فواید اقتصادی حذف 4 صفر

در کشور ما که چندي است طرح حذف چهار صفر از واحد پول ملي مطرح شده است، نهايتا روز دوشنبه از سوي نمايندگان مجلس تصويب شد تا طي سه سال آينده واحد پول ملي از ريال به تومان تغيير کند که به بهانه اين اقدام، در اين گزارش به تاثيرات اقتصادي حذف چهار صفر از پول ملي پرداخته شده است. بانک مرکزي مجموعه فوايد و هزينه‌هاي تغيير واحد پول را بررسي کرده که طبق آن، اين اصلاح پولي فوايدي همچون کاهش ميزان توهم پولي، افزايش اعتماد عمومي نسبت به پول ملي، کاهش تورم، آسان‌سازي تسويه مبادلات و ... را در پي دارد که در ادامه جزئيات آن مطرح شده است.

افزايش کارايي در جريان گردش نقدينگي

يکي از منافع تغيير واحد پول، دستيابي به کارايي بيشتر در جريان گردش نقدينگي است که بر اساس اين منفعت، وقتي پول يک کشور تعداد زيادي صفر داشته باشد، بسياري از مبادلات در مقياس ميليون، تريليون يا مانند ترکيه هزار تريليون صورت مي‌گيرد. چنين شرايطي علاوه بر مشکلاتي که در زمينه‌هاي محاسباتي و حسابداري دفاتر ايجاد مي‌کند، ناامني حمل مقادير زياد پول، معطل‌شدن در صف بانک‌ها و معضلات شمارش حجم بالاي اسکناس و سکه را نيز در پي دارد که با حذف صفرهاي اضافي برطرف مي‌شود. آسان‌تر شدن تسويه مبادلات نيز از ديگر منافع اقتصادي تغيير واحد پول است که هنگامي که افراد و موسسات براي مبادلات خود نياز به حجم کمتري پول نقد داشته باشند، مشکلات کمتر بوده و در نتيجه تسويه مالي مبادلات کالا و خدمت راحت‌تر انجام مي‌شود.

کاهش ميزان توهم پولي

وقتي پول يک کشور تعداد زيادي صفر داشته باشد، به طور معمول توهم پول نزد آحاد جامعه بيشتر مي‌شود که اين امر انتظارات تورمي را افزايش مي‌دهد و بر روند افزايش قيمت‌ها نيز موثر است که با اجراي برنامه اصلاح پولي و حذف صفر از پول ملي، از اثر انتظارات تورمي کاسته شده و روند قيمت‌ها به سمت پايين تعديل مي‌شود که اين کاهش ميزان توهم پولي و از ديگر محسنات تغيير واحد پول است.

افزايش اعتماد عمومي نسبت به پول ملي

طبق اعلام بانک مرکزي، افزايش اعتماد عمومي نسبت به پول ملي نيز، از ديگر فوايد تغيير واحد پول است. يکي از مشکلات سياستگذاران در هر کشور کاهش اعتماد عمومي نسبت به پول ملي در اثر تورم و وجود صفرهاي متعدد در پول است که اين امر موجب جايگزيني پول پرقدرت‌تر شده و به دلاريزه‌شدن اقتصاد ختم مي‌شود و با حذف صفرهاي اضافي و تغيير واحد پول اين مشکل تا حد زيادي برطرف مي‌شود.

کاهش تورم

آخرين مزيت تغيير واحد پول ملي، کاهش تورم است که اين مزيت هنگامي قابل وصول است که تغيير واحد پول در انتهاي برنامه تثبيت اقتصادي انجام شود .شواهد تاريخي نشان مي‌دهد که تغيير واحد پول در فضاي مناسب به‌وجود آمده پس از اجراي برنامه اصلاحات ساختاري يا تثبيت اقتصادي به مراتب موفق‌تر از ساير شرايط است و امکان دستيابي به نرخ‌هاي پايين‌تر تورم محتمل‌تر است. با اين تفاسير، عملياتي‌شدن اين فوايدي که بانک مرکزي در پي تغيير واحد پول ملي اعلام کرده، مستلزم به‌کارگيري بسته سياستي جامعي است که علاوه بر کنترل تورم، آماده‌سازي جامعه براي پذيرش شرايط جديد را نيز فراهم کند.