اقدامات ديگري نيز براي ماه مبارک رمضان در نظر گرفته شده است، طبق اعلام پليس پايتخت، امسال در ماه رمضان به اصناف اجازه فعاليت تا سحر داده ميشود، سازمان مديريت ميادين شهرداري تهران نيز اعلام کرده است که ميادين ميوه و تره بار در سطح شهر تهران همزمان با آغاز ماه مبارک رمضان نسبت به عرضه کالاهاي اساسي به شهروندان اقدام ميکنند؛ پايتخت نشينان ميتوانند تا 30 دقيقه پيش از اذان مغرب کالاهاي مورد نياز خود را از 245 ميدان و بازار ميوه و تره بار تهيه کنند. چندي پيش محسنهاشمي، رئيس شوراي شهر تهران، در توئيتي نوشت: «با توجه به آنکه وزارت بهداشت، حمل ونقل عمومي را مهمترين عامل شيوع کرونا و موثرتر از فعاليت مدارس و دانشگاهها و اصناف اعلام کرده، نگراني جدي در مورد ايجاد موج شيوع کرونا وجود دارد که همزماني آن با ماه رمضان و تضعيف سيستم ايمني شهروندان روزه دار، پيامدهاي نگران کنندهاي را بهدنبال دارد.»
امکان نظارت بر افطاريها وجود ندارد
در ارتباط با اين موضوع، گيتي خزاعي، جامعهشناس به ايرناپلاس ميگويد: «بخش عمده مراسم مربوط به ماه رمضان، چه افطاريها و چه مراسم مربوط به شبهاي قدر در خانهها و توسط اشخاص حقيقي و کاملا خصوصي برگزار ميشود؛ آن هم در شرايطي که نه امکان نظارت بر آنها وجود دارد و نه دولت از برگزاري آنها مطلع ميشود و اگر هم باخبر شود، امکان محدود کردن آنها براي دولت وجود ندارد. ستاد ملي مقابله با کرونا با همکاري کارشناسان و متخصصان اجتماعي، رسانهاي و فرهنگي بايد هرچه سريعتر دستورالعملها و راهنماييهاي دقيقي را براي ماه رمضان، براي بهرهبرداري عموم مردم جامعه و با لحاظ تمامي فعاليتهاي روزمره، تهيه و اين پروتکلها و دستورالعملهاي آموزشي را به ذکر جزئيات در اختيار عموم مردم قرار دهد.»
وقتي همه چيز عادي است
يک جامعه شناس در اين رابطه به «آرمان ملي» ميگويد: وقتي کشور به شرايط عادي بازگشته و دولت دستور بازگشايي همه مراکز تجاري و اقتصادي را داده، دور از ذهن نيست که اماکن مذهبي، فرهنگي همچون سينماها و حتي استاديومها نيز بهزودي بازگشايي شوند و اين ميتواند براي آينده فاجعه بار باشد. سعيد معيدفر در ادامه ميافزايد: متاسفانه در چند روز اخير شاهد بودهايم که مردم با خطر کرونا، عادي برخورد ميکنند و انگار شيوع کرونا در کشور، ريشهکن شده است. اين موضوع را در وسايل حملونقل عمومي و در معابر ميبينيم. آمار مبتلايان به کرونا نيز از سوي وزارت بهداشت هر روز با کاهش روبهروست و اعلام ميکنند همه چيز در کنترل است، طبعا مسئولان و متوليان اماکن مذهبي و زيارتي وقتي ميبينند بوستانها و تفرجگاهها باز شده است، آنها نيز ميگويند که چرا مراسم و مجالس ديني شامل محدوديت ميشوند؟ با اين مسيري که دولت باز کرده و شيوع کرونا و سلامت مردم در کشور بعد از فعاليتهاي اقتصاد، اولويت دوم شده است، به همه بخشهاي ديگر نيز تسري پيدا خواهد کرد و هيچکسي نميتواند بگويد که با اين روند در آينده چه خواهد شد. بديهي است که بقيه بخشهاي کشور بهدنبال رفع محدوديتها ميروند. وي با اشاره به روش اين روزها مبني بر «يکي به نعل ميزند، يکي به ميخ» ميافزايد: آنها در حالي از مردم ميخواهند که در خانههايشان بمانند که همه مراکز اداري و اقتصادي را بازگشايي کردهاند. از سوي ديگر عنوان ميکنند که مردم در رفت و آمدشان نظافت را رعايت کنند، در حالي که قيمت وسايل پيشگيري از کرونا به چندين برابر رسيده است. با وجود اينکه اکثر مراکز کشور بازگشايي شده است، بهطور قطع در روزهاي آينده دستور بازگشايي مساجد، اماکن متبرکه و مذهبي از سوي ستاد مبارزه با کرونا صادر ميشود و تجمعات مردم در شرايطي که دولت امکان کنترل و اجراي طرح فاصلهگذاري اجتماعي در اين اماکن را ندارد، ميتواند براي بسياري از مردم خطرناک باشد.
روزه در زمان شيوع بيماري
با نزديک شدن به ماه رمضان، برخي از مراجع تقليد نظرات فقهي خود را درباره گرفتن روزه در زمان شيوع ويروس کرونا اعلام کردهاند، پايگاه اطلاع رساني دفتر مقام معظم رهبري فتواي حضرت آيتا... خامنهاي درباره روزه ماه رمضان هنگام شيوع بيماري کرونا را به شرح ذيل منتشر کرد: روزه بهعنوان يک تکليف الهي در حقيقت نعمت خاص خداوند بر بندگان است و از پايههاي تکامل و اعتلاي روحي انسان به شمار ميرود و بر امتهاي پيشين نيز واجب بوده است. از آثار روزه پديد آمدن حالت معنوي و صفاي باطن، تقواي فردي و اجتماعي، تقويت اراده و روحيه مقاومت در برابر سختيهاست و نقش آن در سلامت جسم انسان نيز روشن است و خداوند اجر عظيمي براي روزهداران قرار داده است. روزه از ضروريات دين و ارکان شريعت اسلام است و ترک روزه ماه مبارک رمضان جايز نيست مگر آنکه فرد، گمان عقلايي پيدا کند که روزه گرفتن موجب: ايجاد بيماري، يا تشديد بيماري، افزايش طول بيماري و تاخير در سلامتي ميشود، در اين موارد روزه ساقط ولي قضاي آن لازم است، بديهي است در صورتي که اين اطمينان از گفته پزشک متخصص و متدين نيز به دست آيد، کفايت ميکند. بنابراين اگر فردي نسبت به امور ياد شده خوف و نگراني داشته و اين خوف منشأ عقلايي داشته باشد، روزه ساقط ولي قضاي آن لازم است». آيتا... حسين وحيد خراساني، آيتا... ناصر مکارم شيرازي، آيتا... علي سيستاني و آيتا... موسي شبيري زنجاني گفتهاند که در صورتي که گرفتن روزه احتمال ابتلاي فرد به بيماري را افزايش دهد، ميشود از اين کار خودداري کند.