انطباق با آموزش مجازی برای دوره بیبازگشت به پیشاکرونا
آرمان ملي: به گفته «هادي خانيکي» استاد ارتباطات، با روشهاي آموزش مجازي بهعنوان يک پديده نو و در عينحال گريزناپذير مواجهيم و بايد سعيکنيم بهجاي اينکه برابر آن دست به مقاومت بزنيم، کمبود و ضعفهاي اين شيوه را براي انطباق و سازگاري بيشتر با فضاي آموزش کشور برطرفکنيم. در پي افزايش آمار جهاني ابتلا به ويروس کرونا، فاصلهگذاري اجتماعي در بيشتر کشورها و به تبع آن تعطيلي مدارس و دانشگاهها، مسئولان آموزش کشورمان براي جلوگيري از تعطيلي و توقف اين امر، تدريس با شيوههاي نوين و مجازي و برگزاري امتحانات آنلاين را پيشنهاد کردند. اگرچه شيوع کرونا در کشورمان مشکلات و سختيهايي را بر سر راه نظام آموزشي قرار داده است، اما فرصتي ايجاد کرده تا راههاي نوين آموزشي، بهويژه در آموزشوپرورش و دانشگاهها به اجرا درآيد و بهصورت عملي امکان آزمودن روشهاي جديد در مقياس ملي فراهم شود. هادي خانيکي استاد ارتباطات دانشگاه علامه طباطبايي در مورد شيوه آموزش از راه دور با ايرنا گفتوگو کرده است.
پديدهاي نو و گريزناپذير
خانيکي اظهار داشت: پذيرش آموزش مجازي و پيشبردنِ آن ضرورت ناشي از شيوع ويروس کرونا و پيشگيري از آن است. اين ضرورت شامل ايران و بقيه کشورهاي جهان ميشود، زيرا مساله کرونا بهعنوان يک پديده نوظهور فراگير و جهاني است و بايد بپذيريم که آموزش مجازي در شرايط کنوني يکي از شيوههاي سازگاري زندگي علمي و آموزشي با اين شرايط جديد است. بهنظر ميرسد با پديده آموزش مجازي بهعنوان يک پديده نو و درعينحال گريزناپذير مواجه هستيم و بايد سعي کنيم کمبودها و ضعفهاي اين شيوه را برطرف کنيم. نبايد گرفتار سادهانديشي شد که تنها چند هفته ديگر وضعيت جامعه ما يا هر جامعه ديگر پساکرونايي به وضعيت پيشاکرونايي برميگردد. بايد به موضوع تحصيل به شيوه آموزش مجازي توجه جدي کنيم. آموزش مجازي بهعنوان يک پديده نو دشواري و افقهاي متفاوتي دارد. آموزش مجازي عينا همان آموزش حضوري نيست و به لحاظ سختافزاري نياز به آمادگي و زيرساختهاي جدي دارد. به لحاظ نرمافزاري يعني آمادهبودن و آمادهشدن استادان و دانشجويان براي اين شيوه آموزش که از جنس کلاسهاي حضوري نيست. در اينگونه کلاسها، دانشجوياني که در نقاط مختلف پراکنده هستند از امکانات نابرابري برخوردار هستند. برخي اينترنت پرسرعت يا ابزارهاي پيشرفتهاي دارند و برخي از اين امکانات محروماند. از طرف ديگر در اين شيوه آموزش، ممکن است مهارت استاد و دانشجو هنوز درحد کفايت نباشد.
امکان جايگزيني آموزش مجازي
اين استاد ارتباطات در مورد آينده علمي جهان براي پذيرش شيوههاي آموزش اظهار داشت: در مورد آينده آموزش در جهان مطالعات و تحقيقاتي در عرصه بينالمللي انجامگرفته است. بايد به اين موضوع توجه جدي داشت که شايد تا يکترم ديگر و شايد سه نيمسال ديگر دانشگاه به وضعيت حضوري برنگردد. با اين اعتبار بهنظر ميرسد که با شرايط فعلي ما نتوانيم به آموزشهاي حضوري گذشته برگرديم و بايد بخش مهمي از آموزش را بهصورت مجازي دنبال کنيم. اين موضوع باعث شده است ما تلاشها و تقلاهاي خود را براي بالا بردن کارايي و کيفيت اين روش آموزش بيشتر کنيم. تجربه من در اين ايام اين است که نسبت به دورههاي حضوري مجبور هستم بيشتر بخوانم و شيوههاي جديدتر را در آموزش بهکارگيرم. در اين شرايط دانشجويان در محيطهاي پراکنده هستند و با قدرت تخيل و تفکر بيشتر حالت تعليق مناسبات چهره به چهره را به گونه ديگر جبران ميکنند. اين روش جديد آموزش ما را وادار ميکند تا با ابتکار عمل و خلاقيت بيشتر با اين شرايط سازگاري به وجود آوريم.
کنشگري بيشتر
آموزش حضوري و چهره به چهره تفاوت بسياري با آموزش مجازي دارد و اين موضوع جديدي است و تجربه کردن آن خالي از تلاش نيست و ميطلبد که هم استاد و هم دانشجو بهعنوان کنشگر تلاش بيشتري کنند تا در اين شيوه آموزش، هم ساختارهاي فني و هم مديريتي اصلاح شود. مسئولان امر در استفاده از اينترنت و آماده کردن شرايط تحصيلي بايد ظرفيت بيشتري به فضاي آموزش دهند و محدوديت برداشته شود. هم محدوديتهايي که در سياستگذاري و نگاههاي سياسي وجود دارد و هم محدوديتهايي که به لحاظ هزينهاي درخور توجه است. دانشجوياني که در نقاط دوردست هستند و از امکانات کمتري برخوردارند بايد موردتوجه قرار بگيرند که در اين شرايط از تحصيل متضرر نشوند. خلأهايي در اين شيوه وجود دارد که روي آنان بايد تأمل شود. با همبودن دانشجويان در محيطهاي خوابگاهي و امکان تجمعهايي که در مورد درس و دانشگاه داشتند يک خلأ بزرگ در آموزش مجازي محسوب ميشود که بايد مورد بررسي قرار گيرد. در پايان بايد گفت، آموزش مجازي رو به گسترش است و ما ناگريز هستيم در شرايط کرونايي اين مساله را بپذيريم. اين شيوه از آموزش در شرايط کنوني تنها چاره کار در امر تحصيل است و بايد موانع پيشرفت و توسعه آن از ميان برداشته شود.
