خطر زلزله در کمین بافت روستایی و حاشیه‌ نشین‌ها

اين روزها بيش از هر زمان ديگري احتمال حرکت گسل مشاء که تقريبا از بالاتر از رودهن آغاز شده و بعد از پيست تا کرج امتداد دارد، همچنين وجود گسل‌هاي شمال دماوند، ري، ملارد و گسل فرعي عباس آباد که در کانون تهران قرار دارد، اما سالهاست فعال نشده است از عوامل نگراني مسئولان حوزه مديريت بحران براي وقوع زلزله شديد است. حجم لوله‌هاي گاز شهري در تهران که تقريبا تمام مناطق از آن برخوردار بوده و حتي 96‌درصد روستاهاي اطراف پايتخت هم داراي لوله‌کشي گاز هستند يکي ديگر از موضوعاتي بوده که باعث نگراني شده است، چرا که اگر در تهران زلزله شديدي به وقوع بپيوندد هر کدام از اين لوله‌کشي‌ها مي‌تواند منبعي براي انفجار باشد. وجود کوچه‌هاي باريک و بافت‌هاي فرسوده در برخي مناطق تهران از ديگر مشکلاتي است که بر نگراني مسئولان مي‌افزايد، چراکه چنانچه زلزله شديدي به وقوع بپيوندد امکان امدادرساني به اين مناطق وجود ندارد. البته از سال 72 که منطقه‌اي در فرودگاه امام‌خميني(ره) در نظر گرفته شده و امکانات اوليه جهت امدادرساني در زمان وقوع زلزله اعم از استقرار چادر و بيمارستان‌هاي صحرايي در آنجا ايجاد شده است، همچنين از انتهاي دهه هفتاد بسياري از پارک‌هاي بزرگ پايتخت به‌گونه‌اي طراحي شده‎‌اند که امکان استقرار موقت با بهره‌مندي از لوازم بهداشتي براي عموم وجود داشته باشد، بنابراين آمادگي نسبي در اين زمينه ايجاد شده است. با اينکه از وقوع آخرين زلزله در تهران سال‌ها گذشته است و همچنان اين نگراني وجود دارد که زلزله ديگري رخ دهد، اما با لطف الهي وقوع زلزله‌هايي بين يک تا سه ريشتر باعث تخليه انرژي زمين شده و اين مهم مي‎‌تواند عاملي براي ممانعت از بروز زلزله شديد باشد .زلزله 1/5 ريشتري باعث شد که مردم از طريق فضاي مجازي که متاسفانه زمينه ايجاد ترس و وحشت و مبادله اطلاعات غيرموثق را فراهم کرده است، در پمپ بنزين‌ها ازدحام کرده و يا افرادي که حتي متوجه وقوع زلزله نشده بودند را نيز بيدار کنند. همچنين سوال اصلي که اين روزها باعث ترس هزاران نفر مي‌شود، و موجبات فرار مردم و به تبع آن مصدوميت آنها در حين فرار را فراهم کرده و نگران هستند ساختمان‌ها بر سرشان فرو بريزد، اما سالها پيش که آيين نامه 2800 براي ساختمان‌هايي که پروانه ساخت دريافت مي‌کنند، رعايت مي‌شود و اغلب ساختمان‌هاي با قدمات کمتر از 27 سال داراي فوندانسيون هستند، بنابراين به غير از ساختمان‌هاي داراي قدمت بيش از 30 سال که داراي بافت قديمي هستند امکان ريزش ساير ساختمان‌ها وجود ندارد .