تفاوت بین آمار و واقعیت
آرمانملي-سوسن يحييپور: تغييرات نرخ بيکاري در هر يک از فصول سال گذشته گوياي اين مطلب است که اين شاخص در کانال 10 تا 11 درصد در نوسان بوده است. گزارشي هم که از سوي مرکز آمار ايران از وضعيت کلي سال 97 منتشر شده است، نشان ميدهد که 7/10 درصد جمعيت فعال (شاغل و بيکار) 15 ساله و بيشتر در سال قبل بيکار بودهاند که اين شاخص نسبت به سال 1397، 5/1 درصد کاهش يافته است. هرچند آمارهاي رسمي از کاهش نرخ بيکاري حکايت دارند اما برخي کارشناسان حوزه کار بر اين باورند که فاصله زيادي بين اعداد و ارقام اعلامي از سوي دولتمردان با آنچه که در واقعيت در بازار کار رخ داده، ديده ميشود.
در حالي ويروس کرونا در روزهاي ابتدايي اسفندماه سال گذشته وارد کشورمان شد که اقتصاد ايران به دليل دو عامل داخلي و خارجي يعني سوءمديريتها و اعمال تحريمها با رکودتورمي دست به گريبان بود. بنابراين شيوع اين ويروس مزيد بر علت شد بسياري از کسب و کارها بهويژه در بخش خدمات دچار آسيبهاي جدي شوند و اين به معناي افزايش رقم بيکاري در بازار کار ايران است. پيش از اين، علي ربيعي، سخنگوي دولت در يادداشتي، ضمن تاکيد بر اين مطلب که در حال حاضر نزديک به 3/3 ميليون نفر از شاغلان رسمي کشور به طور مستقيم در معرض آسيب قرار گرفتهاند و بيش از 5/1 ميليون کارگاه رسمي و غيررسمي دچار توقف فعاليت شدند، گفته بود: چهار ميليون شاغل غيررسمي در کشور در معرض توقف يا کاهش فعاليت کاهش دستمزد و اخراج هستند. البته در اين بين هستند کارشناساني که ميگويند وضعيت بيکاري در پساکرونا نگرانکننده نخواهد بود. در همين زمينه، آلبرت بغزيان، اقتصاددان، به «آرمانملي» گفته بود: «اينکه گفته ميشود بيکاري افزايش يافته، مقصود بيکاري طول سال 1399 نيست. در اين بازه زماني که ما در دوره بحران کرونا بهسر ميبريم يکسري از افراد بيکار هستند. اين افراد يا کساني هستند که در واقع شغلي نداشتهاند يا آنکه مشغول بودهاند اما حقوق ثابتي نداشتند، که اکنون بخواهند کارفرما از آنها حمايت کند و بهنوعي روزمزد قلمداد ميشدند. مسلم است وقتي وارد دوره پساکرونا شويم و مشاغل مجددا بازگشايي شوند، اگر اين افراد هم ساماندهي شوند، ميتوانند اشتغال خود را حفظ کنند.»
شناسايي مشاغل غيررسمي
تازهترين گزارش سازمان بينالمللي کار از وضعيت نگرانکننده کارگران غيررسمي خبر ميدهد که افت شديد در ساعات کاري، معيشت آنها را در خطر جدي قرار داده است. در ايران نيز وضعيت اين کارگران تعريفي ندارد و آنها امروز در تله فقر مطلق گرفتار آمدهاند. در همين ارتباط، وزير تعاون، کار و رفاه اجتماعي در گفتوگو با راديو اقتصاد، گفته است: عدهاي در مشاغل غيررسمي يا در خانههاي مردم کار ميکردند و اگر مشاغلي هم داشتند شهرداريها بيشتر با آنها در تماس و ارتباط بودند مثل دستفروشان که 182 هزار نفر در تهران و يک ميليون نفر در سطح کشور از طريق شهرداري تهران و همينطور شهرداريهاي سراسر کشور البته با گرايش شهرداريهاي کلانشهرها شناسايي و از وام قرضالحسنه دو ميليون توماني بهرهمند خواهند شد. محمد شريعتمداري افزود: 23 تا 25 هزار ميليارد تومان منابع از طريق بانکها در اختيار مردم براي افزايش قدرت خريد قرار ميگيرد که در واقع يک شوک 25 هزار ميليارد توماني به بازار است که حداکثر دو ماه تحتتاثير مشکلات ناشي از کرونا قرار داشتهاند. به نظر ميرسد براي راهاندازي واحدها رقم قابل قبولي باشد اما براي تحريک تقاضا بايد روشهاي جديدي در ادامه برنامهها عملياتي شود که در اين زمينه مذاکرات زيادي با بخشهاي مختلف دولتي بهخصوص در جهت ايجاد اعتبار مصرفکننده صورت گرفته است.
