آرمان ملي- امير داداشي: «کوئيد19»؛ ويروسي که حالا ديگر داخل مرزهاي چين قرنطينه نيست و به بيش از 60 کشور جهان سرايت کرده است. در اين مدت کرونا آنقدر بيرحم بوده که جان 3000 انسان را گرفته و هيچ بازاري را از تبعات خود در امان نگذاشته است. نفت، اين کالاي استراتژيک که سالها به محلي براي منازعه و جنگ ميان قدرتهاي جهان تبديل شده بود، نيز نتوانست مقاومت چنداني در برابر اين ويروس از خود نشان دهد و بهيکباره تا پايينتر از 50 دلار سقوط کرد. با اين حال، اقداماتي که اعضاي اوپک و اوپکپلاس در چند روز گذشته مسير بازار نفت را تغيير داده است. چنانکه در دو روز گذشته، بهاي معاملات آتي نفت برنت يک دلار و 26 سنت معادل 4/2 درصد افزايش يافته و به 53 دلار و 16 سنت در هر بشکه رسيده است. با اين حال هنوز نگرانيهايي در رابطه با سقوط قيمت نفت به زير 30 دلار وجود دارد و اگر اعضاي اوپک در جلسه آتي خود به توافق نرسند، به نظر ميرسد کرونا بيش از اينها نفت را زمينگير کند.
روزهاي ابتدايي دسامبر 2019 (اواسط آذر)، يعني آخرين ماه سال ميلادي، بود که ويروس کرونا در ووهان چين فراگير شد. با اينکه دولت چين اقداماتي را در زمينه پيشگيري از انتقال اين ويروس به ساير کشورها انجام داد، اما کوئيد19 مرز نميشناخت و رفتهرفته جهانگردي خود را آغاز کرد. چنانکه اکنون بيش از 60 کشور جهان اين دچار اين ويروس شدهاند. اقتصاد جهاني نيز از تبعات اين ويروس در امان نمانده و کرونا بازارهاي جهاني را در هم پيچيده است. بازار نفت نيز از اين موضوع مستثني نيست، حالا توليدکنندگان و صادرکنندگان نفت در نگراني بيسابقهاي از سقوط قيمت نفت به سر ميبرند. آنها که تا همان آذر ماه در پي رساندن قيمت طلاي سياه به بالاي 100 دلار بودند، حالا تمام تلاش خود را در پيش گرفتهاند تا بار ديگر تجربه تلخ نفت 20 دلاري تکرار نشود. چين بهعنوان يکي از بزرگترين وارکنندگان نفت، حالا واردات خود را به حداقل رسانده است. چنانکه هر قدر هم که توليد و عرضه کاهش يابد، باز هم بيش از تقاضا خواهد بود. با اين حال، از همان ابتداي شيوع کرونا کشورهايي نظير عربستان و روسيه که در گذشته در مقابل هر تعهدي از خود مقاومت نشان ميدادند، اين بار به شکل خودخواسته توليد خود را کاهش دادهاند.
کاهش بيسابقه توليد نفت اوپک
نظرسنجي رويترز نشان ميدهد که توليد نفت اوپک در ماه فوريه (بهمن ماه) به دليل فروپاشي عرضه ليبي و کاهش بالاتر از ميزان توافق توليد از سوي عربستان سعودي و متحدانش در منطقه خليج فارس، به پايينترين حد خود در بيش از يک دهه گذشته نزول کرد. ميانگين توليد نفت اوپک که متشکل از 13 عضو است، در اين ماه به 8/27 ميليون بشکه در روز رسيد که 510 هزار بشکه در روز نسبت به آمار ژانويه (ماه پيش از خود) کاهش داشته است. با اين حال کاهش توليد هم نتوانست تغيير خاصي در روند حرکتي بازار به وجود آورد و فعلا قيمتها در کانال 50 دلار درجا ميزنند. علاوه بر اين، در ماه دسامبر (آذر) اوپک، روسيه و ساير متحدانشان که به گروه اوپکپلاس معروف هستند، موافقت کردند از اول ژانويه سال 2020 به ميزان 500 هزار بشکه در روز به محدوديت عرضه خود اضافه کنند. سهم اوپک از اين کاهش توليد حدود 17/1 ميليون بشکه در روز بوده که از سوي 10 عضو انجام شده و ايران، ليبي و ونزوئلا از مشارکت در آن معاف بودهاند. اعضاي مشارکتکننده در اين پيمان ماه ميلادي گذشته از تعهدات خود براي کاهش توليد فراتر رفتند و کشورهايي مانند عربستان سعودي و امارات با هدف تقويت بازار توليدشان را به ميزان بيشتري کاهش دادند. توليد نفت اوپک در فوريه پايينترين سطح توليد اين گروه حداقل از سال 2009 بوده که اين گروه مجبور شده بود به دليل بحران مالي توليدش را به شدت کاهش دهد.