از ظریف تا سورنا ستاری
آرمان ملي- حميد شجاعي: با اينکه چند ماهي ازانتخابات مجلس يازدهم و پيروزي اصولگرايان در اين انتخابات ميگذرد اما اين جريان درصدد است که 98 را به 1400 پيوند زند و از نارضايتي موجود در جامعه استفاده کند تا با استفاده از اين شرايط پس از مجلس دولت را نيز از آن خود کند. اين در حالي است که اصلاحطلبان که مجلس را از کف دادهاند نميخواهند در 1400 نيز بازنده باشند. لذا از هم اکنون درصدد برنامهريزي براي اين انتخابات هستند. آنچه مسلم است اصلاحطلبان به کانديدايي احتياج دارند که بتواند آراي خاکستري و خاموش را به صحنه بياورد و مقبوليت حکومتي نيز داشته باشد. هرچند گزينههايي مثل آذري جهرمي، سورنا ستاري و... اين روزها مطرح ميشوند اما تمامي اين فاکتورها نگاهها را به سمت محمدجواد ظريف وزير امور خارجه ميبرد که شنيده ميشود اصلاحطلبان به وي پيشنهاد نامزدي در 1400 را دادهاند.
کانديداهاي 1400
عدهاي بر اين باورند که پس از موفقيت در سالهاي 94،92 و 96 دوران فتح و ظفر اصلاحطلبان به پايان رسيده و در سالهاي پيش رو بايد به تماشاي کنشگري جريان مقابل در نهادهاي انتخابي بنشينند. اما برخلاف اين عقيده بخش زيادي از اصلاحطلبان معتقدند که اين جريان ميتواند با بازنگري در رويکردها و مانيفست خود و پيگيري مطالبات مردم بازهم به جامعه بازگردند و به کنش مثبت و موفق سياسي اميدوار باشد. نکته مهم در اين ميان کانديداهاي اصلاحطلبان در 1400 است که به قول برخي اصلاحطلبان اجارهاي نباشد و بتواند سرمايه اجتماعي و آراي خاکستري را به حرکت درآورد. در اين ميان هم گزينههاي مختلفي مطرح ميشوند که هر يک مسئوليتهاي مختلفي را تجربه کردهاند. از محمدرضا عارف و اسحاق جهانگيري که سابقه معاونت رياست جمهوري را با خود دارند تا محسن هاشمي که به جهت فرزند آيتا... بودن امتيازي بيش از سايرين دارد و بهرغم تکذيبهايش به احتمال فراوان در 1400 ثبت نام خواهد کرد. اما نفرات ديگري نيز هستند که در رده نامردهاي احتمالي 1400 قرار ميگيرند. عملکرد مثبت و موثر برخي مردان دولتهاي اول و دوم حسن روحاني نشان داده که هريک ميتوانند پتانسيل حضور در انتخابات و کانديداتوري جريان حامي را داشته باشند. عباس آخوندي يکي از اين افراد است که عملکرد نسبتا موفقي در دولت يازدهم از خود بروز داد و پس از انعقاد برجام توانست در حوزه راه و ترابري نمره خوبي از خود برجاي بگذارد. از اين رو اصلاحطلبان ميتوانند بر روي وي حساب باز کنند. محمدجواد آذري جهرمي دومين وزيري است که برخي از او بهعنوان امانوئل ماکرون ايران در 1400 ياد ميکنند و در بحبوحه عملکردهاي انتقادآميز دولت توانسته تاييد بسياري از آن خود کند. جوان بودن، عملکرد نسبتا مطلوب و ديدگاه مثبت جامعه به او ميتواند فاکتورهاي مثبتي باشد که از او يک کانديداي بالقوه براي اصلاحطلبان بسازد. از سوي ديگر سورنا ستاري که معاونت علمي و فناوري رئيسجمهور را به عهده دارد به عنوان شخصيتي تکنوکرات و علمي توانسته دور از قيل و قالهاي سياسي و جناحي عملکرد موفقي از خود برجاي بگذارد و در عين جواني تجربه حضور در مناصب بالايي را داشته باشد. عملکرد وي نيز سبب شده تا برخي تحليلگران وي را از قطبهاي 1400 به شمار آورند که اصلاحطلبان ميتوانند روي وي نيز سرمايهگذازي کنند. البته در تحليل آنچه در 1400 رخ ميدهد نميتوان شرايط جامعه را نيز در نظر نگرفت. چنانکه اگر شرايط بر وفق مراد اصلاحطلبان پيش نرفت، آنها بازهم بايد تن به نامزد ائتلافي همچون روحاني دهند و اين احتمال وجود دارد که اين بار علي لاريجاني از در ائتلاف با اصلاحطلبان درآيد.
برگ برنده اصلاحطلبان
هر چند گزينههاي متنوعي براي 1400 مطرح ميشود اما شايد محمدجواد ظريف را بتوان جديترين گزينه اصلاحطلبان براي انتخابات 1400 به حساب آورد. کسي که ميتواند شکست 98 را براي اصلاحطلبان به پيروزي تبديل کند. گويي اينکه اصلاحطلبان براي عرضاندام مجدد به کانديداتوري وي نياز دارند. هرچند آنگونه که نامهنيوز مينويسد: «پيشنهاداتي در اين خصوص به وي داده شده است». هرچند که برخي ميگويند آقاي وزير کاملا مخالف نيست و ممکن است با کمي اصرار احساس تکليف کند. از طرفي مرد شماره يک ديپلماسي ويژگيهايي دارد که برخي نامزدهاي احتمالي از آن بيبهرهاند. از جمله اينکه ظريف کانديداي اجارهاي نيست؛ هنوز در جامعه از محبوبيت بالايي برخوردار است، به جهت هوش ديپلماسي و شناخت از کشورهاي منطقه و جهان ميتواند وضعيت منطقهاي و بينالمللي ايران را بهبود ببخشد. او ميتواند مورد اجماع احزاب و گروههاي اصلاحطلب هم قرار بگيرد و مهمتر از همه ظريف ميتواند آراي خاکستري که اصلاحطلبان را به پيروزي ميرساند به پاي صندوقهاي راي بياورد. تمامي اين نکات بيانگر اين موضوع است که ظريف ميتواند يگانه ناجي و برگ برنده اصلاحطلبان در انتخابات 1400 باشد. البته اين مساله مهم را نيز نبايد دور از ذهن داشت که اگر نتيجه انتخابات رياست جمهوري نوامبر 2020 در آمريکا نظرسنجيها را تاييد کند و ترامپ رئيسجمهور بعدي آمريکا نباشد و دموکراتها روي کار بيايند، تغييرات در انتخابات رياست جمهوري ايران به نفع اصلاحطلبان و اعتداليون رقم خواهد خورد اما اگر شرايط به همين منوال جلو برود تحليل 1400 پيچيدهتر ميشود.
اصلاحطلبان کانديداي جامعه محور بدهند
يک فعال سياسي اصلاحطلب در خصوص رويکرد اصلاحطلبان در انتخابات 1400 اظهارداشت: شرايط اجتماعي از سال 96 به اين سو تغيير کرده و مطالبات و دغدغه قاطبه جامعه مدني مشکلات معيشتي و آزاديهاي سياسي و اجتماعي است و اصلاحطلبان بايد با نگاه به جامعه مدني و مطالبات پيش بروند. عبدا... ناصري به «آرمان ملي» گفت: امثال آقاي ظريف نيز بعيد است بتوانند در اين حوزه کاري کنند. من معتقدم اگر اصلاحطلبان ميخواهند در 1400 کانديدا معرفي کنند حتما بايد براساس مطالبات اجتماعي و مدني استوار باشد. يعني نوع انتخاب فرد بهعنوان نامزد رياست جمهوري عاملي براي اقبال جامعه مدني به اصلاحات خواهد بود. مشاور رئيس دولت اصلاحات بيان کرد: اگر غالب نگاه آقاي ظريف حکومت محور باشد با توجه به اينکه به مسائل داخلي اشراف ندارد، اتفاقي خاصي رخ نخواهد داد مگر اينکه بتواند در مسائل بينالمللي اختيار تام داشته باشد. ناصري افزود: اگر اين اتفاق بيفتد آقاي ظريف ميتواند نامزد خوبي براي اصلاحطلبان به شمار آيد. اما اگر بخواهد روند 8 ساله آقاي روحاني ادامه پيدا کند به نفع اصلاحطلبان است که نامزد معرفي نکنند يا نامزدي مثل آقاي معين معرفي کنند.
