کدام گزينه مناسب طبيعت تهران است؟
چنار، کاج يا درختان ميوه
کدام گزينه مناسب طبيعت تهران است؟
در تهران با 751 کيلومتر مربع وسعت و تراکم جمعيت 10 تا 12 ميليونياش نياز بيشتري براي کاشت درخت و تأمين ريههاي تنفسي احساس ميشود. بيش از 600 گونه درختي و درختچه بومي و بومي شده در کشور ايران وجود دارند، که ميتواند بهترين گزينه براي کاشت در مناطق مختلف کشور باشند چون از بهترين شرايط تطبيقي برخوردارند. مصطفي خوشنويس عضو هيات علمي مؤسسه تحقيقات جنگلها و مراتع در گفتوگو با مهر با بيان اينکه کاشت درخت در حومه شهر و داخل شهر داراي قواعد متفاوتي دارد، اظهار داشت: اگر در محيط داخل شهر حدود 5 تا 10 درصد گونههاي کاشته شده از جمله گونههاي غيربومي باشند، از نظر کارشناسي ايرادي ندارد، حتي اگر اين کاشت به حدود 20 درصد هم برسد بلامانع است. وي افزود: اما در محيطهاي برونشهري بيشترين درصد آنها بايد از جمله گونههاي بومي باشد. عضو هيات علمي موسسه تحقيقات جنگلها و مراتع در خصوص نحوه کاشت در کمربندهاي سبز شهري نيز توضيح داد: بهتر است از گونههاي بومي براي ايجاد کمربند سبز بهره گرفته شود چون عمدتاً گياهان غير بومي نياز آبي بيشتري نسبت به گياهان بومي دارند.
گياهان خشکي پسند ايدهآلترند
وي افزود: از آنجا که کشور ما طبيعت خشک و نيمهخشکي داشته و سرمايههاي آبي کمي در اختيار داريم و ميانگين بارندگي ساليانه حدود 50 ميليمتر برآورد شده است که اين مقدار يک سوم ميانگين جهاني بارندگي کاشت گياهان از گونههاي خشکي پسند گزينه ايدهآلتري محسوب ميشود. اين جنگل شناس در پاسخ به اين سوال که آيا در سالهاي گذشته در کاشت درخت و درختکاري اشتباه عمل کردهايم پاسخ داد: روش درختکاري و جنگلکاري ما ايراد نداشته موضوع اين است که در انتخاب گونه اشتباه عمل کردهايم چون عمدتاً درختکاريها بدون شناخت گونه و بدون نظر کارشناس درختکاري بوده است. خوشنويس کاشت درخت تبريزي انواع صنوبرها، چنارها و اقاقيا را در محيط شهري تهران اشتباه دانست و گفت: اينگونهها نياز آبي بالايي دارند به همين دليل کاشت آنها در مورد شهري اشتباه است. وي نهالکاري و درختکاري را يک پروژه 2 تا 5 ساله عنوان کرد و اظهار داشت: نبايد يکشبه تصميم بگيريم، با روشهاي کارشناسانه با توجه به آب و هوا و شرايط خاص بايد نهال مناسب هر منطقه را پرورش دهيم. خوشنويس تاکيد کرد: نقص کار ما درختکاري يکشبه عمل کردن است، وقتي به يکباره تصميم ميگيريم، مجبوريم از گونههاي انتخاب کنيم که مناسب است اما عمدتاً وارداتي هستند. وي گونههايي همچون بلوط، ارس، داغداغان و زبان گنجشک را براي طبيعت شمال تهران مناسب دانست و ابراز داشت: براي فضاهاي کوچک خانگي اين گونهها به دليل ريشههاي بلند مناسب نيستند چراکه به ساختمان آسيب وارد ميکنند. اين کارشناس جنگل در خصوص کاشت گونههاي مناسب با طبيعت جنوب تهران نيز توضيح داد: کاشت درختچه گز و زيتون تلخ بومي شده با هم بهترين گزينه است اما باز هم توصيه ميکنم براي کاشت نهال و درختچهها با کارشناسان منابع طبيعي مشورت شود راهش همين است که به اداره منابع طبيعي منطقه مراجعه کنيد.
بيش از اندازه کاج نکاريد
خوشنويس در خصوص اختلافاتي که در خصوص کاشت درخت کاج در طبيعت ايران در ميان کارشناسان وجود دارد نيز اين طور اظهار داشت: کاشت بيش از 5 درصد درخت کاج در ميان ديگر درختان به صلاح نيست چون اينگونه خسارت زياد به بافت خاک ميزدند و به زبان سادهتر خاک را خراب ميکند.هادي کيادليري رئيس انجمن جنگلباني ايران و استاد منابع طبيعي دانشگاه نيز در گفتوگو با مهر در خصوص درختکاري در محيطهاي شهري اين طور توضيح داد که درختکاري با جنگلکاري دو موضوع متفاوت است و جنگل يک اکوسيستم محسوب ميشود در حالي که در خط يک عنصر از اين جنگل بوده و بسيار شکنندهتر است. وي بهترين الگو براي کاشت درختان در هر منطقه را با الهام گرفتن از گونههاي بومي آن منطقه دانست و گفت: در کاشت درخت در مناطق شهري علاوه بر سازگاري اکولوژيکي، آلودگي صوتي و چشمانداز و تنوع رنگي هم مدنظر قرار ميگيرد به همين دليل است که سوزني برگها مثل انواع کاج مورد توجه هستند.
آميخته بکاريد
اين کارشناس حوزه جنگل با تاکيد بر اينکه در کاشت درخت، بهترين الگو براي ما طبيعت است، آميخته کاري را بهترين روش براي بقاي درختان دستکاشت عنوان کرد. وي در ادامه توصيه کرد: به صورت يک دست از يک گونه کاشته نشود اگر يک دست و بدون تنوع درخت بکاريم با يک بيماري و آفت تمامي درختان از بين ميرود اما تنوع ضامن پايداري درختان است. رئيس انجمن جنگلباني ايران کاشت درختان ميوه را براي حيوانات شهري مفيد عنوان کرد و ابراز داشت: بسياري از پرندگان حيوانات شهري از ميوههاي درختان تغذيه ميکنند. کيا دليري کاشت سوزني برگها در ارتفاعات را از نظر علمي نادرست دانست و گفت: از آنجايي که درخت سوزني برگ با کوچکترين حرارتي دچار آتشسوزي ميشود و مستعد بيماري است و به سرعت از بين ميرود بهتر است در ارتفاع کاشته نشود. وي ارتفاعات تهران را مناسب کاشت درختاني مثل شير خشت زبان گنجشک و انواع درختان بادام دانست و گفت: در مناطق شهري تهران سوزنيبرگها به کاهش آلودگي صوتي کمک ميکنند به خاطر اينکه تاج بيشتري دارند.
سرو هميشه سبز را فراموش نکنيد
رئيس انجمن جنگلباني ايران با اشاره به اينکه هميشه سبز بودن سرو اينگونه درختي را براي کاشت در مناطق شهري مناسب کرده است گفت: سرو با وجود اينکه از جمله گونههاي خوب براي محيطهاي شهري محسوب ميشود، اما به دليل ريشههاي قطور و جانبياش، باعث از بين رفتن جداول و موزاييکها ميشود، البته همين ريشهها ميتواند در تأمين آب به اين گياه کمک کند.
