آرمانملي- زينب مختاري: بازار سرمايه دستکم از سال 97 بدين سو، مورد استقبال بيسابقه مردم قرار گرفته و توانسته است بهويژه در سال 98، بخش بزرگي از نقدينگيهاي سرگردان در بازارهاي موازي را به سمت خود جذب کند. بورس ايران که ديگر ميتوان نام پررونق را به راحتي به آن اطلاق کرد، از ابتداي امسال تا کنون بيش از 500 هزار واحد رشد داشته و چند روزيست بالاتر از شاخص يک ميليون واحدي تثبيت شده است. اين بازار پرطرفدار اکنون صاحبان شرکتهاي مختلف را به اين فکر انداخته تا آنها هم با ورود به بورس، از مسير شفافتري به تامين مالي و جذب سرمايه بپردازند. روز گذشته رئيس سازمان فناوري اطلاعات ايران نيز از ورود چهار استارتاپ صباايده، تپسي، ديجيکالا و کافهبازار به بورس تا شش ماه آينده خبر داده است. امير ناظمي تاکيد کرده است که استارتاپها ميتوانند براي سرمايهگذاران بسيار جذاب باشند. «آرمانملي» در همين باره با عباس آرگون- نايبرئيس کميسيون بازار پول و سرمايه اتاق تهران- گفتوگو کرده است که در ادامه ميخوانيد.
با توجه به رونق بازار سرمايه، ورود استارتاپها به اين بازار را چگونه ارزيابي ميکنيد؟
رونق بازار سرمايه که امسال شدت بيشتري پيدا کرده است ضمن اينکه فرصت خوبيست اما اگر از آن به درستي استفاده نشود، ميتواند تهديد هم باشد! در حال حاضر، اقبال خوبي بين عامه مردم نسبت به بازار سرمايه ايجاد شده و افراد بيشتر به سمت بازار سرمايه ميآيند؛ اين فرصت خوبي براي تامين مالي شرکتهاست تا آنهايي که فعاليت ميکنند بتوانند شرکتهاي خود را وارد بازار سرمايه و عرضه کنند. يکي از دلايلي که در حال حاضر سبب ميشود شاخص سهام رشد کند اين است که متناسب با تقاضايي که در بازار سهام ايجاد شده، عرضه وجود ندارد. هرچه ما بتوانيم شرکتهاي بيشتري را وارد بازار سرمايه کنيم، قطعا کمک خواهد کرد که توازني ميان عرضه و تقاضاي سهام در بازار سرمايه ايجاد شود و از رشد نامتوازن آن در بازار جلوگيري شود. طبعا استارتاپها هم ميتوانند به اين حوزه وارد شوند و بخشي از سهام خود را عرضه کنند تا از اين طريق براي تکميل و توسعه فعاليتهاي خود تامين مالي انجام دهند. اين روند خيلي به آنها کمک ميکند تا در مراحل بعدي بتوانند افزايش سرمايه دهند و گستره کاري خود را بزرگتر کنند. همچنين اين استارتاپها ميتوانند از شفافيت بيشتري بهرهمند شوند. به اعتقاد من چنين اقدامي ميتواند کمککننده توسعه فعاليتها و حوزه کسب و کاري استارتاپها باشد.
در حالي که ابرشرکتهاي زيادي در بازار سرمايه حضور دارند، استارتاپها چه جذابيتي ميتوانند براي سرمايهگذاران داشته باشند؟
در واقع شيوع کرونا جذابيت کسبوکارهاي مبتني بر بستر اينترنت و فعاليتهايي که با خلاقيت بيشتري همراه هستند را بيش از پيش آشکار کرد. در اين بازه زماني که عمده کسبوکارها با رکود مواجه بودند، کسبوکارهاي اينترنتي از توسعه فعاليت بيشتري برخوردار شدند و به نوعي اين ضرورت خوشيمن ايجاد شد تا بيشتر افراد بتوانند از چنين فرصتي استفاده کنند. اگر بخواهيم تکتک آيتمها و موضوع فعاليت بخشهاي مختلف را مورد بررسي قرار دهيم که چه کمکهايي ميتوانستند انجام دهند، بحث وسيعي خواهد بود. البته شايد برخي استارتاپها هم از همين اپيدمي بيماري هم آسيب ديدند اما واقعيت اين است که اين نوع از فعاليتها در چنين شرايطي که در آن قرار داشتيم، ميتواند توسعه بيشتري را تجربه کند. به نوعي ميشود گفت ويروس کرونا، تفکرات را اصلاح ميکند و شايد بعد از کرونا ما نتوانيم به شيوههاي سنتي گذشته به برخي از فعاليتهاي خود ادامه دهيم! استارتاپهايي که بتوانند در اين حوزه ايدهها و فکرهاي جديدي بياورند و براي نيازهاي جديدي که در جامعه تعريف شده است پاسخي داشته باشند، ميتوانند از بازار مناسبي هم برخوردار شوند. ويروس کرونا در واقع ميتواند بهعنوان يک پارادايم مهم و نقطه عطف براي اين کسبوکارها قلمداد شود. کسي که نيازهاي عادي بعد از کرونا را تشخيص دهد و در آن حوزه فعاليت کند قطعا ميتواند توسعه فعاليت دهد و سودآوري بيشتري داشته باشد. بسياري از کسبوکارهاي که پيش از کرونا فعال بودند، ممکن است پس از کرونا نتوانند به فعاليت خود ادامه دهند، زيرا شيوع اين بيماري بسياري از نيازها، ضرورتها و الزامات را تغيير داده و خيلي از مولفهها و زيرساختها را عوض کرده است. بسياري از کسبوکارها پيش از اين به شرط حضور افراد قابليت شکلگيري داشتند اما در دوران کرونا و پساکرونا شايد بسياري از کسبوکارها بدون حضور افراد در يک مکان شکل بگيرند. اگر کسبوکارها و استارتاپها بتوانند در اين حوزه قدم بگذارند و توسعه فعاليت داشته باشند، ميتوانند فرصتهاي جديدي را خلق و ايجاد کنند. حالا سهام اين شرکتها نيز ميتواند در بازار سرمايه عرضه شود و هم تامين مالي کند و هم از شفافيت لازم برخوردار شود. همچنين افراد بيشتري بتوانند براي توسعه فعاليتهاي اين استارتاپها سرمايهگذاري کنند.
در نتيجه ميتوان به رونق پاياپاي استارتاپها و بازار سرمايه اميدوار بود؟
بله؛ بالاخره هرچه ما بتوانيم شرکتهاي بيشتري را وارد بازار سرمايه کنيم، عمق بازار سرمايه ما و شفافيت شرکتها و بنگاهها بيشتر خواهد بود. تا آنجا که بتوانيم بايد از حضور حداکثري بنگاهها در بازار سرمايه بهرهمند شويم.
اتاق بازرگاني ايران که سال گذشته يکي ازسياستهاي مهم خود را حمايت از استارتاپها عنوان کرده بود، چگونه ميتواند پشتيبان کسبوکارهاي ديجيتال براي ورود به بازار سرمايه باشد؟
فرآيند ورود به بازار سرمايه، فرآيند خاص و مستقلي از بحث اتاق است. اتاق ميتواند در حوزه مچينگ و ايجاد بسترهاي لازم کمکهايي انجام دهد يا اينکه شرکتها را معرفي کند، تامين مالي صورت دهد و فرصتهاي شناسايي را براي آنها فراهم آورد. اما مستحضريد که در مدت اخير با توجه به گسترش و شيوع ويروس کرونا خيلي از بنگاههاي متعدد سنتي ما در معرض آسيبهاي جدي قرار گرفتند. در اين حوزه اگر استارتاپها يک تغيير ذهنيت و رويکرد داشته باشند به اين سمت که با اين نيازهاي جديد چه کاري ميتوانند انجام دهند قطعا ميتوانند رشد بيشتري در آينده داشته باشند. براي ورود به بازار سرمايه هم شرکتهايي هستند که به پذيرش و عرضه سهام اين استارتاپها در بازار بورس از طريق تامين سرمايهها، مشاورههاي سرمايهگذاري و کارگزاريها کمک ميکنند و استارتاپها ميتوانند اين روند را اينگونه دنبال کنند.