از تئوری‌های توطئه تا تلاش برای سرپوش گذاشتن بر ضعف داخلی

آرمان ملي: در شرايطي که شيوع ويروس کرونا تلفات سنگيني در ايالات متحده برجاي گذاشته و از اقتصاد تا سياست را تحت تأثير قرار داده، اولويت‌هاي اصلي دولت ترامپ «تشديد فشار بر ايران» و «تقابل با چين» است. آمريکا از يک سو براي تحت فشار قرار دادن ايران موضوع تمديد تحريم تسليحاتي کشورمان در شوراي امنيت را دنبال مي‌کند و از ديگرسو تلاش دارد تا چين را مقصر اصلي شيوع بيماري کوويد 19 نشان دهد. دونالد ترامپ، رئيس‌جمهور ايالات متحده و برخي چهره‌هاي حاضر در كابينه‌اش مانند مايك پمپئو، وزير خارجه سرسختانه اصرار دارند كه مبدأ و منشأ ويروس كرونا آزمايشگاهي در شهر ووهان بوده است. ادعايي كه بارها و بارها از سوي مقام‌هاي آمريكايي مطرح و حتي براي اشاره به آن از عنوان ويروس چيني هم نام برده شده و هر بار هم با تكذيب از سوي پكن روبه‌رو شده است. نيوزويك روز گذشته در گزارشي براي رد ادعاي آغاز ويروس كوويد 19 از آزمايشگاهي در ووهان به سخنان دكتر «آنتوني فائوچي» مدير موسسه ملي آلرژي و بيماري‌هاي عفوني در آمريكا استناد كرد. پزشكي كه به مرد شماره يك مبارزه با ويروس كرونا در داخل ايالات متحده تبديل شده است و به نظر مي‌رسد كه توانسته اعتماد عمومي قابل توجهي هم جلب كند. دكتر فائوچي در تازه‌ترين اظهارنظر اين تئوري كه كرونا از آزمايشگاهي در ووهان به سراسر جهان سرايت پيدا كرده را رد كرد و بدين‌ ترتيب خود را در جبهه مقابل رئيس‌جمهور و وزير خارجه دولت ايالات متحده قرار داد. فائوچي در مصاحبه‌اي كه روز دوشنبه منتشر شده اشاره كرد كه شواهد و مدارك همگي دال بر اين است كه اين ويروس ساخته آزمايشگاهي نيست. تمام شواهد نشان مي‌دهد كه اين ويروس در طبيعت وجود داشته و در جهشي ناگهاني به گونه انسان منتقل شده است. فائوچي همچنين تاكيد كرد كه نمي‌تواند قبول كند ويروس كوويد19 ساخته دست بشر يا به نوعي اختراع بشر باشد كه ناگهان در يك حادثه از دست مخترعان دررفته و در هوا پخش شده است.

تناقض ترامپ

دونالد ترامپ در تاريخ 30 آوريل به صراحت اعلام كرد به شواهد و مداركي دست پيدا كرده كه نشان مي‌دهد ويروس كرونا ساخته دست بشر آن هم در آزمايشگاهي در شهر ووهان است. اوايل هفته جاري نيز مايك پمپئو براي چندمين‌بار در چند هفته گذشته از وجود مدارك مستدل و قوي كه نشان‌دهنده دست‌ساز بودن ويروس كوويد 19 است، سخن گفت. نيويورك‌تايمز هفته گذشته در گزارشي اختصاصي اعلام كرد كه كاخ سفيد بخش‌هايي از جامعه اطلاعاتي ايالات متحده را براي يافتن ارتباطي ميان انتشار ويروس كرونا و ايجاد آن در آزمايشگاهي در شهر ووهان تحت فشار قرار داده است. با اين‌ همه تاكنون هيچ مدركي كه اين تئوري ترامپ و وزير خارجه‌اش را تقويت كند، منتشر نشده و برعكس داده‌هاي اطلاعاتي آمريكا مي‌گويد كه اين ويروس نه ساخته دست بشر است و نه دستكاري شده است. با اين همه نهادهاي اطلاعاتي كشورهاي مختلف و نه فقط ايالات متحده مي‌گويند كه در حال كار بيشتر روي كشف مبدأ اوليه اين ويروس هستند و اين گزينه كه شايد آزمايشگاهي در ووهان نقطه آغاز باشد را هم از نظر دور نگه نمي‌دارند. چين تاكنون بارها نسبت به استفاده مقام‌هاي آمريكايي از لفظ «ويروس چيني» اعتراض كرده و البته تاكيد دارند كه اين ويروس به هيچ‌وجه در آزمايشگاهي در اين كشور ساخته نشده است. روز دوشنبه روزنامه گلوبال‌تايمز كه روزنامه دولتي در چين به حساب مي‌آيد با اختصاص سرمقاله خود به اين موضوع از وزير خارجه ايالات متحده خواست كه مدارك ادعايي درباره ساخته شدن ويروس كرونا در آزمايشگاهي در چين را منتشر كند. اين روزنامه پمپئو را به نشر «نظريه‌هاي مهمل و چرخاندن واقعيات» متهم كرد و نوشت: «پمپئو در نظر دارد با پراكندن مجعولات با يك تير دو نشان را بزند. او مي‌خواهد به ترامپ كمك كند كه انتخابات ماه نوامبر را ببرد و... دوم اينكه پمپئو از چين سوسياليستي نفرت دارد و به خصوص نمي‌تواند پيشرفت چين را قبول كند. » اين سرمقاله مي‌پذيرد كه در واكنش اوليه چين نسبت به شيوع اين ويروس «مشكلاتي» بوده، اما ادعا مي‌كند كه «مجموع اقدامات صورت گرفته چنان درخشان است كه كاستي‌ها را كاملا جبران مي‌كند». اين سرمقاله همچنين گفته است «البته اين احتمال هم وجود دارد كه اين ويروس براي اولين‌بار در محلي جز ووهان به انسان سرايت كرده باشد». به نوشته واشنگتن پست، يک مقام دولت آمريکا بدون ذکر نامش، در توجيه غيبت آمريکا در نشست کميسيون اروپا گفته، ايالات متحده قبلا در اين زمينه به سازمان جهاني بهداشت کمک کرده است. اين سازمان نهاد زيرمجموعه سازمان ملل بوده که قلب هماهنگي تلاش‌هاي جهاني براي مقابله با اين بيماري همه‌گير است. بيشتر رهبران کشورها تلاش‌هاي اين سازمان در مقابله با ويروس کرونا را تحسين کرده‌اند، اما دولت ترامپ اين سازمان را وارد دعواي خود با چين کرده و (به اين بهانه) کمک مالي آمريکا به اين سازمان را قطع کرده است. در مورد ايران، افرادي در واشنگتن از پمپئو خواسته‌اند با توجه به شيوع کرونا در اين کشور، تحريم‌ها را به طور موقت بردارد، اما پمپئو با اين پيشنهاد مخالفت کرده و همراه با معاونانش تلاش دارند تحريم تسليحاتي ايران که در ماه اکتبر (مهرماه) به پايان مي‌رسد را تمديد کنند. اگر اين پيشنهاد به شوراي امنيت برود امکان دارد روسيه و چين آن را وتو کنند. با همين چشم‌انداز، پمپئو و دستيارانش در نظر دارند پيشنهاد دهند که آمريکا به توافق هسته‌اي ايران برگردد تا مکانيسم ماشه قابل اجرا باشد و تحريم‌هاي تنبيهي ايران از جمله تحريم تسليحاتي به مورد اجرا درآيد. به نظر مي‌رسد دولت ترامپ قصد دارد با حاشيه‌سازي ناکارآمدي خود را پنهان کرده و از بحران‌سازي در عرصه بين‌المللي براي پوشش دادن ضعف‌هاي خود اقدام کند.