محتاط کردن نمایندگان یک امر عادی شده است
آرمان ملي- عليرضا پورحسين: نطقهاي اخير مجلس شوراي اسلامي در هفتههاي اخير صورتي متفاوت به خود گرفته است و در عمل نيز شاهد تحول اين نطقهاي صريحتر نيز هستيم که منجر به تصويب برخي قوانين شد. برخي معتقد هستند اين صحبتها و عملکردهاي متفاوت ريشه در آن دارد که وضعيت نمايندگان مشخص شده است و اين امر سبب شده است تا اندکي شجاعت آنها بيشتر شود. اين دسته از نمايندگان يا رد صلاحيت شدهاند و يا به مجلس آتي راه نيافتند و در اولين فرصت به دست آمده نطقهاي صريحتري در دستور کار قرار دادند که يکي از جنجاليترين آنها نطق علي مطهري بود که با حواشي زيادي همراه شد. در راستاي بررسي اين مساله «آرمان ملي» گفتوگويي با ناهيد خداکرمي، فعال سياسي و عضو شوراي شهر تهران داشته است که در ادامه ميخوانيد.
نطقهاي اخير مجلس چه نکته مهمي را بازگو ميکرد؟
آنچه که در نطقهاي اخير مجلس شوراي اسلامي اعلام شد اين بود که فشارهاي خارجي اجازه کار به نمايندگان نميدهد و اين امر ريشه در تعدد نهادهاي تصميم گيرنده دارد. از سوي ديگر شکي نيست که برخي نمايندگان مجلس در تعارفات گرفتار شدهاند و به اين واسطه نتوانستهاند که به وظايف خود جامه عمل بپوشانند اما نهادهاي نظارتي کشور همواره به گونهاي عمل ميکنند که براي نمايندگان حاشيه ايجاد ميشود و اين حاشيههاست که شجاعت و جسارت را از نمايندگان ميگيرد به گونهاي که در ادوار مجلس شوراي اسلامي همواره اين اتفاق افتاده است و نطق آقاي مطهري نيز دقيقا به اين مورد اشاره دارد. اين مقولهاي است که تمام فعالان سياسي و نمايندگان سطوح مختلف را تحت تاثير قرار ميدهد. گاهي دولت به واسطه بعضي مسائل در امور اجرايي تحت فشار است و بعضي اوقات شاهد تصميمسازيهايي خارج از مجلس و دولت هستيم که عملکرد اين نهادهاي مردمي را تحت الشعاع قرار ميدهد. اين تصميمسازيها همواره عوارض اجتماعي و سياسي متعددي دارد که گريبان نمايندگان مردم را نيز ميگيرد. اين حقيقتي است که سالها وجود دارد و همواره دامن افراد دلسوز و خدوم را ميگيرد و سبب ميشود تا سرمايههاي اجرايي کشور به اين واسطه از بين بروند. اين مقوله تبديل به يک پاشنه آشيل شده است تا تحولات موثر در کشور صورت نگيرد و همواره در يک مسير اشتباه گامهايي برداشته شود. سياستهاي داخلي و خارجي کشور همواره بدين وسيله با تبعات ناگواري همراه ميشود که آسيبزاست و ابعاد منفي مختلفي در پي دارد.
صرفا فشارهاي خارجي مانع از عملکرد مثبت مجلس دهم شد؟
از سوي ديگر شاهد هستيم در برخي مسائل فشار خارجي بر مجلس وجود ندارد اما قوانين مصوب مجلس در بايگانيها ميماند. پروسه بلندمدت گردش قوانين در مجلس ميتواند در اين زمينه آسيبزا باشد و ضعفهاي قانوني کشور همواره با تاخير برطرف شود. اين موارد به نفع هيچ نهاد و هيچ جناحي نيست. برخي گروههاي سياسي شايد بر اين باور باشند که اين مداخلات به نفع آنهاست اما زماني که در بلندمدت به اين مسائل نگاه کنيم متوجه خواهيم شد علاوه بر اينکه به نفع هيچ گروهي نيست بلکه کشور را نيز در شرايط خاصي قرار ميدهد. شرايطي که در وراي آن اين آرزو وجود دارد که با يک تصميم معقولانه ميتوانستيم بر اين معضل و شرايط ناميمون غلبه کنيم.
شجاعت نمايندگان مجلس و نطقهاي متفاوت آنها از کجا نشأت ميگيرد؟
محتاط کردن نمايندگان مجلس به يک امر عادي تبديل شده است و اين امر سبب شده است تا نمايندگان در برههاي از زمان که ديگر روزهاي پاياني است و فشاري بر آنها نيست بتوانند به امور اصلاحي موثري دست بزنند. اميد زيادي وجود داشت تا فراکسيون اميد مجلس شوراي اسلامي بتواند منشأ وضع قوانين موثر و متفاوتي شود اما عملا به علت جدايي افرادي که با نام ليست اميد پا به مجلس گذاشته بودند از اين فراکسيون مسير تغيير کرد ضمن اينكه اكثريت مجلس در مقابل از جناح اميد نبود.و تعدادى از نمايندگان هم پس از ورود به مجلس رفتار متفاوتي از خود نشان دادند و عملا ثابت شد که اين افراد مرتبط با تفكر اصلاحطلبي نيستند. از سوي ديگر نمايندگان برخي شهرستانها به جاى استفاده از فرصت و کارايي امروزشان، به فکر انتخابات و تاييد صلاحيت فردا بودند و همين امر نيز سبب شد تا اين نمايندگان نتوانند کارآيي لازم را داشته باشند. در حال حاضر پس از اينکه وضعيت اغلب نمايندگان مشخص شده است اندکي شجاعت آنها بيشتر شده است. اين دسته از نمايندگان يا رد صلاحيت شدهاند و يا به مجلس آتي راه نيافتند و اين امر سبب شده است تا نطقهاي صريحتري انجام دهند. گرچه اغلب نمايندههاي ليست اميدشجاع و دغدغهمند بودند و بهمين دليل رد صلاحيت را هم به جان خريدند و منافع خود را ناديده گرفتند.
مجلس آينده چگونه ميتواند شايستگيهاي خود را به همگان اثبات کند؟
اميدوارم که مجلس يازدهم يک مجلس قانونمند با حركت منطقى در راستاي توسعه کشور باشد و مصلحت کشور را بر همه امور از جمله منافع جناحى ترجيح دهد. غالب مجلس يازدهم را اصولگرايان و مستقلين تشکيل دادهاند. از همين ابتدا اين نمايندگان بايد به اين بينديشند که چه کسي ميتواند با رياست بر مجلس عملکرد بهتري داشته باشد و با انتخاب او براى رياست مجلس رويكرد دلسوزانه و منطقى را به نمايش بگذارند. نمايندگان مجلس يازدهم مى بايد فارغ از جناحبنديها به تصميمگيري بپردازند و کارنامه کانديدهاي رياست مجلس را بر هر مورد ديگري اولويت دهند. در اين ميان دكتر پزشکيان که سابقه عضويت در هيات رئيسه مجلس را دارد و سابقه طولاني در پارلمان دارد و عملکرد خوب و مثبتي داشته و نمايندگان تهران و ساير شهرستانها بايد فارغ از حزبگرايي ايشان را براي اين مسند انتخاب کنند. اين انتخاب نشان ميدهد که مجلس يازدهم يک نگاه ملي دارد. آقاي پزشکيان چهرهاي ملي و مورد اعتماد تمامي جناحها است که قانون را ميشناسد و بر امور مجلس تسلط دارد. مجلس يازدهم اگر منتقد جناحگرايي مجلس دهم است با اين انتخاب ميتواند گامي مثبت در راستاي گفتار خود بردارد و در راستاي شايستهسالاري گام بردارد. وگرنه افرادى كه در كارنامه مديريتى خود سابقه دور زدن قانون را دارند نمىتوانند گزينه مناسبى براى رياست مجلس باشند حتى اگر همه نمايندگان جناح او را بخواهند اين انتخاب يك امتحان سخت است.
