ماه رمضان و بحران کرونا

در اين شرايط همگي بايد براي مقابله با بيماري کرونا مسئولان و کادر درماني را ياري کنيم و حداقل باري بر دوش آنان نيفزاييم. مسلمين در ايران و سراسر جهان اسلام، خانه‌هاي خود را مسجد کرده و در آنها به عبادت و مناجات مشغول شوند. آنگاه مسجدي به وسعت جهان اسلام خواهيم داشت. اول خواستم بنويسم «مسجدي به بزرگي ايران»، ولي بعد ديدم اين عبارت صحيح نيست، بلکه بايد بگوييم «مسجدي به بزرگي جهان اسلام». امروزه بيش از يک ميليارد و ششصد ميليون نفر به يکي از مذاهب مختلف دين مبين اسلام متدين بوده و از آسياي جنوب شرقي در جزاير اندونزي، به‌عنوان بزرگترين کشور اسلامي تا مالزي، تايلند، فيليپين، استراليا، شبه قاره هند، خاورميانه و آسياي ميانه و مناطقي از روسيه، قفقاز و بخش عمده‌اي از کشورهاي آفريقايي تا بخش هايي از اروپا و آمريکاي لاتين و آمريکاي شمالي و کانادا، يعني قريب به يک چهارم از جمعيت دنيا، مسلمان هستند. اين جمعيت عظيم و داراي هويت ديني مشخص و برجسته، بر اساس اعتقادات خود، اکنون آماده انجام يکي از فرايض بزرگ الهي شده و ماه رمضان برايشان حال و هواي ديگري دارد. بقاع متبرکه در ايران، مانند حرم مقدس رضوي در مشهد و بقاع متبرکه قم، شيراز و شهر ري و بقاع متبرکه عتبات عاليات در عراق به همين منظور بسته شده و معلوم نيست تا قبل از پايان ماه رمضان امکان گشوده شدن فراهم گردد. دو مسجد بسيار مقدس و اصلي مسلمين در مکه و مدينه براي اقامه نماز و برگزاري مراسم مذهبي بسته شده و بعضا به صورت بسيار محدود و تحت شرايط سختي نمازگزاران اجازه ورود دارند و فعلا هم به هيچ زائري اجازه رفتن به عربستان سعودي جهت زيارت اماکن مقدس داده نمي‌شود. مسجد الاقصي به‌عنوان سومين مکان مقدس مسلمانان هم فعلا بسته شده است. اين موضوع در مورد ساير اماکن مقدس و مساجد مسلمين در سراسر جهان نيز صدق مي‌کند. از طرف ديگر، به علت گسترش خطرناک ويروس کرونا و خطر ابتلاي روزه‌داران در صورت تداوم روزه‌داري و امتناع از خوردن و خصوصا امتناع از آشاميدن، مساله افزايش خطر ابتلا به مرض کوويد 19 به نحو نگران کننده‌اي مطرح است به نحوي که بعضي از فقها مسأله جواز نوشيدن آب به ميزان ضرورت و حتي شکستن روزه، در صورت وقوع چنين احتمال خطري را به عنوان حکم شرعي مطرح کرده‌اند و طبيعي است که روزه‌داري، مشروط به عدم احتمال عقلايي خطر براي مکلفين است. تعطيلي بخش زيادي از مشاغل و کسب و کار و به دنبال آن، بيکاري جمع کثيري از صاحبان درآمدهاي پايين و کارگران روزمزد و صاحبان مشاغل و کسبه جزء، مسأله تأمين نان سر سفره افطار را براي بسياري از هم کيشان و هموطنان روزه دار را با مشکل جدي مواجه ساخته است. مسأله اصلي اين است که جوامع اسلامي امسال چگونه مي‌توانند از اين بحران بي نظير اجتماعي و آزمون کم‌سابقه الهي به سلامتي عبور کند؟ برخي از صاحبان مشاغل و کسب و کارها به علت شيوع ويروس کرونا، منبع تأمين مايحتاج زندگي و قوت لايموت خود را از دست داده‌اند يا دچار مشکل جدي شده‌اند بنابراين بايد هزينه گستردن سفره‌هاي افطاري و اطعام مؤمنين (که سال‌هاي گذشته بر اساس يک سنت اسلامي انجام مي‌گرديد) را شامل اين افراد کنيم. کسبه و صاحبان مشاغلي که کارشان به تعطيلي کشيده شده است را شناسايي کنيم و با حفظ حرمت و شأن آنان، از محل آن هزينه‌ها و ساير وجوه شرعي و خصوصا موقوفات عام و نذورات، هزينه زندگي صاحبان اين نوع کسب وکار هارا تأمين نماييم که قطعا از مصاديق بارز «تعاونوا علي البر و التقوي» محسوب شده و بلکه با توجه به حفظ حيثيت و آبروي مؤمنين، اجر معنوي آن نسبت به سفره‌هاي افطار مرسوم، مضاعف خواهد بود.