه با هرگونه اقدام ايالات متحده براي تحميل مجدد تحريمهاي سازمان ملل مخالفت کنند. گروه 1+4 ميتواند به طور جدي استدلال ارائه کند که آمريکا ديگر بخشي از برجام نيست و براي اين کار ميتواند از اظهارات خود ترامپ نيز بهره ببرد. ترامپ و ديگر مقامات ارشد ايالات متحده بارها تاکيد کردهاند که ايالات متحده از برجام عقب نشيني کرده و ديگر طرفي در اين توافق نيست. نهايت اجرايي شدن اين قطعنامهها آن است که ايران ذيل بند هفت شوراي امنيت برود تا تحريمهاي ايران را مستقيما و با قدرت قهري اجرا کنند.
تصويب قطعنامه عليه ايران چه تبعاتي دارد؟
هيچگاه ايران نتوانسته است به صورت گسترده سيستمهاي مدرن و فراتر از تکنولوژي خود را از ساير کشورها خريداري کند. بنابراين چنين اقدامي بعيد به نظر ميرسد در اين برهه ضربه خاصي به ايران وارد کند اما قطعا بهرهگيري از تکنولوژي ساير کشورها را براي ايران سخت خواهد کرد و در مرحله بعد احتمال دارد کشتيهاي حامل سلاحهاي ايران را در آبهاي بينالمللي با خطراتي مواجه کند و حتي منجربه توقيف چنين محموله هايي شود. اين بزرگترين خطري است که ايران را در اين عرصه تهديد ميکند.
ايران پس از تصويب چنين قطعنامهاي ميتواند از چه اهرمهايي استفاده کند؟
ايران عنوان کرده است که اگر برجام به سرانجام نرسد از ان پي تي خارج خواهد شد و اين ميتواند يک اهرم فشار جدي عليه اروپا باشد. از سوي ديگر بارها اعلام شده است در صورتي که بهره مالي به ايران از طريق برجام تعلق نگيرد به صورت کلي از اين پيمان خارج خواهد شد و کليه محدوديتها را در عرصه غنيسازي لغو خواهد کرد و حتي در اين زمينه ديگر اجازه بازديد به کارشناسان آژانس را نخواهد داد. آنچه که در اين ميان بيشتر نمايان شده است اين است که با توجه به بحران هايي که جهان با آن درگير شدهاست، احتمال تحقق صلح بيشتر شده و کشورهاي اروپايي نيز در اين زمينه به دنبال آن هستند تا روابط خود را در اين تنگنا با ايران گسترش دهند اما آنچه که مشخص است در اين زمينه اگر اقدامي عليه ايران صورت گيرد اهرمهاي منطقهاي نيز در دست ايران است تا از آنها بهره جويد. همين اهرمهاي فشار و تهديدهاي ايران تا حدودي سبب شده است تا اروپا از آمريکا نيز فاصله گيرد.
