بعید است قیمت نفت به 30 دلار برسد
آرمانملي- امير داداشي: اين روزها بازار نفت بهعلت شيوع کرونا افتوخيزهاي کمسابقهاي را تجربه ميکند. بهدنبال انتشار اين ويروس در بيش از 60 کشور جهان، از هفتههاي قبل قيمت طلاي سياه وارد مدار نزولي شد و تا 46 دلار در هر بشکه کاهش يافت. اين روند بسياري از کارشناسان را بر آن داشت تا بهاي 30 دلاري را بر هر بشکه نفت پيشبيني کنند. چراکه از يکسو، چين بزرگترين مصرفکننده نفت جهان اين روزها درگير مقابله با کروناست و بهنظر ميرسد حداقل تا يکي دو ماه آينده همچنان کمتر از شرايط عادي در تقاضاي موجود در بازار را بالا ببرد. با اين حال تلاش برخي از کشورهاي عضو اوپک براي کاهش توليد باعث شده تا طي دو روز گذشته بازار جهاني وارد فاز جديدي شود و دوباره قيمت نفت به بالاي 50 دلار بازگردد. حال چشم فعالان اين بازار به نشست آتي اوپک دوخته شده است. نشستي که گفته ميشود اعضاي اوپک بر سر کاهش توليد به توافق خواهند رسيد. البته در روزهاي گذشته با تلاش عربستان و روسيه، توليد نفت منطقه به پايينترين حد خود پس از سال 2009 رسيده است. در اين زمينه «آرمان ملي» گفتوگويي با مويد حسينيصدر، تحليلگر بازار انرژي و نفت، انجام داده است که در ادامه ميخوانيد.
بازار نفت اين روزها را تحتتاثير اخبار مربوط به شيوع کرونا بهسر ميبرد. آينده بازار را چطور پيشبيني ميکنيد؟
نکته مشخص اين است که کرونا بيش از آنچه در نگاه اول برآورد ميشد تاثيرات مخرب از خود برجاي گذشته و بهنظر ميرسد فعلا تبعات منفي شيوع اين ويروس ادامه داشته باشد. اکنون نهتنها بازار نفت، بلکه ساير صنايع تحت تاثير کوئيد19 قرار گرفتهاند و اين امر فقط مربوط به ايران نيست. در بحث منطقهاي و جهاني پر بيراه نيست که بگوييم صنعت توريسم فلج شده است. شيوه مصرف شهروندان نيز متفاوتتر از گذشته شده و تغيير در سبک زندگي رکود بعضي از بازارها را در پي دارد. حتي بسياري از سازمانها و نهادها در کشورهاي مختلف بهدليل ترس کارکنان از ابتلا به کرونا به حالت تعطيل و نيمهتعطيل درآمدهاند. گفته ميشود در پي انتشار گسترده ويروس کرونا شاخص رشد اقتصادي جهان بهطور خالص نيم درصد کاهش پيدا ميکند. با اينکه پيشبيني ميشد بازار نفت در ميانمدت در مقابل کرونا از خود مقاومت نشان دهد، اما اکنون مشاهده ميکنيم در راستاي روند نزولي شاخصهاي کلان اقتصاد بازار نفت هم از اين روند منفي مصون نمانده است.
بسياري از کارشناسان بينالمللي سقوط نفت به کانال 30 دلار را دور از ذهن نميدانند. نظر شما در اين باره چيست؟
بايد توجه داشت که اکنون هزينه توليد نفت در بسياري از کشورها بسيار بالا رفته است. چنانکه بعضي از کشورها، ازجمله آمريکا، براي توليد هر بشکه نفت حدود 20 دلار هزينه ميکنند. بنابراين اين کشورها از هر ابزاري براي بالانگهداشتن قيمتها استفاده خواهند کرد. بنابراين انتظار افول نفت به زير 30 دلار و تثبيت قيمتها در همان محدوده چندان واقعگرايانه نيست. اگر اين اتفاق هم رخ دهد بسياري از کشورها توليد خود را متوقف ميکنند. زيرا با احتساب همه هزينهها، ديگر توليد و صادرات نفت براي آنها سودي در پي نخواهد داشت. در هر بازاري هم که توليد و عرضه کاهش يابد، طبيعتا قيمت سير صعودي پيدا ميکنند. در اين افتوخيزها ميتوان انتظار داشت قيمت نفت در اعداد معقولانهتري، يعني همان 60 تا 70 دلار تثبيت شود.
يعني رکودي در اين بازار اتفاق نميافتد؟
چنين منظوري ندارم؛ به هر حال امروز بهدليل شيوع کرونا با يک رکود جهاني مواجه هستيم. در خود ايران مشاهده ميکنيم که حتي بازارهاي خودرو و مسکن که با هر اتفاقي قيمتهايشان بالا ميرود، دچار رکود شدهاند و قيمتها نسبت به قبل از شيوع کرونا کاهش يافتهاند. خيليها تصور ميکردند که کرونا فقط بر بازار شب عيد تاثير بگذارد و کمتر کسي تصور ميکرد در آستانه سال نو قيمت خودرو بشکند، اما مشاهده ميکنيم که اين بازار هم بهطور مستقيم تحتتاثير اخبار کرونا قرار دارد. حال در مقياس جهاني هم چنين شرايطي لازم است و بخش مهم از انرژي دولتها و شهروندان روي موضوع کرونا متمرکز است. زماني که بحث جان انسان به ميان ميآيد، ديگر بازارها نميتوانند جلوه مهمتري داشته باشند. از اينرو، 2020 را ميتوان سال بدي براي اقتصاد جهان دانست و تعميق رکود جهاني در اين سال حتمي است. البته نبايد تصور کرد که قيمت نفت چندان کاهش مييابد.
چين، بهعنوان بزرگترين مصرفکننده نفت، اولين کشوري بود که درگير کرونا شد؛ آيا ميتوان اميد داشت که با کاهش شمار مبتلايان به کرونا در اين کشور، بار ديگر تقاضا در بازار نفت افزايش يابد و قيمتها تعديل شوند؟
قطعا اين اتفاق ميافتد؛ اما بحث زمان هم در اين ماجرا اهميت دارد. با اينکه کرونا در چين رو به فروکشکردن است، بعضي از کشورها تازه اولين افراد مبتلا به کرونا را شناسايي ميکنند. همچنين نبايد از نگرانيهاي رواني اين اتفاق غافل شد. بنابراين بهنظر ميرسد که مدتها طول بکشد تا دوباره سهم تقاضاي چين در بازار نفت احيا شود. حتي اگر مشکلات اين کشور يک ماه ديگر بهطور کامل رفع شود، چند ماه طول ميکشد که اقتصاد اين کشور دوباره به مدار عادي بازگردد.
قرار است در هفته جاري نشست اوپک هم برگزار شود. چه نتيجه و تصميمي ميتواند به بهبود وضعيت بازار نفت کمک کند؟
متاسفانه با تشديد تحريمها، ايران نقش و سهم موثري در بازار جهاني نفت ندارد. بنابراين نميتوان انتظار داشت که نمايندگان کشور ما بتوانند نقش تاثيرگذاري در تصميمگيريهاي اوپک داشته باشند. حال اگر اعضاي اين سازمان بر سر کاهش توليد به توافق برسند، اين اتفاق ميتواند به نفع بازارهاي جهاني باشد. البته ما ميتوانيم از اين فرصت براي چانهزني استفاده کنيم و بهدليل درگيري با کرونا بعضي از محدوديتها را کنار بگذاريم. در شرايط کنوني لازم است اوپک هم ديد انساني به ماجرا داشته باشد. زيرا برداشتن محدوديتها ميتواند به نفع مردم ايران و چين تمام شود. اين امر ميتواند بهصورت يک بند در صورتجلسه نهايي اوپک لحاظ شود. به هر حال اکنون کاهش توليد يک الزام است؛ مشروط بر آنکه سهم ايران در بازار حفظ شود.
