دردسرهاي کرونايي «تئاتر فجر»
دوره 39 در چه شرايطي برگزار ميشود؟
دردسرهاي کرونايي «تئاتر فجر»
تصميمگيري درباره شرايط برگزاري سيونهمين جشنواره بينالمللي تئاترفجر با توجه به وضعيت توليدات و اجراهاي تازه در ماههاي پيشرو زيرسايه «کرونا»، در هالهاي از ابهام قرار دارد. همهساله برگزاري جشنواره بينالمللي تئاترفجر با چالشها و دغدغههاي مختلفي همراه بوده است؛ از زمان انتخاب و معرفي دبير جشنواره و انتشار فراخوان و بخشهاي آن گرفته تا بودجهبندي، بخش بينالملل و شمايل برگزاري جشنواره. در دورههاي گذشته که دبير جشنواره بينالمللي تئاترفجر در فصل بهار معرفي و فراخوان جشنواره نيز نهايتا تا پايان خردادماه منتشر ميشد، بازهم زمان براي برنامهريزي بخشهاي مختلف و همچنين رايزني براي بخش بينالملل جشنواره کافي نبود. اما گويا وضعيت براي جشنواره سيونهم از تمامي دورههاي قبلي و حتي جشنواره سيوهشتم که با حواشي انصراف برخي گروههاي تئاتري مواجه شد هم پيچيدهتر است. با شيوع کرونا و تعطيلي اجراهاي تئاتري از اسفندماه سال 98، شرايط براي تئاتر ايران به شکل ديگري رقم خورده است. تمامي آثاري که در نوبت اجراي اسفند 98 و فروردين 99 قرار داشتند وضعيتشان بلاتکليف شده و اجراي مجدد آثارشان نيازمند زمان تمرين مجدد و همچنين وضعيت تعهدات کاري از قبل تعيين شده بازيگران و عوامل اجرا در دوران پساکرونا است.
معادله چند مجهولي «تئاتر99»
از سوي ديگر توليدات جديدي که در نوبت اجراهاي بهار و تابستان سال 99 قرار داشتند نيز با تعطيلي سالنهاي تئاتري و فعاليتهاي مختلف هنرهاي نمايشي از جمله تمرينها، وضعيت نامشخصي دارند و مشخص نيست با بازگشايي مجدد سالنهاي تئاتر نوبت اجرايي جديد آنها چگونه خواهد بود. نکته قابل تامل ديگر اين است که در معادله کرونايي تئاتر ايران يکي از مجهولات مهم مشخص نبودن زمان آغاز به کار مجدد تئاتر و سالنهاي تئاتري ايران است؛ هنوز مشخص نيست که تئاتر ايران ميتواند از فصل تابستان 99 فعاليت خود را از سر بگيرد يا نه. اينکه از سرگيري فعاليتهاي تئاتري نيز چگونه خواهد بود خود مجهول ديگري از معادله کرونايي تئاتر ايران است. در چنين وضعيتي و با توجه به اينکه طي دورههاي اخير جشنواره بينالمللي تئاتر فجر برآيندي از اجراهاي عمومي يکسال گذشته خود بوده و بههمراه تعدادي از آثار بينالملل برگزار ميشده، اينکه سيونهمين جشنواره بينالمللي تئاترفجر چگونه برآيند اجراهاي يک سال قبل خود خواهد بود، جاي سوال دارد. زيرا در خوشبينانهترين شکل ممکن اگر بحران کرونا براي تئاتر ايران در تابستان سال 99 به پايان برسد و گروههاي تئاتري اجراهاي خود را روي صحنه ببرند، بازهم زماني 4 ماهه و تعداد قابل توجهي از نمايشها از ليست اجراهاي تئاتر ايران کنار گذاشته ميشود. نبايد اين مهم را فراموش کنيم که با از سرگيري فعاليت تئاتر در دوران پساکرونا بازهم توليدات نمايشي نيازمند زمان تمرين هستند و به سرعت نميتوانند اجراهاي خود را آغاز کنند.
کرونا؛ معضل بينالمللي
در اين شرايط، وضعيت بخش بينالملل جشنواره سيونهم نيز بسيار مبهم است زيرا بحران کرونا گريبان تئاتر سراسر جهان را گرفته و گروههاي تئاتري بينالمللي نيز وضعيت فعاليت مشخصي براي خود متصور نيستند از اينرو رايزني براي حضورشان در جشنواره بينالمللي تئاتر ايران نميتواند چشمانداز روشني داشته باشد. در اين وضعيت شايد براي برگزاري سيونهمين جشنواره بينالمللي تئاتر فجر راهکار ديگري در نظر گرفته شود و آن برگزاري جشنواره همچون دورههاي دهههاي 70 و نيمه اول 80 است که طي آن جشنواره اجراهاي سال جديد تئاتر ايران را تعيين ميکرد، يعني توليدات جديد تئاتر ايران در جشنواره سيونهم ارائه و پس از آن بخش اعظمي از اجراهاي عمومي تئاتر ايران در سالنهاي دولتي مشخص شود. البته چنين شيوهاي نيز در شرايط فعلي بهراحتي شدني نيست، زيرا بازهم وضعيت و زمان از سرگيري فعاليتهاي تئاتر ايران در دوران پساکرونا و در عين حال دبير جشنواره و فراخوان آن نيز مشخص نيست. يک راهکار ديگر هم ميتواند برگزارنشدن سيونهمين جشنواره بينالمللي تئاتر فجر با در نظرگرفتن شرايط کرونايي تئاتر و اختصاص بودجه جشنواره به توليدات تئاتري و برنامهريزي منسجم و دقيقتر براي برگزاري اين دوره از جشنواره در سال آينده باشد.
در انتظار جمعبندي شرايط هستيم
در همين راستا قادر آشنا مديرکل هنرهاي نمايشي درباره وضعيت سيونهمين جشنواره بينالمللي تئاترفجر و انتخاب و معرفي دبير آن، به مهر گفت: در حال بررسي وضعيت انتخاب دبيران جشنوارههاي تئاتري از جمله جشنواره بينالمللي تئاتر فجر هستيم. وي يادآور شد: نکتهاي که بايد به آن توجه کنيم اين است که دبيران جشنواره را به سرعت ميتوان انتخاب و معرفي کرد ولي موضوع اساسي اين است که ببينيم زمان و وضعيت فعاليت مجدد تئاتر در دوران پساکرونا چگونه خواهد بود. مديرکل هنرهاي نمايشي با بيان اينکه منتظريم تا شرايط و وضعيت فعاليت مجدد تئاتر ايران مشخص شود، اظهارکرد: با مشخص شدن اين موضوع با آيندهاي مشخص برنامهريزيها را انجام ميدهيم. آشنا در پايان سخنان خود تاکيد کرد: تلاش ميکنيم تا با بررسي شرايط در خصوص چگونگي برگزاري جشنوارههاي تئاتر از جمله سيونهمين جشنواره بينالمللي تئاترفجر به يک جمعبندي برسيم و بعد از آن دبيران جشنواره را انتخاب و معرفي کنيم.
