کوويد19 باعث افزايش سکته مغزي

عضو هيات‌مديره سازمان جهاني سکته مغزي، گفت: در بسياري از بيماراني که با علائم کرونا بستري شده بودند، سکته مغزي شايع‌تر بود. بابک زماني، افزود: از تغييراتي که ويروس کوويد19 در رفتار و کردار ما ايجاد کرد، اين بود که بسياري از اعمال جراحي يا تعطيل شد يا به تاخير افتاد. بسياري از مراجعات به طبيبان متخصص که بيهوده و بدون ارجاع از پزشک ديگري صورت مي‌گرفت، ديگر انجام نشد. بسياري از مراجعات بيمارستان‌ها که عامل واقعي آنها اضطراب بود و تنها به جهت اطمينان صورت مي‌گرفت، در سطحي از اضطراب که کوويد19 آفريده بود، مدفون شدند. وي گفت: برعکس آنچه در جريان اپيدمي کرونا تعطيل‌بردار نبود و برجسته‌تر هم شد، سکته مغزي حاد بود. حتي در بيمارستان‌هايي که تعداد زيادي از بيماران کرونايي را بستري مي‌کردند هم همسايگان دائمي اين بيماران، بيماران سکته مغزي بودند و نه تنها اينکه به‌نظر مي‌رسيد نوعي همراهي بين کرونا و سکته مغزي در يک بيمار واحد هم وجود داشته باشد. زماني ادامه داد: گويي کرونا از بين دشمنان سلامتي بشر بيش از هر چيز دست اتحاد به سوي سکته مغزي دراز کرده است. وي گفت: در بسياري از بيماراني که با علائم کرونا بستري شده بودند سکته مغزي شايع‌تر بود. بسياري از بيماران سکته مغزي هم در عين حال به سرعت معلوم مي‌شد کرونا هم دارند. اين متخصص مغز و اعصاب، افزود: اينکه اين مشاهده به دليل درگيري وسيع کرونا در بسياري مناطق بود يا واقعا کرونا باعث سکته مغزي مي‌شود، هنوز کاملا معلوم نيست. اما قدر مسلم اينکه کوويد19 مثل هر عفونت ديگري باعث افزايش التهاب و در نتيجه افزايش انعقاد خون و افزايش آمار سکته مغزي مي‌شود. به علاوه بسياري از بيماران کوويد19، درگيري قلبي دارند. اين درگيري باعث پرتاب لخته (آمبولي) از قلب به مغز و ايجاد سکته مغزي مي شود. اما مستقل از اين دو عامل غيرمستقيم، مشاهداتي هم وجود دارد به نفع اثر مستقيم ويروس بر مغز و سيستم عروقي آن. در اتوپسي روي بيماران فوتي کرونا، نشانه‌هايي به نفع التهاب در عروق بدن ديده شده که مي‌تواند به نفع بيماري عروق ريز باشد.

کرونا باعث لخته‌شدن خون مي‌شود

زماني ادامه داد: اما اين تمام داستان نيست چرا که در بسياري از بيماران در جريان کرونا توليد لخته در عروق بزرگ مغز و گردن هم ديده شده است. يعني کرونا باعث افزايش خاصيت لخته‌شدن خون در رگ‌ها مي‌شود. اين پديده آخر شايان توجه ويژه‌اي است چرا که افزايش خاصيت لخته‌شدن خون در رگ‌ها به عوامل ديگري هم ارتباط دارد که در راس آنها بايد به شرايط کم آبي بدن اشاره کرد. وي افزود: از آنجا که هر سکته مغزي به تکميل زنجيره‌اي از عوامل ارتباط پيدا مي‌کند اين عامل آخر (کم‌آبي) در جريان اپيدمي کرونا به‌دليل اينکه اجتناب‌ناپذير نيست از اهميت ويژه‌اي برخوردار است. يعني اينکه براي کاهش مرگ و مير کرونا بايد اجتناب از کار در محيط‌هاي گرم، تعريق زياد و اجتناب از کارهاي سنگين را هم به فاصله‌گذاري افزود. عضو هيات‌مديره سازمان جهاني سکته مغزي، گفت: جاي خوش‌وقتي است که با تلاش‌هاي انجمن سکته مغزي ايران و وزارت بهداشت، برنامه ملي درمان سکته مغزي حاد از چند سال پيش در کشور به راه افتاد و در اين زمينه اطلاع‌رساني حداقل انجام شد و بسترهايي آماده گرديد و صداي سکته مغزي بالاخره شنيده شد. وي افزود: حال با وجود بحران کرونا يکبار ديگر بايد تاکيد کرد که اتفاقا از طريق همين ويروس که با دقت کارهاي ضروري و غيرضروري ما را از هم تفکيک کرده و دقيقا به‌دليل همين ويروس که مرگ و مير بالاتري به جهت سکته مغزي ايجاد مي‌کند، بايد يکبار ديگر به اين صدا گوش داد و امکانات کشور از توانايي‌هاي مالي افراد و موسسات گرفته تا توان اجرايي دولت را در اين زمينه به کار انداخت. زماني گفت: از سوي ديگر درمان سکته مغزي حاد که تنها در 6 ساعت اول امکان‌پذير است و به جيب و جنس و زادگاه افراد هم ارتباطي ندارد، مهمترين ملاک و نمايشگر توان اجرايي کشور در جنبه‌هاي اجتماعي سلامت و آمادگي براي بحران هاي بزرگ مثل کرونا است. از ياد نبريم که در هر حال کرونا خواهد رفت اما سکته مغزي خواهد ماند.