يکي از شايعترين کارهايي که اغلب ما انجام ميدهيم، خوددرماني است. سرمان درد ميکند، قرص ميخوريم. مدتي معده درد داريم، سر خود يک دوره قرص مخصوص معده را ميخوريم. در زمان کرونا شايعاتي را ندانسته پخش ميکنيم و کار را براي کادر درمان سخت ميکنيم. بهتر است براي يکبار هم که شده اطلاعات پزشکي خودمان را بالا ببريم. بارها بيمار شدهايم و از بيماري خود درکي نداشتهايم. در بعضي موارد به کسي که فشار خون او بالا بوده است، نمک دادهايم به احتمال اينکه شايد فشارش پايين باشد و متاسفانه عواقب بدي را چشيدهايم. درست است ما پزشک نيستيم اما شناخت خودمان را بايد بالا ببريم. در طرحهاي ارتقاي سلامت افراد جامعه شرکت کنيم و دانش خودمان را بيشتر کنيم.
خوددرماني؛ از چاله به چاه افتادن
يکي از شايعترين کارهايي که اغلب ما انجام ميدهيم، خوددرماني است. سرمان درد ميکند، قرص ميخوريم. مدتي معده درد داريم، سر خود يک دوره قرص مخصوص معده را ميخوريم. شايد يکي از علتهايش اين باشد که بسياري از داروخانهها بدون اينکه نسخه بخواهند دارو در اختيار ما قرار ميدهند. اما بد نيست بدانيم چرا ميگوييم خوددرماني نکنيم.
اغلب مردم بدونتجويز پزشکان دارو ميخورند. مردم براي اينکه زمان ندارند يا هزينه پزشک و نسخه برايشان مقرونبهصرفه نيست، به خوددرماني روميآورند. بعضي اوقات ميخواهيم دردمان سريع آرام شود، بعضي اوقات واقعا آنقدر خوددرماني کردهايم که به اين کار عادت کردهايم و علتهاي ديگري که همه و همه ما را به خوددرماني ميکشانند. خوددرماني اما ممکن است در ابتدا ما را راضي نگه دارد اما عواض جانبي اين اقدامات ناآگاهانه را بايد در نظر داشته باشيم. خوددرماني ميتواند منجر به بروز حساسيت، عادت، بدتر شدن بيماري، تشخيص نادرست، ناتواني و حتي مرگ شود. به همين دلايل است که خوددرماني ما را از چاله درد به چاه بزرگي مياندازد. شناخت خودمان را از بيماريها بالاتر ببريم و با مراجعه به پزشک حرف آخر را از او بشنويم. برنامههاي تلويزيوني و راديويي سلامت، وبسايتهاي معتبر و حتي برخي پادکستها به ما کمک ميکنند که اطلاعاتمان را بالاتر ببريم و به نحوي در سلامت جامعه شريک باشيم.
به شايعات دامن نزنيم
خوددرماني و خودتجويزيهاي ما خودشان را در برخي نقاط حساس بيشتر نشان ميدهند. کادر درماني چيزي ميگويند و ما چيز ديگري. به عنوان مثال در شيوع ويروس کرونا، برخي اوقاع شايعاتي از جانب مردم دست به دست ميشد که کادر درمان را درگيرتر ميکرد. مردم به يکديگر ميگفتند الکل صنعتي هم براي ضدعفوني مناسب است. برخي سوپرمارکتهاي سودجو نيز مداخله ميکردند و در نتيجه جان بسياري از مردم به خطر ميافتاد. در اپيدميها بايد به منابع رسمي بهداشت کشور و منابع رسمي توجه کنيم. شناختمان را بالا ببريم و توجه داشته باشيم کادر درماني حرف آخر را ميزنند. اگر ما فکر ميکنيم آلودگي ويروس کرونا با نمک و سرکه از بين ميرود و آن را به ديگران توصيه ميکنيم، دست به تزريق شايعاتي زدهايم که سلامت يک جامعه را به خطر مياندازد. بهتر است در زمانهاي حساس بيشتر به فکر يکديگر باشيم و به شايعات دامن نزنيم.
طرحهاي ارتقاي سلامت
اگر ميخواهيم مشارکت بيشتري در وضعيت سلامت خود و خانوادهمان داشته باشيم، بهتر است در طرحهاي عمومي ارتقاي سلامت شرکت کنيم. طرحهاي عمومي ارتقاي سلامت با هدف کنترل ديابت، شناخت آن، کنترل فشار خون، تراکم و پوکي استخوان انجام ميشود و مردم ميتوانند با حضور در اين رويدادها سلامت خودشان را بيشتر بشناسند، آگاهتر شوند و در عين حال کيفيت زندگي خودشان را نيز بالاتر ببرند.