پشتپرده شایعات منافقین علیه سردار قاآنی و امیر پوردستان
برخي رسانههاي نزديک به عربستان سعودي مدعي شهادت فرمانده نيروي هوافضاي سپاه در حمله جنگندههاي رژيم صهيونيستي به حومه حمص در سوريه شدند که براي چندمين بار پياپي تکذيب شد؛ اما پشتپرده شايعه شهادت فرماندهان ايراني چيست؟ اشاره اين رسانهها به انفجارهايي بود که روز جمعه در پادگان «ابن هيثم» در جنوبشرقي شهر حمص و در اثر انفجار زاغههاي مهمات ارتش سوريه در اين پادگان رخ داد. اين انفجار در حالي بود که بامداد همان روز جمعه نيز بالگردهاي رژيم صهيونيستي مناطقي را در استان قنيطره سوريه هدف قرار داده بودند. اما اين نخستين بار نيست که شايعه شهادت سردار حاجيزاده يا فرماندهان سپاه پاسداران انقلاب اسلامي در فضاي رسانهاي مطرح ميشود؛ بامداد دوشنبه دوم ديماه 1398 يعني به فاصله 10 روز قبل از شهادت سردار سپهبدحاجقاسم سليماني فرمانده نيروي قدس سپاه، در شبکههاي اجتماعي و برخي رسانههاي عربي شايعهاي مبني بر شهادت سردار اميرعلي حاجيزاده فرمانده نيروي هوافضاي سپاه در حمله هوايي رژيم صهيونيستي به سوريه منتشر شد. اين شايعه به فاصله چند دقيقه پس از حمله جنگندههاي رژيم صهيونيستي به منطقه عقربا در حومه دمشق منتشر شد. در پيگيري خبرنگار فارس از منابع آگاه کذب بودن اين شايعه مشخص شد. بعدازظهر همان روز نيز سردار رمضان شريف، مسئول روابط عمومي کل سپاه با تکذيب شايعه منتشر شده مبني بر شهادت سردار حاجيزاده، تاکيدکرد: دشمنان انقلاب اسلامي و ملت ايران، آمال و آرزوهاي باطل خود را در دروغپردازيها و شايعهپراکنيها و انتشار اخبار کذب و بياساس دنبال ميکنند.
شايعه مجدد شهادت سردار حاجيزاده
بامداد دهم اسفندماه 1398 بار ديگر شايعه به شهادت رسيدن سردار حاجيزاده فرمانده نيروي هوافضاي سپاه در شبکههاي اجتماعي و رسانههاي منطقه منتشر شد؛ اين بار اما منشأ اين شايعه نه رسانهها و کاربران شبکههاي اجتماعي عربي، بلکه ترکيه بود. ماجرا مربوط به شامگاه روز قبل يعني نهم اسفندماه و حمله پهپادي ارتش ترکيه به مواضع نيروهاي ارتش سوريه و مقاومت در جنوب شرقي استان ادلب بود.
شايعه شهادت سردار قاآني
بامداد چهارشنبه 13 فروردين 99؛ يک رسانه با نام «لبنان الجديد» مدعي شهادت سردار اسماعيل قاآني فرمانده نيروي قدس سپاه در حمله هوايي رژيم صهيونيستي به پايگاه الشعيرات در استان حمص سوريه شد. انتشار اين شايعه ساعتي پس از حمله هوايي رژيم صهونيستي به پايگاه هوايي الشعيرات و انتشار خبري از سوي روسيا اليوم مبني بر سفر سردار قاآني به عراق صورت گرفت. علاوه بر شايعه شهادت فرمانده نيروي قدس، برخي از کاربران مجهولالهويه شبکههاي اجتماعي شايعه شهادت امير سرتيپ احمدرضا پوردستان رئيس مرکز مطالعات راهبردي ارتش جمهوري اسلامي ايران را نيز در اين حمله مطرح کردند که بلافاصله هر دو خبر تکذيب شد و در نهايت مجددا خبري مبني بر شهادت سردار اميرعلي حاجيزاده فرمانده نيروي هوافضاي سپاه در حمص سوريه منتشر شد که اين شايعه نيز مانند گذشته تکذيب شد.
چند نکته درباره شايعهها
با بررسي چند نوبت شايعات مطرح شده پيرامون شهادت فرماندهان سپاه پاسداران انقلاب اسلامي، الگوهاي قابلتوجه و تکرارشوندهاي را پيشروي ما قرار ميدهد. تمام اين شايعات ابتدا توسط يک منبع رسانهاي خارجي مانند رسانههاي عربي نزديک به عربستان سعودي منتشر شده است و در ادامه تبديل به يک خط عمليات رواني براي کاربران حسابهاي مجهولالهويه (فيک) شبکههاي اجتماعي براي اثرگذاري بر افکار عمومي شده است. بررسي اين اکانتها فيک نشان ميدهد که منشأ عمده آنها يگان سايبري گروهک منافقين مستقر در مقر اين گروهک در تيرانا پايتخت آلباني است. نکته ديگر در خصوص شايعه شهادت فرماندهان سپاه، زمان انتشار اين شايعات است؛ بدون استثنا تمام اين شايعات در ساعات نخستين بامداد منتشر شده است. انتخاب چنين زماني براي انتشار شايعات از سوي رسانههاي معاند را ميتوان اقدامي هوشمندانه برشمرد چراکه در چنين ساعاتي دسترسي اصحاب رسانه به منابع خبري براي پيگيري صحت و سقم اخبار محدود است. عموم مردم در برخورد با شايعات کمتر خود را براي بررسي درستي يا نادرستي محتواي آن به دردسر مياندازند و از سوي ديگر، منشأهاي انتشار شايعه نيز امروز با ابزار شبکههاي اجتماعي، که قابليت نظارت بر محتواي منتشر شده در آنها نيز وجود ندارد، شايعه را با رنگ و لعاب و قالبهاي جذاب براي مخاطبان مطرح ميکنند. گسترش يک شايعه در جامعه، تهديدي جدي است که متوجه افراد آن جامعه ميشود؛ در حقيقت تکرار مداوم يک شايعه در جامعه ميتواند به عادي شدن آن اتفاق که در قالب شايعه مطرح شده است دامن بزند.
