اقدام مثبتي كه بايد استمرار يابد
دليل استقبال كارشناسان و نخبگان
از آزادي و مرخصي زندانيان:
اقدام مثبتي كه بايد
استمرار يابد
آرمان ملي: يک ماه پس از شيوع کرونا در کشور، برخي سازمانها که در آن، افراد به حکم قانون نگهداري و آزادي آنها محدود ميشود، واکنشهاي عملياتي خود را آغاز کردند. در ابتدا، پليس آگاهي تهران اعلام کرد تمايلي براي نگهداري برخي مجرمان و متهمان در بازداشت ندارد و ترجيح ميدهد آنها را آزاد کند. رئيس پليس آگاهي به رسانهها گفت ناجا برخي مجرمان را براي جلوگيري از شيوع کرونا مرخص کرده است. پس از آن بود که قوه قضائيه هم رسما اعلام کرد بسياري از زندانيان حتي کساني که با اتهامات امنيتي، محکوميت يافته بودند را آزاد کرده است. سه روز پيش از سال جديد، غلامحسين اسماعيلي سخنگوي قوه قضائيه درباره اعطاي مرخصي به زندانيان گفت: بيش از 50درصد از زندانيان امنيتي از مرخصي استفاده کردند و فضاسازي که شد اين زندانيان از مرخصي محرومند درست نيست. يک هفته بعد، او تاکيد کرد که مرخصي نوروزي زندانياني که آزاد شدهاند، تا آخر فروردينماه تاييد شده است. اسماعيلي توضيح داد: در دستور رياست قوه قضائيه اولا مرخصي اعطايي به زندانياني که در اين ايام از مرخصي استفاده کردند و پانزدهم فروردينماه روز پايان مرخصي آنهاست، تا پايان فروردينماه تمديد شد. وي با اشاره به تاکيدات رئيس قوه قضائيه در مورد با تمديد مرخصيها و اعطاي مرخصيهاي جديد، شاخص اصلي براي مرخصي زندانيان را حسن رفتار آنها چه در دوران تحمل حبس و حضور در زندان و چه در ايام مرخصي بر اساس رفتاري که توسط ضابطين بهصورت مستمر مورد رصد و پايش قرار ميگيرد، اعلام کرد و افزود: اين حسن و نحوه رفتار است که وضعيت نحوه تمديد و ميزان آن و حتي مخالفت با اعطاي مرخصي به زندانيان را تعيين خواهد کرد. اين توضيحات پيش از آن صورت گرفت که برخي اخبار تاييد نشده حکايت از شيوع بيماري کرونا در برخي زندانها داشت و برخي رسانهها هم اعلام کردند شورشها و فرارهايي که در تعدادي از زندانها از جمله خرم آباد، اروميه، تبريز، سقز، شيراز و اهواز انجام شد، بهدليل ترس زندانيان از مرگ در اثر کرونا بوده است.
واکنشهاي داخلي و بينالمللي
همانطور که پيشبيني ميشد جامعه جهاني و نخبگان داخلي از اين اقدام قوه قضائيه استقبال زيادي کردند. سازمان ملل متحد در اقدامي پشتيبانيکننده از آزادي زندانيان بهعنوان «تضمين حق بر سلامت و حيات» ياد کرد. آزادي گسترده زندانيان با روشهايي مانند استفاده از آزادي مشروط، مرخصي نوروزي و مرخصي متصل به آزادي، مورد استقبال گسترده نخبگان در جامعه حقوقدان کشور قرار گرفت. دکتر سيدمحمد جندقي، حقوقدان و استاد دانشگاه درباره آزادسازيهاي اخير در زندانهاي کشور اعلام کرد اين اقدام کار خوبي بوده و جامعه از آن استقبال ميکند. رضا سليماني رئيس هيات مديره کانون وکلاي استان گلستان، هم ضمن استقبال از اقدام اخير قوه قضائيه در اعطاي مرخصي و آزادسازي تعداد زيادي از زندانيان در بحران کرونا و هنگام فرارسيدن نوروز گفت آزاد کردن آنها از مسئوليت دولت در حفظ جان زندانيان کاست و اقدام پسنديدهاي بود که امکان کامل رعايت بهداشت فردي اين محکومان در خارج از محيط زندان فراهم شد. وي افزود: قطعا نجات جان زندانيان به اين دردسرها ميارزد. شما هيچکار بزرگ و درستي را نميتوانيد انجام دهيد که هيچضرري نداشته باشد. هر جايي که بخواهيد دست بگذاريد و تغييري دهيد و کاري کنيد بهويژه اگر اين کار جمعي و در سطح يک کشور باشد، امکان ندارد مضراتي نداشته باشد ولي منافع عموم همواره بر منافع يک تعداد مقدم است. البته من بعيد ميدانم در عرض اين چند روز افزايش جرايم خرد خود را نشان داده و امنيت کاهش يافته باشد که پليس با قاطعيت بتواند بگويد به دردسر افتاده است. رئيس اتحاديه سراسري کانونهاي وکلاي دادگستري ايران (اسکودا) هم از آزادي زندانيان استقبال کرد و گفت: ميتوان از اين فرصت براي کاهش جمعيت کيفري زندانيان استفاده کرد. مرتضي شهبازي نيا استاد شناخته شده حقوق درباره آزادي بيش از 100هزار زنداني در روزهاي اخير گفت: بهطور کلي سياست کاهش جمعيت کيفري و جمعيت زندانها سياست ضروري و گريزناپذيري نظر ميرسد. به خصوص هنگامي که نسبت به جمعيت کشور ما و استانداردهاي بينالمللي، جمعيت زندانهاي ما بيشتر است که تا حدي به تعدد عناوين مجرمانه و رويکرد دادسراها و دادگاه به قوانين برميگردد. رويکرد جديد قوه قضائيه در توسعه شمول عفو نسبت به موارد گذشته و اعطاي مرخصي نوروزي بسيار مثبت است. قبلا برخي از محکومان معمولا مشمول عفو قرار نميگرفتند يا برخي مجازاتها، مشمول عفو نميشد ولي امسال گستره عفو و مرخصي بيشتر شده است. از اين جهت در آخرين عفو رهبري، تعداد قابل توجهي مشمول عفو قرار گرفتند که بسيار مثبت است.
