شيوع ويروس کرونا جهان را در وضعيت نامعلومي فرو برده و انتشار اخبار مربوط به همهگيري بيماري بيوقفه ادمه دارد. به اعتقاد روانشناسان، اين مسائل ميتواند بر سلامت رواني مردم تاثير منفي داشته باشد، بهويژه کساني که به مشکلاتي مثل اضطراب و اختلال وسواس فکري-عملي دچار هستند. در توصيه هاي سازمان بهداشت جهاني براي حفظ سلامت رواني آمده است: «از تماشا کردن، خواندن يا گوش کردن به اخباري که باعث اضطراب يا اذيت شما مي شود، خودداري کنيد. بيشتر اطلاعاتي را در اين باره بيابيد که چگونه براي محافظت از خود و عزيزانتان برنامه ريزي کنيد. اطلاعات را در ساعت هاي مشخصي دريافت کنيد.» دانستن اين نکته که استرس فراوان چه پيامدهايي براي جسم افراد دارد موضوع تازهاي نيست. «عصبي بودن»، عبارت عاميانهاي که سالهاست منشآ بسياري از بيماريها شناخته ميشود، يک پيام روشن دارد و آن اينکه، روح و جسم آدميزاد آنچنان با هم در تعامل است که براي بيمار شدن تنها لازم نيست از همان ابتدا فيزيک بدني دچار خللي شود، بلکه هر نوع اختلالي در ذهن و روان ميتواند به بدن آسيب برساند.
هشدار به مردم
در اين بين محمدرضا نجارزادگان، دبير علمي کارگروه آسيبهاي اجتماعي مجلس، با بيان اينکه اضطراب ايجادشده در پي شيوع کرونا ميتواند زمينهساز سونامي ابتلا به اختلالات رواني در جامعه باشد، حضور کارشناسان سلامت روان در بيمارستانها و ستاد مقابله با کرونا را نقطه پايان اين مشکل دانست . وي همچنين اظهار کرد: شيوع بيماري کرونا يک همهگيري جهاني است که مشابه آن آخرين بار صد سال قبل در پي اپيدمي آنفلوآنزاي اسپانيايي ايجاد شده و باعث مرگ و مير ميليونها نفر در سراسر جهان شده بود.
آثار رواني اغراق در آمار
دبير و مشاور علمي کارگروه آسيبهاي اجتماعي مجلس شوراي اسلامي، در بيان تبعات اغراق در بيان آمار فوتشدگان ناشي از ابتلا به بيماري کرونا، ادامه داد: اعلام آمار مبتلايان و فوتشدگان در پي شيوع بيماري کرونا اقدامي در جهت شفافيت و گردش آزاد اطلاعات است، اما انتشار اخباري که اين آمار را کذب دانسته و سعي در بزرگنمايي در اين بخش را دارند باعث ميشود که تعدادي از افراد که از زمينه ابتلا به بيماريهاي اضطرابي و اختلالات رواني برخوردار هستند به علائم شديد اضطراب دچار شوند، کما اينکه در هفتههاي گذشته بهويژه در استانهاي شمالي شاهد مراجعه افرادي به مراکز درماني بوديم که بهدليل شوک ناشي از شنيدن خبر مرگ نزديکانشان ناشي از بيماري کرونا و ترس از ابتلا به اين بيماري دچار اختلالات رواني شده بودند. اين متخصص اعصاب و روان يادآور شد: يکي از موارد مغفول مانده در درمان بيماري کرونا اين است که بعد از اتمام دوره همهگيري ويروس کرونا تا ماهها بايد شاهد مراجعه افرادي با اختلالات رواني ناشي از مشکلات و استرس مرتبط با اين دوره باشيم که شايعترين آن اپيدمي وسواس و افسردگي خواهد بود.
کرونا ترس دارد، اما ...
يک روانشناس در اين رابطه معتقد است شرايط فعلي ميتواند بسترساز ايجاد اختلالات رواني بسياري در جامعه شود، بهروز رجبي در ادامه ميگويد: اتفاقي که در حال حاضر در سطح کلان جامعه رخ ميدهد انتشار ترس و نگراني و دلهره براي همه مردمي است که نبايد اجازه دهند زندگي عاديشان فلج شود. همه ميدانيم که اين ويروس جدي است، خطرناک است و بايد براي دور ماندن از آن مراقب بود و تمامي توصيههاي بهداشتي را رعايت کرد. اما رعايت اين موارد بايد در همان حدود تعيينشده باقي بماند و نبايد به شکل ترسي وسيع در جامعه گسترش پيدا کند. در غيراين صورت بايد منتظر ايجاد اختلالات رواني بسياري طي ماههاي آينده در سطح کشور باشيم. او با اشاره به برخي از اين اختلالات ميگويد: افسردگي قطعا يکي از همين موارد خواهد بود. مردمي که مدتها در خانه ماندهاند، از دورهميهاي خانوادگي دور شروع شدهاند، در آستانه عيد نوروز نتوانستهاند از خوشيهاي هميشگي لذت ببرند و مواردي شبيه به اين باعث ميشود درصد ايجاد افسردگي به شدت بالا برود. از سوي ديگر، وسواس فکري هم جزو اختلالاتي است که در افرادي که زمينهاش را داشتهاند پيدا خواهد شد و براي ساير افرادي هم که زمينهاي نداشته اما به خاطر اين وضعيت تحت تاثير جو قرار گرفتهاند، ميتواند به وجود آيد.