درخواست از ستاد کرونا براي بازگشايي مدارس عشايري و روستايي
سرپرست پژوهشکده آموزش و پرورش روستايي، عشايري و چندزبانه پژوهشگاه مطالعات آموزش و پرورش ضمن مروري بر وضعيت آموزش در ايام کرونايي و اعلام نتايج پژوهشي پيرامون آموزش در مناطق روستايي و عشايري گفت: با عنايت به کوچ اولياي دانشآموزان عشاير بايد هرچه سريعتر تکليف مدارس روشن شود. از ستاد ملي کرونا مي خواهيم نظر به جمعيت کمکلاسهاي عشايري، با رعايت پروتکلهاي بهداشتي مجوز برگزاري کلاسهاي عشايري و کلاسهاي کم جمعيت روستايي صادر شود. رضا کلانتري در گفتوگو با ايسنا، با بيان اينکه در چند ماه اخير که ويروس کرونا دنيا را با يک پاندمي بزرگ روبرو کرده است؛ نظامهاي تعليم و تربيت کشورها هم راستاي ساير بخشها از اين همهگيري جهاني تاثير پذيرفته و روندها نشان ميدهد بسياري از کشورها، دورههاي بلندمدت را براي تعطيلي مدارس و عدم برگزاري کلاسهاي حضوري انتخاب کردهاند به طوري که بيش از يک ميليارد و 500 ميليون دانشآموز و دانشجو خانهنشين شدهاند. وي افزود: البته همه کشورها بر تقويت آموزشهاي مجازي در دوران تعطيلي مدارس تأکيد کرده و از معلمان خواستهاند تا تعيينتکليف نهايي، روند ارائه آموزشها را با جديت دنبال کنند، حتي برخي کشورها نحوه ارزشيابي پاياني دانشآموزان را نيز تعيين کردهاند. با اين رويکرد، فرآيند آموزش و ارزشيابي از قبل پيچيدهتر شده و دامنه آن به فضاي خارج از مدرسه گسترش يافته است. سرپرست پژوهشکده آموزش و پرورش روستايي، عشايري و چند زبانه پژوهشگاه مطالعات آموزش و پرورش با بيان اينکه آموزش و پرورش کشور ما هم به مثابه ديگر کشورهاي درگير بيماري کوويد 19و تعطيلي مدارس، چالشهاي زيادي را در امر آموزش و تربيت دانشآموزان تجربه ميکند گفت: شرايط فعلي، وضعيتي را به وجود آورده تا برنامههاي تحول آفرين سند بنيادين در استفاده هدفمند از آموزشهاي مجازي به صورت جدي بيشتر از هميشه مورد توجه قرار بگيرد. کلانتري ادامه داد: موضوع استفاده هدفمند از فرصتهاي فناوري نوين از همان روزهاي اول شيوع ويروس کرونا مورد توجه مديران و کارشناسان آموزش و پرورش قرار گرفت و ايران جز کشورهايي است که تلاش گستردهاي را براي آموزشِ دانشآموزان در محيطهاي مجازي، به همت معلمان، مديران و تمامي تلاشگران عرصه جهاد آموزش انجام ميدهد. وي ادامه داد: باوجود اينکه آموزش مجازي از طريق ارائه تلويزيوني، شبکه شاد و ديگر شبکههاي پيامرسان در شرايط فعلي با چالشهايي روبهرو است و عملياتي کردن موفق آن برنامهريزي، آموزش و زيرساختهاي مختلفي را ميطلبد، در عين حال، شرايط آن در مناطق برخوردار شهري و مناطق کمبرخوردار به ويژه در مناطق روستايي، عشايري و مرزي متفاوت است. سرپرست پژوهشکده آموزش و پرورش روستايي، عشايري و چند زبانه پژوهشگاه مطالعات آموزش و پرورش با اشاره به اينکه در شرايط کنوني، دورههاي آموزش مجازي ميتواند تا حدودي خلاء تشکيل کلاسهاي حضوري را جبران کند گفت: دانشآموزان در اين روش با معلمان و دانشآموزان ديگر ارتباط برقرار مي کنند، در بحثها شرکت ميکنند و يک کلاس واقعي را شبيهسازي ميکنند اما براي دستيابي به اين هدف، نيازمند امکانات سختافزاري و نرمافزاري هستيم که به نظر ميرسد در مناطق روستايي به ويژه مناطق عشايري و محروم اين زيرساختها فراهم نيست. کلانتري افزود: اين موضوع به اصل عدالت آموزشي و آموزش براي همگان را خدشه وارد ميکند. همچنين به دليل عدمنظارت کافي بر فضاي مجازي و پايين بودن سطح سواد و مهارت ديجيتالي دانشآموزان به ويژه در مناطق عشايري، ممکن است آسيبهايي نيز بر آنان وارد شود. وي با بيان اينکه در شرايط فعلي، آموزش مجازي از طريق سه محور ارائه تلويزيوني، شبکه شاد و ديگر پيامرسانها در حال انجام است اظهار کرد: ما در پژوهشکده، پژوهشي انجام دادهايم که به برخي نتايج آن اشاره خواهم کرد. اين گزارش نشان ميدهد که آموزش در مناطق روستايي و عشايري در اين شرايط با چالشهاي بسيار جدي روبهروست و اگر اين روند ادامه يابد، احتمال ترک تحصيلي و افزايش نرخ بيسوادي در اين مناطق وجود دارد و تبعات آن ممکن است حتي در سالهاي بعد هم جبران نشود. به گفته سرپرست پژوهشکده آموزش و پرورش روستايي، عشايري و چند زبانه پژوهشگاه مطالعات آموزش و پرورش طبق اين گزارش، عليرغم اينکه ضريب نفوذ تلويزيون مناسب بوده، اما به دليل فراهم نبودن سخت افزارها و گيرندههاي ديجيتالي و عدم اسکان ثابت عشاير و عوامل مختلف ديگر، در واقعيت حدود 70تا 55 درصد دانشآموزان اين مناطق به شبکه هفت و شبکه چهار دسترسي دارند و فقط 50-45 درصد دانشآموزان از برنامههاي آموزشي تلويزيون استفاده ميکنند.
احتمال افزايش نرخ ترک تحصيل
وي ادامه داد: شرايط مناطق مرزي نيز متفاوت است؛ در مناطق مرزي به دليل تداخل امواج با تلويزيون کشورهاي همسايه، موضوع دوزبانگي، عدمتسلط والدين و حتي برخي از دانش آموزان به زبان فارسي بر مشکلات ميافزايد. با توجه به اينکه آمار بازمانده از تحصيل در مناطق روستايي و عشايري يکي از معضلات مهم آموزش و پرورش بوده و در سطح جهان هم سابقه دارد، شيوع ويروس کرونا و تعطيلي مدارس، احتمال افزايش اين نرخ را خواهد داشت. کلانتري با بيان اينکه ميزان استفاده از شبکههاي اينترنتي از طريق پيامرسانها و ارائه آموزش از طريق گروهها و کانالهايي که به اين منظور ايجاد شدهاند، نشان داد که درصد قابل توجهي از دانشآموزان مناطق روستايي و عشايري همزمان به اينترنت مناسب، گوشي هوشمند يا رايانه و لپ تاپ دسترسي ندارند گفت: در تحليل اين موضوع آمارگيري دقيق به تفکيک دسترسي دانشآموزان به اينترنت (پرسرعت، کم سرعت يا با اختلال)، دسترسي به گوشي هوشمند و يا رايانه و لپتاپ (متعلق به شخص دانشآموز يا اوليا) و توسعه زيرساختها نياز است که همکاري ساير نهادها را ميطلبد. سرپرست پژوهشکده آموزش و پرورش روستايي، عشايري و چندزبانه پژوهشگاه مطالعات آموزش و پرورش ادامه داد: از طرف ديگر، در شرايط اقتصادي فعلي، خانوادههاي کمدرآمد روستايي و عشايري توان مالي خريد ملزومات اين کار را ندارند. آموزش و پرورش ايران، جزو کشورهايي است که موضوع آموزش مجازي را با جديت پيگيري ميکند، اما به منظور موفقيت بيشتر به ويژه در مناطق روستايي و عشايري همکاري نهادها و سازمانهاي ديگر و بخش خصوصي و خيرين ضروري است. وي ادامه داد: در نهايت انتظار داريم تا تعيينتکليف وضعيت مدارس، نهادهاي مختلف بيشتر از هميشه در کنار آموزش و پرورش باشند. به عنوان مثال، علاوه بر ارائه تدريس، برنامههاي تبليغي مناسب در راستاي اهميت عدمتعطيلي آموزش در شرايط فعلي و تبعات ترک تحصيل دانشآموزان روستايي و عشايري در قالب پيام کوتاه، کارتون، انيميشن و... توسط رسانه ملي تهيه شود و به صورت پرتکرار قبل از پخش برنامههاي پرمخاطب هر روز پخش شود. کلانتري اضافه کرد: با عنايت به کوچ اولياي دانشآموزان عشاير بايد هرچه سريعتر تکليف مدارس روشن شود. از ستاد ملي کرونا ميخواهيم نظر به جمعيت کمکلاسهاي عشايري با رعايت پروتکلهاي بهداشتي مجوز برگزاري کلاسهاي عشايري و کلاسهاي کمجمعيت روستايي صادر شود.
