بازگشت مصطفی معین به گود سیاست
آرمان ملي- مطهره شفيعي: اصلاحطلبان همواره نيروهايي براي روزهاي خاص مانند انتخاباتها دارند؛ نيروهايي که براي مردم شناخته شده هستند اما چند صباحي از حضور علني در عرصه سياست خودداري ميکنند تا در موقع لزوم به ميدان بيايند. يکي از اين افراد مصطفي معين است که سالهاست از ميدان سياست کنار کشيده تا از کنار ميدان و نيمکت مربيان نظارهگر عملکرد سياسي سياستمداران باشد. معين در دور اول نهمين دوره انتخابات رياستجمهوري با حدود 4 ميليون رأي در آراي شمارش شده از ميان هفت نامزد در رتبه پنجم قرار گرفت. معين پس از انتخابات رياستجمهوري ايران (1384)، با نوشتن بيانيهاي به نتايج اين انتخابات اعتراض کرد و در مطلبي که در سالگرد انتخابات84 نوشته به شعارهاي انتخاباتي خود در آن انتخابات اشاره کردهاست: «شعارم اين بود که کسي را به زور به بهشت نخواهم برد.» پس از آن حسن روحاني نيز در کسوت رياستجمهوري ايران، همين جمله را به کار برد. مصطفي معين در دهمين دوره انتخابات مجلس هم از حوزه انتخابيه شيراز، ثبت نام کرد اما شوراي نگهبان صلاحيت او را براي حضور در انتخابات تأييد نکرد. معين در 4 سال اخير بسيار کم سخن گفت و در جلسات سياسي حضور پررنگي نداشت، اما چند صباحي است که ظاهرا به عرصه سياست بازگشته و ميخواهد نقش خود را تقويت کند. اما چرا معين سکوت کرد و چرا به عرصه بازگشت؟ شايد کمي غريب بود که او در دي ماه سال گذشته بگويد: «من ارتباط نزديک و سازمانيافتهاي با تشکلها و چهرههاي شاخص اصلاحطلب يا اصولگرا ندارم و اطلاع دقيقي هم از مباحث و تصميمات آنها ندارم». اما با مرور عملکرد او از سال 94 تا امروز اين تغييرات و اظهارات قابلپذيرش خواهد شد.
چرا معين سکوت کرد؟
معين هرازگاهي لب به سخن ميگشود اما از اسفند 94 که صلاحيتش براي حضور در انتخابات مجلس رد شد از نقشآفريني علني در گود سياست اصلاحطلبي خودداري کرد؛ چراکه براي او چندان ساده نبود که صلاحيتش 10 سال قبل از انتخابات مجلس دهم يعني براي انتخابات رياستجمهوري نهم تاييد شده بود اما در سال 94 نامش را در ليست ردصلاحيتشدگان ببيند. معين در سالهاي سکوتش فرصتي داشت تا به ارزيابي دقيق عملکرد اصلاحطلبان و اصولگرايان بپردازد و به اين نتيجه برسد: «از چند سال قبل به اين طرف خود من هم بارها نسبت به ضرورت و ارزشمند بودن وجود گرايشهاي مختلف و اصيل سياسي براي رشد جامعه، چه اصولگرا باشد يا اصلاحطلب تاکيد کردهام. گفتم که برعکس اگر قرار بر رانتخواري، آقازادگي يا سوءاستفاده از قدرت و بيتفاوتي در مقابل مشکلات مردم و گروههاي محروم و آسيبديده باشد، تفاوتي بين اين جناح يا آن جناح سياسي نخواهد بود. متاسفانه هر دو جناح سياسي پايگاه اجتماعيشان را تا حد زيادي از دست دادهاند.»
چرا معين به سياست بازگشت؟
در خاطر بسياري هست وقتي مصطفي معين براي انتخابات مجلس دهم ثبتنام کرد چنين گفت که براي عذابوجدان نگرفتن و انجام وظيفه به اين عرصه وارد شده است. بنابراين مشخص است که هدف او رسيدن به قدرت نيست و نسبتي با حفظ کرسي قدرت با هر شرايطي ندارد. مانند 18 تيرماه 78 که دانشجويان دانشگاه تهران در خوابگاه کوي دانشگاه در اعتراض به بسته شدن روزنامه سلام تجمع کردند و نيروي انتظامي براي مقابله با تجمع دانشجويان وارد کوي شد. پس از آن بود که معين از جايگاه وزارت علوم استعفا داد و حفظ جايگاه دانشجويان را مقدم بر جلوس کرسي وزارت دانست. اکنون فعاليتهاي معين خبر از بازگشت او به گود عملي سياست ميدهد و شايد اين بار خلأها و ناکارآمديهايي در جبهه اصلاحات مشاهده کرده که براي دوري از عذابوجدان و کمک به اصلاحطلبان به عرصه بازگشته است يا شايد نتايج انتخابات مجلس يازدهم براي او به مثابه زنگ خطري بود که ترجيح داد با بازگشت به عرصه سياست با شخصيتهايي مانند سعيد حجاريان و تاجيک و... همراه شود تا به راهکارهايي بينديشند که بتوانند مشکلات احتمالي ناشي از تصميمات مجلس يازدهم را کم کنند.
معين امروز غريبه با معين ديروز
اما معين امروز تفاوتهايي با معين سال 94 و قبل از آن دارد. معين سال 94 و قبل از آن خود را مدافع بيچون و چراي جريان اصلاحات ميدانست و چندان به انتقاد علني به اين جريان اعتقاد نداشت؛ اما از سال 94 رويه خود را تغيير داد و به ارائه راهکار همراه نقد پرداخت. او اخيرا چنين گفته است: «مردم ما ديگر حوصله و تحمل دعواي بين جناحهاي سياسي يا جنگ قدرت مسئولان را ندارند و اعتنايي هم به آنها نميکنند. مردم به دنبال رفع مشکل معيشت، اشتغال، زندگي شرافتمندانه و مطالبات اقتصادي و اجتماعي خود هستند.» حتي در شرايطي که اغلب اصلاحطلبان معتقد هستند که مجلس اصولگرا با دولت اعتدالي با مشکل مواجه ميشود، معين نظر ديگري دارد و ميگويد: «پيشبيني من تشديد تنش ميان دولت و مجلس و کشيده شدن آن به سطح رسانهها و جامعه در حدود دو سال باقيمانده دولت روحاني نيست! دولتي که انسجام دروني و استراتژي مشخصي نداشته باشد به ناچار خود را با مجلسي يکدست و هماهنگ با سياستها و منويات مقام معظم رهبري انطباق خواهد داد. چگونگي تداوم بحران کرونا قابلپيشبيني دقيق نيست و کم و بيش تا چند ماهي ادامه خواهد داشت و پيامدهاي رواني، اجتماعي و اقتصادي آن تا پايان سال جاري و حتي سالهاي بعد گريبانگير کشور خواهد بود.» در پايان بايد چنين نتيجه گرفت که معين ديروز که تنها در انديشه تفکر اصلاحطلبي بود امروز ديگر فراتر از مرزهاي اصلاحطلبي رفته و به اين نتيجه رسيده که هر دو جناح نيازمند اصلاح هستند تا بتوانند کمکي به کشور کنند. معين درصدد است مشي خود يعني خدمت برتر از قدرت را در بين سياسيون مطرح کند و به آنها اطمينان دهد مردم ملعبه دست آنها نيستند.
