مُسکن‌هایی برای نجات بنگاه‌ها

من پيش از شيوع ويروس کرونا در کشورمان، پيش‌بيني کرده بودم که شرايط اقتصادي کشور روز به روز سخت‌تر مي‌شود. الان هم تاکيد مي‌کنم که اقتصاد کشور واقعا نيمه‌جان است، يعني مانند بيماري است که چهار ستون بدنش دچار مشکل و نقص هست. با افزايش شمار مبتلايان به اين بيماري هم، بررسي‌هاي من نشان مي‌دهد‌ شرايط واقعا سخت است و همه بنگاه‌هاي اقتصادي در حال زيان‌دهي هستند. من چند روز قبل با جمعي از فعالان اقتصادي صحبت مي‌کردم، همه آنها به شدت نگران بودند و مي‌توان گفت واقعا نگراني آنها غير قابل تصور است. چون به هر حال سررسيد وام‌هاي خيلي از آنها فرارسيده است و همچنين به دليل خريدهاي عمده‌اي که انجام داده‌اند چک دست مردم دارند. در مورد حوزه گردشگري که پيش از اين هم دچار مشکل شده بود، بايد بگويم‌ شرايط به‌ويژه براي استان‌هايي که محوريت گردشگري دارند، سخت شده و وضعيت مراکز گردشگري و اقامتگاه‌ها واقعا وحشتناک است. به نظر مي‌رسد، کاري که دولت مي‌تواند انجام دهد اين است که سررسيد وام‌ها را به تعويق بياندازند که در اين زمينه تصميماتي هم گرفته شده است. ديگر اينکه، سازمان امور مالياتي اين روزهاي سخت را در فرايند ماليات‌ستاني در نظر بگيرد. سازمان تامين اجتماعي هم نه اينکه بيمه کارگران لغو شود و آنها نتوانند از خدمات درماني استفاده کنند،‌ ولي مي‌تواند جريمه‌هايي که براي ديرکرد اعلام ليست پرداخت حق بيمه کارگران در نظر مي‌گيرد، کاهش دهد. اينها راهکارهاي کوتاه‌مدت هستند. به هر حال دولت بايد تمهيداتي بيانديشد تا کمک‌هاي نقدي يا بلاعوض به برخي از بنگاه‌ها مثل بنگاه‌هاي کوچک‌تر و خدماتي تعلق بگيرد تا آنها بتوانند روي پاي خودشان بايستند و حداقل حقوق کارکنان‌شان را پرداخت کنند. چون وقتي کار نيست، پولي هم وارد بنگاه‌ اقتصادي نمي‌شود. به هر حال خيلي از بنگاه‌هاي اقتصادي الان اندوخته‌‌اي ندارند تا با اخذ سود، حقوق کارکنانشان را بدهند. از ابتداي اسفندماه تقريبا کاري در بنگاه‌هاي اقتصادي نبوده است و الان کارفرمايان بايد حقوق، سنوات و پاداش سالانه را پرداخت کنند و اينها عددهاي بزرگي مي‌شوند که واقعا نمي‌توانند از پس پرداخت آنها برآيند. اگر دولت مي‌توانست در پرداخت حقوق کمک کند، يا اينکه به کارفرمايان يارانه تعلق بگيرد تا حقوق و پاداش آخر سال را بپردازند، موثر خواهد بود. البته نبايد اين نکته را فراموش کنيم که الان خود دولت هم در شرايط مناسبي قرار ندارد، ما درک مي‌کنيم که دولت هم در وضعيت تحريم به سر‌مي‌برد و تجربه نشان داده ما در بحران‌ها،‌ مديريت بحران نداريم بلکه بحران مديريت داريم. روزهاي اول هم شاهد بي‌نظمي‌هايي در مقابله با ويروس کرونا بوديم تا اينکه دولتمردان توانستند به امور مسلط شوند. به هر حال راهکارهايي که اشاره کردم در کوتاه‌مدت مي‌توانند مسکن باشند و لازم است دولتمردان در دستور کار خود قرار دهند.